Luật Di sản văn hoá: Sửa đổi, bổ sung để phù hợp hơn với thực tế cuộc sống

Vừa qua, tại TP Quy Nhơn (Bình Định), Bộ VH,TT&DL đã tổ chức Hội nghị phổ biến Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Di sản văn hóa. PV đã có cuộc trao đổi với ông Lê Anh Tuyến, Vụ trưởng Vụ Pháp chế(Bộ VH,TT&DL), xung quanh các vấn đề mới của Luật.

Luật Di sản văn hoá: Sửa đổi, bổ sung để phù hợp hơn với thực tế cuộc sống - ảnh 1

* Thưa ông, vì sao phải sửa đổi Luật Di sản văn hóa?

- Luật Di sản văn hóa được Quốc hội khóa X, Kỳ họp thứ 9 thông qua vào năm 2001. Đến nay, đã trải qua nhiều năm áp dụng, một số điều của Luật Di sản văn hóa năm 2001 đã không còn phù hợp với tình hình thực tiễn của đất nước. Do đó, ngày 18.6.2009, Quốc hội khóa XII, Kỳ họp thứ 5, đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Di sản văn hóa (gọi tắt là Luật DSVH 2009). Vẫn trên cơ sở của Luật Di sản văn hóa năm 2001, nhưng Luật DSVH 2009 khắc phục hạn chế và hoàn thiện thêm để tăng cường hiệu lực quản lý của Nhà nước, bảo vệ và phát huy tốt hơn nữa các giá trị di sản văn hóa. Luật DSVH 2009 sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 1.1.2010.

* Việc trùng tu, tôn tạo di tích sai lệch, thiếu khoa học đã diễn ra ở nhiều địa phương trong nước, Luật DSVH 2009 có tính đến việc điều chỉnh hiện tượng này không, thưa ông?

- Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến việc trùng tu, tôn tạo di tích sai quy cách chính là sự thiếu hiểu biết và kém trách nhiệm của những người thực hiện. Do đó, Luật DSVH 2009 đã có quy định sửa đổi, bổ sung điều 34 của Luật Di sản văn hóa năm 2001: Tổ chức, cá nhân chủ trì lập quy hoạch, dự án hoặc chủ trì tổ chức thi công, giám sát thi công dự án bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề đối với tổ chức, chứng chỉ hành nghề đối với cá nhân. Bộ trưởng Bộ VH,TT&DL ban hành quy chế bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích và quy chế cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề, chứng chỉ hành nghề cho các đối tượng theo quy định.

* Đã có trường hợp có công trình, địa điểm được đưa vào danh mục kiểm kê di tích của địa phương, nhưng sau đó bị “treo” không được xếp hạng, cũng không thể tiến hành các hoạt động khác…?

- Vâng, tôi hiểu điều này. Luật DSVH 2009 có quy định sửa đổi, bổ sung khoản 4, điều 33: “Ít nhất 5 năm một lần, UBND tỉnh tổ chức rà soát và quyết định đưa ra khỏi danh mục kiểm kê di tích của địa phương các công trình xây dựng, địa điểm, cảnh quan thiên nhiên, khu vực thiên nhiên không đủ tiêu chuẩn xếp hạng di tích”.

* Đối với các di sản văn hóa phi vật thể ở địa phương, Luật DSVH 2009 có quy định nào mới để bảo tồn và phát huy?

- Trước đây, việc gìn giữ các di sản văn hóa phi vật thể thường chỉ ở cấp độ địa phương. Nay Luật DSVH 2009 có quy định sửa đổi, bổ sung điều 18: “Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể ở địa phương và lựa chọn, lập hồ sơ khoa học đề nghị Bộ trưởng Bộ VH,TT&DL đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia”. Nếu đủ điều kiện, Bộ VH,TT&DL sẽ cấp Giấy chứng nhận di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Và ngược lại, địa phương sau đó không gìn giữ tốt di sản của mình, Bộ sẽ kiểm tra và đưa ra khỏi Danh mục. 

* Nghệ nhân trong các lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật truyền thống từ trước đến nay chưa nhận được sự quan tâm tương xứng với đóng góp. Luật sửa đổi có tính đến điều này…? 

- Luật DSVH 2009 quan tâm nhiều hơn đến vấn đề này, khi sửa đổi, bổ sung điều 26 với quy định: “Nhà nước tôn vinh và có chính sách đãi ngộ đối với các nghệ nhân xuất sắc… thông qua các biện pháp: Tạo điều kiện và hỗ trợ kinh phí cho hoạt động sáng tạo, trình diễn, trưng bày, giới thiệu sản phẩm của nghệ nhân; trợ cấp sinh hoạt hằng tháng và ưu đãi khác đối với nghệ nhân đã được phong tặng danh hiệu vinh dự nhà nước có thu nhập thấp, hoàn cảnh khó khăn...”. Đồng thời Luật DSVH 2009 còn có quy định về sửa đổi, bổ sung Điều 65 Luật Thi đua Khen thưởng như sau: Danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân”, “Nghệ nhân ưu tú” được tặng cho cá nhân có công bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể. Danh hiệu này sẽ được xét và công bố hai năm một lần vào dịp Quốc khánh 2.9, đối với các nghệ nhân đáp ứng các tiêu chuẩn: Trung thành với Tổ quốc Việt Nam XHCN; có phẩm chất đạo đức tốt, có tài năng xuất sắc (đối với Nghệ nhân ưu tú) và đặc biệt xuất sắc (đối với Nghệ nhân nhân dân); có công (Nghệ nhân ưu tú) và có công lớn (Nghệ nhân nhân dân) trong việc bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể; được đồng nghiệp và quần chúng mến mộ, kính trọng; tiêu biểu cho sự nghiệp bảo vệ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của địa phương (Nghệ nhân ưu tú) và trong cả nước (Nghệ nhân nhân dân). 

* Xin cảm ơn ông!

 

Theo BĐ

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác