Không để biến dạng di tích do tu bổ trái phép

Gần đây, ở một số địa phương xuất hiện nhiều di tích biến dạng do tình trạng tu bổ, tôn tạo, phục hồi và xây mới di tích trái phép.

Không để biến dạng di tích do tu bổ trái phép - ảnh 1

Mới đây tại chùa Dâu (Bắc Ninh), người ta cho xây dựng mới nhà Tam Quan xưa hàng trăm mét. Công trình xây dựng không phép so với Luật định,  và gây cản trở, khó  khăn cho hoạt động lễ hội vào tháng Tư (âm lịch) hàng năm vì nhiều lẽ.

Sáng 26/2, tại sân chùa Dâu đang xây dựng mới một nhà Tam Quan, không có cán bộ giám sát xây dựng, chỉ thấy vài thợ hồ, nề đang chuẩn bị làm tiếp những công đoạn cuối cùng.

Trước đây, mỗi lần về tham quan vãn cảnh và thắp nén  tâm hương tại chùa Dâu, chúng tôi không nhận thấy cổng Tam Quan nào ngoại trừ một cổng ngách (cổng phụ) vào chùa.

Khi ấy, trước mặt dãy nhà tiền thất chín gian là khoảng sân rộng nhìn thẳng ra sông Dâu. Tam Quan mới toanh nằm chông chênh giữa sân.

Anh Đào Công Tân (thành viên Ban Quản lý Di tích Chùa Dâu) cho biết, công trình được khởi công vào đầu năm 2007 và thi công rất khẩn trương. Công trình có thiết kế hẳn hoi.

“Hầu hết cụ cao tuổi xung quanh chùa khi nhìn thấy công trình này mọc lên tại vị trí đều tỏ ý không tán thành”. Nói xong anh bảo, “mấy chú không tin, vào trong làng hỏi thăm các cụ là biết ngay”.

Ông Hoàng Đình Ngọc (năm nay ngoại 80, ở thôn Đại Tự, xã Thanh Khương), nhà ở cách di tích vài bước chân, chỉ dẫn: “Hồi mới ngoài hai mươi tuổi, tôi còn nhìn thấy nhà Tam Quan sát mép sông Dâu, Nhà Tam Quan khi đó to lắm, bảy gian tám mái, chu vi cột phải hai người ôm mới xuể.

Trước nhà Tam Quan có cây cầu chín nhịp bắc qua sông Dâu. Năm 1957, sau một trận mưa đá rất to, nhà Tam Quan bị hư hỏng nặng.

Còn vị trí đang xây dựng nhà Tam Quan, nếu tôi nhớ  không nhầm là có hai cột trụ biểu,  hai bên là hai cửa tò vò có hàng rào gạch nối sát vào”.

Ông còn cho biết: “Nhà Tam Quan xây dựng ở đây là không đúng với lịch sử. Tôn tạo ở bên trong đẹo rồi nhưng dựng Tam Quan ở đây không được. Đó là chưa nói đến việc vài ngày hội rước kiệu  vào chùa như thế nào”.

Ông Lê Viết Nga, Giám đốc Bảo tàng Tổng hợp Bắc Ninh đồng thời là Trưởng ban Quản lý Dự án Tu bổ Chùa Dâu, cho biết tôn tạo nhà Tam Quan thuộc gói thầu thứ 3 của dự án.

Theo dự án được phê duyệt của, vị trí nhà Tam Quan ở địa điểm mới. Theo ông Nga, việc khôi phục Tam Quan tại vị trí cũ không có tính khả thi vì theo quy hoạch trong dự án cũng như trong thực tế đất đai của khu vực chùa Dâu.

Nếu có xây dựng Tam Quan đúng ở nền xưa đất cũ thì không có đất và đường phía trước để đi vào Tam Quan (do nhiều hộ lấn chiếm đất chùa - NV).

Ông Nga cũng cho hay, kiến trúc nhà Tam Quan mới mô phỏng theo kiến trúc thời Lê và có tính khả thi hơn cả.

Ông Nga cho biết, từ tháng 6/2004 có văn bản gửi lên Cục Di sản Văn hóa kèm theo bản thiết kế thỏa thuận nhưng cho đến thời điểm này vẫn chưa thấy Cục hồi âm.

Việc xây dựng nhà Tam Quan mới mà chưa có văn bản thẩm định thiết kế kỹ thuật cũng như văn bản thỏa thuận của Cục Di sản Văn hóa là vi phạm quy định của Luật và văn bản dưới Luật.

Trong khi đó, từ ngày 24/9/2002, Bộ Văn hóa Thông tin có văn bản gửi UBND tỉnh và cơ quan chức năng liên quan của địa phương, trong đó nói rõ: “Hạng mục xây dựng Tam Quan phải có kết quả thám sát khảo cổ và đủ cơ sở khoa học mới được phép xây dựng”.

Trước đó, ngày 17/9/2002, tại công văn về việc góp ý thỏa thuận dự án đầu tư tu bổ chùa Dâu, Cục Di sản Văn hóa cũng tỏ rõ: “Việc đề xuất xây dựng Tam Quan trong dự án cần xem xét lại sau khi có kết quả thám sát khảo cổ. Nếu không đủ cơ sở khoa học đề nghị không thực hiện việc xây dựng Tam Quan mới”.

Không những vi phạm quy trình thủ tục mà còn gây ra sự khó khăn không lường hết đối với hoạt động lễ hội nơi đây. Cứ vào tháng Tư (âm lịch) hàng năm, nơi đây diễn ra lễ hội Dâu.

Theo dân trong vùng và TS sử học Trần Đình Luyện, sáng mồng Tám tháng Tư, các làng rước tượng bà Đậu (tức Pháp Vũ), bà Tướng (tức Pháp Lôi), bà Dàn (tức Pháp Điện) từ các chùa trong vùng về công đồng tại chùa Dâu. Khi tới chùa Dâu, diễn ra trò cướp nước.

Song hiện người ta xây dựng Tam quan ở gần sát với tiền thất và thấp nên không biết dân làng rước kiệu, tượng vào như thế nào. Và diễn xướng chơi trò cướp nước ra sao.

(Theo VH)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác