Ngành Di sản văn hóa và những kết quả nổi bật trong hoạt động công tác năm 2010

(Cinet) - Nhìn chung, trong năm 2010, hoạt động của Cục Di sản văn hóa nói riêng và toàn ngành Di sản văn hoá nói chung đã tiếp tục tạo lập được bước chuyển biến rõ rệt trong các lĩnh vực công tác.

Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2010.Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2010.

Theo đó, trong năm 2010, hoạt động của ngành Di sản văn hóa đã đạt được những kết quả nổi bật sau đây:

Toàn ngành đẩy mạnh hoạt động chuyên môn phục vụ kỷ niệm các ngày lễ lớn trong năm 2010, như: 80 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam; Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2010; 35 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; 120 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh và 20 năm Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) công nhận Chủ tịch Hồ Chí Minh là “Anh hùng giải phóng dân tộc, Nhà văn hóa kiệt xuất Việt Nam”; 65 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9; 80 năm ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam và Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Các đơn vị trong ngành đã phối hợp chặt chẽ, cùng các ban ngành hữu quan để hoàn thành nhiệm vụ được giao trong kế hoạch công tác năm 2010.

Hoạt động bảo tồn di tích:

Năm 2010, hầu hết các địa phương trong cả nước đã triển khai, thực hiện có hiệu quả công tác tu bổ, tôn tạo di tích theo kế hoạch,  trong đó, trên 50 dự án lớn liên quan tới Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội của các địa phương như: Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Bắc Giang, Ninh Bình, Thanh Hóa, Hà Nam, Quảng Bình... đã được thực hiện đúng tiến độ và đảm bảo chất lượng.

Đặc biệt, sau hơn 3 năm thực hiện, Dự án thực nghiệm tu bổ, tôn tạo đình Chu Quyến đã được hoàn thành, đáp ứng các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về xây dựng cơ bản và tu bổ di tích, là cơ sở cho việc chuẩn hóa các hồ sơ dự án, thiết kế, bảo tồn trùng tu di tích và nâng cao chất lượng bảo tồn di tích; tổ chức thi công thực nghiệm và kiểm định trên thực tế các định mức nhân công, vật liệu đặc thù làm cơ sở cho việc điều chỉnh, hoàn thiện định mức chuyên ngành một cách phù hợp. Công trình đã đáp ứng các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về xây dựng cơ bản và tu bổ di tích, do đó, đã đạt được giải cao nhất về bảo tồn di sản năm 2010 của Hiệp hội kiến trúc sư quốc tế (UIA) khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

Hoạt động bảo tàng:

Hệ thống bảo tàng đã tích cực, chủ động tổ chức và phối hợp tổ chức các cuộc trưng bày, triển lãm nhân dịp các ngày lễ lớn và phục vụ các nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước và hưởng ứng cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theo chỉ thị số 06-CT/TƯ của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Nhiều cuộc trưng bày, triển lãm chuyên đề được các bảo tàng tổ chức, thu hút được sự quan tâm của dư luận, như: “Những kỷ vật kháng chiến - Sống mãi với thời gian”, “Báu vật phương Đông - Cổ vật châu Á lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam” và “Bảo vật Hoàng cung” (Bảo tàng Lịch sử Việt Nam); “Hồ Chí Minh và học tập suốt đời” (Bảo tàng Hồ Chí Minh);“Các tác phẩm mỹ thuật về Đảng Cộng sản Việt Nam trong sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam”; “Hành trình nét thời gian” (Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ); “Câu chuyện Mê Công: Thách thức và ước mơ” (Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam và Bảo tàng An Giang); “Rồng về Thăng Long” (Bảo tàng Lịch sử Việt Nam thành phố Hồ Chí Minh); “Chủ tịch Hồ Chí Minh - Những năm tháng sống và làm việc tại thủ đô Hà Nội” (Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh); “1000 năm Gốm Việt” (Bảo tàng thành phố Hồ Chí Minh)... Ngoài ra, còn rất nhiều những cuộc triển lãm chuyên đề theo các nội dung nêu trên đã được các bảo tàng chuyên ngành và bảo tàng cấp tỉnh tổ chức trong năm 2010.

Quy hoạch tổng thể hệ thống bảo tàng Việt Nam đến năm 2020 tiếp tục được triển khai theo đúng định hướng, với điểm nhấn là sự kiện Bảo tàng Hà Nội được khánh thành đúng vào dịp kỷ niệm Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Đây là một bảo tàng hiện đại, độc đáo về kiến trúc, phong phú về nội dung - một công trình văn hóa tiêu biểu của Thủ đô và đất nước của thời đại Hồ Chí Minh.

Hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể:

Các cơ quan hữu quan (Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam và Viện Âm nhạc) và các địa phương (Hà Nội, Phú Thọ và các tỉnh thành khu vực đồng bằng Nam Bộ) đã chủ động và tích cực phối hợp hoàn thiện các hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam trình UNESCO đưa vào Danh sách di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại và Danh sách di sản văn hoá phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp trong thời gian từ 2010 - 2012.

Nhiều di sản văn hóa phi vật thể đã và đang tiếp tục được sưu tầm nghiên cứu, phục hồi, tổ chức trình diễn, trực tiếp góp phần xây dựng và nâng cao đời sống văn hóa của cộng đồng.

Bên cạnh đó, hiệu lực quản lý nhà nước về di sản văn hóa trên phạm vi toàn quốc được tăng cường thông qua những hoạt động cụ thể sau đây:

Tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến nội dung Luật di sản văn hóa và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật di sản văn hóa. Cục Di sản văn hóa đã phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố: Bắc Ninh, Hà Nội, Hải Phòng, Hải Dương, Thái Bình, Thái Nguyên, thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tiền Giang... tổ chức các cuộc tập huấn Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật di sản văn hóa cho các đối tượng là cán bộ chuyên môn của các đơn vị trực thuộc Sở; cán bộ Phòng Văn hóa quận, huyện, thị xã; cán bộ văn hóa xã, phường, thị trấn và các cá nhân trực tiếp tham gia công tác quản lý các di tích ở cơ sở.

Một số đề án xây dựng văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết thi hành Luật, có chất lượng và đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn đã được nghiên cứu, xây dựng và hoàn thành đúng tiến độ. Đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định số 98/2010/NĐ-CP ngày 21/9/2010 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật di sản văn hóa và Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật di sản văn hóa; trình Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Thông tư số 04/2010/TT-BVHTTDL ngày 30/6/2010 quy định việc kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể và lập hồ sơ khoa học di sản văn hoá phi vật thể để đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia nhiệm kỳ 2010-2014 được thành lập (1570/QĐ-TTg ngày 19/8/2010) để tư vấn giúp Thủ tướng Chính phủ những vấn đề quan trọng liên quan đến việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động bảo vệ và phát huy di sản văn hóa tiếp tục được đẩy mạnh, nhằm kịp thời nắm bắt tình hình thực tế tại các địa phương, để phối hợp đề xuất phương án xử lý hiệu quả nhất.

Công tác Xã hội hóa hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa có bước chuyển biến rõ rệt, cụ thể là: Hội Di sản văn hóa Việt Nam được kiện toàn với gần 100 Liên chi Hội, Chi hội hội cơ sở và hơn 3.200 hội viên ở khắp các địa phương trong cả nước. Đã có 9 bảo tàng ngoài công lập được cấp phép và đi vào hoạt động. Nhìn chung, các bảo tàng này tuy mới ra đời, nhưng đã có tác dụng tích cực trong việc giới thiệu, quảng bá di sản văn hóa Việt Nam với nhân dân trong nước và du khách quốc tế. Hội Cổ vật được thành lập ở nhiều địa phương (Hà Nội, Nam Định, Thanh Hóa…); nhiều tổ chức, cá nhân thuộc các Hội đã tự nguyện hiến tặng nhiều cổ vật có giá trị cho các bảo tàng. Hoạt động bảo tồn di tích đã huy động được nhiều nguồn lực xã hội, đóng góp vào việc bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích.

Việc triển khai thực hiện phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ngày càng thiết thực và có chiều sâu, ảnh hưởng tích cực đến ý thức bảo vệ di sản văn hóa của thế hệ trẻ. Đến nay, 100% Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố đã ký kết kế hoạch hoạt động với các Sở, Ngành tại địa phương và tổ chức triển khai các hoạt động thực hiện kế hoạch số 837/KH-BVHTTDL ngày 17/3/2010 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Các đơn vị trong ngành văn hóa đã hoàn thành bàn giao danh sách di tích lịch sử - văn hóa (cấp quốc gia và cấp tỉnh) cho ngành giáo dục để hỗ trợ, chăm sóc và phát huy giá trị di sản văn hóa. Tính đến ngày 30/6/2010, đã có 7.049  di tích (bao gồm 2.202 di tích quốc gia và 4.847 di tích cấp tỉnh) được giới thiệu cho ngành giáo dục để hỗ trợ chăm sóc, phát huy.

Ngày Di sản văn hóa Việt Nam - Ngày về nguồn lần thứ 6 (23/11/2010) với chủ đề “Dấu ấn Thăng Long - Hà Nội và Tuổi trẻ với di sản văn hóa Việt Nam” đã được tổ chức trọng thể với sự phối hợp chặt chẽ cùng ngành Giáo dục và các ngành, đoàn thể từ trung ương đến địa phương.

Hoạt động hợp tác quốc tế về bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá, tuyên truyền giới thiệu về di sản văn hóa được mở rộng trên nhiều phương diện: trao đổi đoàn, hợp tác nghiên cứu, tham gia các hội nghị, hội thảo quốc tế theo hướng thiết thực, hiệu quả, nhất là trong các quan hệ với các tổ chức quốc tế như UNESCO, ICOM, ICCROM.

Đặc biệt, trong năm 2010, hai di sản văn hóa của Việt Nam đã được UNESCO ghi danh là: Di tích Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội (Di sản văn hóa thế giới) và Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc ((Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại). Ngoài ra,  Bia đá các khoa thi tiến sĩ triều Lê - Mạc (1442-1779) tại Văn Miếu (Hà Nội) được đưa vào danh mục di sản tư liệu thuộc chương trình Ký ức thế giới (Memory of the world) của UNESCO; Cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang) được chính thức công nhận là thành viên của tổ chức GGN (Global Geoparks Network - Mạng lưới công viên địa chất toàn cầu) được UNESCO bảo trợ.

Cục Di sản văn hóa đã phối hợp với các bảo tàng và các cơ quan hữu quan tổ chức thành công các cuộc trưng bày, triển lãm ở nước ngoài được dư luận quốc tế đánh giá cao như: Triển lãm “Nghệ thuật cổ Việt Nam - từ châu thổ ra biển lớn” tại Hoa Kỳ; triển lãm “Nghề thủ công truyền thống và Văn hóa Việt Nam” và trưng bày “Báu vật Triều Nguyễn ở Việt Nam” tại Hàn Quốc; triển lãm “Di sản văn hóa Việt Nam” trong Tuần văn hóa Việt Nam tại Pháp.

Tiếp tục phát huy kết quả đã đạt được, trong năm mới 2011, toàn ngành Di sản văn hóa sẽ tập trung triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm sau đây:

Hoàn thành xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật theo chương trình, kế hoạch năm 2011; Chỉ đạo các đơn vị, địa phương tiếp tục triển khai thực hiện Quy hoạch tổng thể hệ thống bảo tàng Việt Nam đến năm 2020 và Quy hoạch tổng thể bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch - sử văn hóa và danh lam thắng cảnh đến năm 2020; Tập trung chỉ đạo các địa phương tiến hành kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể, kiểm kê di tích, xây dựng quy hoạch khảo cổ; Tổ chức Hội thảo về bảo tồn di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh; Tổ chức thẩm định Hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; Tổ chức Lễ trao tặng danh hiệu Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú đợt I (02/9/2011); Tổ chức xây dựng Báo cáo quốc gia về hoạt động bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh và Danh mục kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể sau 6 năm tham gia Công ước 2003 theo quy định của UNESCO; Tổ chức Hội thảo đánh giá 5 năm Công ước 2003 có hiệu lực; Tổng kết 10 năm thực hiện Luật di sản văn hóa; Lập hồ sơ di tích quốc gia đặc biệt và hồ sơ bảo vật quốc gia; Tổ chức các hoạt động kỷ niệm kỷ niệm ngày Quốc tế bảo tàng (18/5/2011) và Ngày Di sản văn hóa Việt Nam - Ngày về nguồn (23/11/2011); Tổ chức tập huấn thường niên cho Giám đốc bảo tàng và Trưởng ban quản lý di tích các tỉnh, thành phố; Hướng dẫn và phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tiếp tục phối hợp triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” năm 2010 và chuẩn bị sơ kết 03 năm triển khai phong trào; Tiếp tục thực hiện các dự án, chương trình về bảo tồn và phát huy di sản văn hóa và triển khai kế hoạch hợp tác quốc tế đã được ký kết…

 

TH

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác