Lăng Đá Dinh Hương Bắc Giang: Nguy cơ thành phế tích

277 năm tồn tại trên mảnh đất Hiệp Hoà, Bắc Giang, với 42 năm mang danh di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia nhưng khu lăng đá Dinh Hương vẫn như một bí ẩn. Một quần thể kiến trúc điêu khắc đá hoành tráng, độc đáo thời Hậu Lê đang bị thời gian vùi vào quên lãng.

Lăng Đá Dinh Hương Bắc Giang: Nguy cơ thành phế tích - ảnh 1

Một ông quan Quận công họ La mà dân bản địa vẫn quen gọi là La Quý Công (thời Lê - Trung Hưng) đã xây dựng cho riêng mình một khu lăng mộ độc đáo, huyền bí bằng đá ở xã Đức Thắng - Hiệp Hoà - Bắc Giang.

Theo nguồn sử liệu của bảo tàng Bắc Giang thì khu lăng này có từ năm 1729,  nghĩa là nó còn xuất hiện trước tất cả các lăng mộ vua Nguyễn ở Cố đô Huế.

Dù vào buổi sáng ánh nắng chói chang hay lúc hoàng hôn thì khu lăng này vẫn tự mang trong mình một vẻ tĩnh mịch, bí ẩn đến lạnh người.

Quần thể lăng đá Dinh Hương rộng gần 3 ha (bao gồm cả hồ nước trong xanh phía trước mặt).

Còn nếu tính cả khu lăng chính với tường đá ong cao 2m bao quanh thì nó rộng hơn 1 ha.

Một nét hoang sơ tĩnh mịch phủ mầu thời gian ở nơi này càng chứng tỏ lăng đã bị chìm vào trong quên lãng.

Một tấm bảng ghi tên di tích đặt sát tường vây nhà dân chẳng còn rõ chữ nghĩa gì nên những ai không phải dân bản địa ở đây sẽ rất khổ sở tìm được tấm biển hiệu này để đi thăm lăng.

Nhiều tài liệu, viết rằng toàn bộ tường bao xây quanh lăng đều bằng đá ong, cao gần 2m nhưng bây giờ chẳng thấy đâu.

Giải thích về vấn đề này, ông Lê Vũ Mạnh, Trưởng phòng Văn hóa xã Đức Thắng cho biết: "Trải qua nhiều thế kỉ tường bằng đá ong cũ đã bị hư hỏng nặng, cộng thêm vào đó là sự phá hoại của chính người dân, nên di tích đã hoang phế lại càng có nguy cơ phế tích”.

Ông Mạnh cho biết: do không tìm được đá ong cổ và do kinh phí quá ít (gần 40 triệu đồng) tu bổ lăng, nên chỉ đủ xây một cái tường gạch ngăn trâu bò vào phá phách.

Trên khuôn mặt của một võ sĩ cầm dùi đồng đứng canh ngoài cổng đã xuất hiện một miếng xi măng gắn vào, làm biến dạng hoàn toàn so với nét ban đầu.

Theo người dân địa phương thì hiện tượng này đã xảy ra cách đây năm năm do một số kẻ xấu vào lăng phá phách.

Người ta cảm thấy khuôn mặt võ sĩ đá này chẳng có ý nghĩa gì nên đành gắn tạm một miếng xi măng to tướng để thay thế mảng đá xanh đã vỡ.

Những người làm công tác văn hoá địa phương cho biết do thiếu kinh phí và kĩ thuật nên đành làm tạm bợ như vậy?

Bò vẫn cứ nhởn nhơ lang thang, gặm cỏ trong lăng. Những đứa trẻ nhỏ trong làng thì rủ nhau ra đây chơi đùa, nghịch ngợm.

Nhiều khi chúng lấy phấn, ngói vẽ nhằng nhịt lên đầu, mình những võ sĩ dắt ngựa bằng đá.

Chúng còn tô điểm lên đầu, mình những con nghê, voi đá đủ thứ hình thù quái dị.

Hiện toàn bộ khu lăng ngập trong cỏ cây hoang dại, còn vườn vải là do một hộ dân trong xã đấu thầu trồng.

Phần mộ táng được xem là nơi linh thiêng nhất thì hiện nay đang bị những loài cây dại bao phủ.

Nhìn cảnh tượng, chúng tôi biết được khu này đã bị bỏ hoang từ rất lâu, không hề có một ai trông coi, bảo vệ lăng.

Không những thế nhiều người dân do tính hiếu kì còn đục khoét những chiếc cửa vòm, làm nó bị biến dạng thảm hại.

Nhưng càng thấy được giá trị nghệ thuật bao nhiêu, ta lại càng đau xót cho hiện thực bấy nhiêu.

Bàn thờ đá đã bị trẻ nhỏ biến thành những bàn đánh cờ, vẽ bậy. Những con vật, tượng đá hoen ố, thâm mốc theo thời gian.

Nét chạm khắc tinh xảo trên đá đang mờ dần đi, thậm chí có tượng đá đã bắt đầu xuất hiện vết rạn nứt.

Toàn bộ tổng thể di tích lăng Dinh Hương từ tấm biển hiệu di tích lịch sử văn hoá đến gần 10 hạng mục công trình điêu khắc đá cổ bên trong đã và đang chìm vào quên lãng, vỡ rạn.

Khu di tích lịch sử lăng mộ bằng đá độc đáo này cũng phải chịu số phận như hiện nay với một lí do "thiếu kinh phí cho việc tu bổ, bảo vệ, xin hãy chờ những dự án lớn tiếp theo của Bộ VHTT".

Thời gian, mưa nắng tàn phá cùng với sự phá phách của những người vô ý thức thì liệu những công trình nghệ thuật bằng đá cổ kia sẽ chịu được bao lâu?

Lại một lần nữa chúng ta phải rung lên tiếng chuông buồn cảnh báo về vấn đề bảo vệ, tu bổ di tích lịch sử văn hoá quốc gia.

(Theo ĐSPL)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác