Lở lói Thành Phồn Xương của Đề Thám

Cách đây hơn 100 năm, Hùm Xám Yên Thế (biệt danh của người anh hùng áo vải Hoàng Hoa Thám 1858-1913) đã phất cao ngọn cờ khởi nghĩa chống thực dân Pháp. Núi rừng Yên Thế (chủ yếu nay thuộc xã Phồn Xương) là đại bản danh của Nghĩa quân. Đến nay ngoài một thành đắp bằng đất dài khoảng 100m còn sót lại, hầu như dấu tích khởi nghĩa xưa đã mất hết.

1.Chúng tôi về thăm khu quần thể di ích này vào những ngày đầu xuân, khi nơi đây đang chuẩn bị tổ chức lễ hội (ngày 16, 17, 18/3). Những hạng mục chính của khu quần thể di tích LSVH nổi danh này gồm: tượng đài Hoàng Hoa Thám, nhà trưng bày hiện vật, 2 ngôi đình thờ Đề Thám và bà vợ Ba và một đoạn thành cổ... Tất cả đều có người thường xuyên trông coi nhưng trâu bỏ của người dân xung quanh vô tư thả rông trong khu vực di tích. Nhìn đoạn tường thành còn sót lại đang đổ vỡ thì có lẽ sẽ chẳng bao lâu nữa nó sẽ sụp đổ.

Thành Phồn Xương được nghĩa quân Hoàng Hoa Thám xây dựng từ năm  1887- 1891. Thành cao hơn 2m, được đắp bằng đất ở giữa trộn thêm đã nhằm tăng độ bền chắc.Trên tuờng thành có hệ thống lỗ châu mai để phòng thủ. Hệ thống thành Phồn Xương trước đây dài cả km quanh khu đồi rừng yên thế.Nó là một thánh địa bất khả xâm phạm, đã từng chôn xác hàng nghìn thực dân Pháp. Thành phải chịu nhưng trận càn của giặc Pháp cùng sự tàn phá của thời gian nên đã bị hư hại, đến nay chỉ còn sót lại hơn 100 mét tường thành phục dựng bằng đất. Đây là đoạn tường thành chắn phía trước đền thờ bà Ba (vợ ba) của cụ Đề Thám. Đoạn tường thành này có cổng và chòi canh nằm ở chính giữa.

Tuy đoạn tường thành này được xem là dấu tích cuối cùng của cuộc khởi nghĩa Yên Thế, nhưng công tác bảo tồn chưa  được quan tâm... nên nguy cơ thành bị đổ vỡ là rất cao. Do xung quanh khu vực này vẫn có rất nhiều hộ gia đình sinh sống. Hơn nữa khu quần thể di tích lại chưa có tường bao quanh bảo vệ. Chính vì vậỵ hàng ngày trẻ con trong làng thường xuyên ra đây leo trèo, làm tường thành bị rạn nứt, Ngay đoạn tường ở chỗ cửa chòi canh đã xuất hiện một mảng tường dài hơn 1m nứt ra sắp đổ. Đoạn tường thành ở phía bên cạnh thì đã bị biến thành lối đi của người dân. Do vậy, hiện nay đoạn thành này chỉ còn cao hơn mặt đất vài chục cm. Cho đến thời điểm hiện nay vẫn chưa hề có biện pháp hữu hiệu để nhằm bảo vệ. Còn khu đồn Hố Chuốt, địa danh nổi tiếng cũng nằm trong quần thể di tích này (cách đó 2km), chỉ còn là bãi đất trống, bị người dân biến thành ruộng để trồng trọt.

2. Những cái xưa cũ là vậy, những cái mới xây thì sao?

Tượng đài Hoàng Hoa Thám oai nghiêm được xây dựng tư năm 2003 đặt giữa khu quảng trường phong quang, rất đẹp. Nhưng khi tiến lại gần sát bên người anh hùng áo vải của dân tộc chúng ta mới khám phá ra nhiều  điều khó coi khác. Chắc có lẽ thanh thiếu niên nơi đây ngưỡng mộ cụ Đề Thám ở cả góc độ tình cảm(cụ có 3 vợ và một số người tình). Chính vì thế một số bạn trẻ ở đây đã vẽ thêm một số hình trái tim, lời yêu ở dưới chân tượng đài.

Theo TTVH

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác