Nghệ An giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc thiểu số vùng tái định cư: Một yêu cầu cấp thiết!

Đồng bào dân tộc Thái định cư trong vùng quy hoạch lòng hồ thuỷ điện Bản Vẽ được di dời về các khu định cư mới thuộc 2 xã Hạnh Lâm và Thanh Hương huyện Thanh Chương. Những khó khăn bộn bề về đời sống kinh tế của thời kỳ đầu đặt chân lên "quê mới" làm cho việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc của bà con gặp rất nhiều khó khăn.

Bà con dân tộc Thái (Tương Dương) vui trong tiếng cồng ngày hộiBà con dân tộc Thái (Tương Dương) vui trong tiếng cồng ngày hội

Vì vậy, các cấp, các ngành liên quan cần nhanh chóng vào cuộc giúp đồng bào người Thái sớm ổn định đời sống vật chất, nhất là ngành văn hoá trong việc ổn định đời sống văn hoá tinh thần cho bà con.

Hiện nay, đồng bào người Thái vùng tái định cư vẫn còn lưu giữ được những nét cơ bản trong sinh hoạt văn hoá tinh thần của dân tộc mình: Một số tích truyện dân gian, những làn điệu dân ca vẫn tồn tại trong tâm thức, đặc biệt là tiếng Thái vẫn được bà con sử dụng thường xuyên, trang phục và nhạc cụ người Thái vẫn còn được lưu hành, hầu hết các phong tục và lễ hội vẫn được duy trì. Nhưng điều đáng nói là dường như có sự "đứt đoạn" giữa các thế hệ, nghĩa là những người biết múa hát, kể chuyện, thổi kèn và hành lễ đều đã ở độ tuổi 50 trở lên, thế hệ trẻ có vẻ không thiết tha gì trong cuộc "chạy tiếp sức" này. Nguyên nhân chủ yếu là do cuộc sống thiếu ổn định, chưa có đất sản xuất, chưa quen với kỹ thuật canh tác nơi vùng đồi núi thấp nên đời sống kinh tế gặp nhiều khó khăn, chủ yếu trông chờ vào nguồn viện trợ của Nhà nước, không ít gia đình sống trong tình cảnh "một chốn đôi quê", nghĩa là vẫn có thành viên trong gia đình trở về "quê cũ" phát nương làm rẫy. Anh Lô Văn Quyên, một thanh niên bản Tả Xiêng (Thanh Hương) tâm sự: "Khi cái bụng đang đói thì ta không thích học thổi kèn, múa hát hay nghe kể chuyện". Còn những người cao tuổi thì tỏ ra rất lo lắng, họ lo sợ mai này phải mang theo cả những di sản văn hoá quý giá về với ông cha bà. Khi phóng viên Báo Nghệ An thông báo UBND tỉnhđã có quyết định phê duyệt đề án "Phát triển các Trung tâm văn hoá - Thông tin và giữ gìn bản sắc văn hoá phi vật thể các dân tộc thiểu số Miền Tây Nghệ An đến năm 2010", trong đó Thanh Chương là huyện trọng điểm thực hiện đề án thì bà con mừng lắm, các cụ già đã hỏi rất kỹ về đề án và thời gian thực hiện. Trước thực trạng nói trên và xuất phát từ niềm mong mỏi của bà con, thiết nghĩ UBND huyện Thanh Chương và các đơn vị liên quan cần căn cứ vào đặc thù của vùng tái định cư để triển khai đề án sớm hơn các huyện khác. Tuy nhiên, trước tiên phải là nhanh chóng ổn định đời sống kinh tế, chia đất sản xuất và hướng dẫn kỹ thuật canh tác cho bà con, sau đó tiến hành sưu tầm và phổ biến các tích truyện dân gian, các điệu ca, điệu vũ, tổ chức các lễ hội và hoạt động dạy học chữ Thái... cuối cùng là giúp người Thái tạo ra một không gian văn hoá của chính họ trên quê hương mới (Bà con các khu tái định cư đều tỏ ra bức xúc vì hầu hết các nhà sàn ở đây được thiết kế, được xây dựng không đúng với phong tục của người Thái, người Thái không đặt bàn thờ tổ tiên ở gian giữa như người Kinh mà đặt ở góc trái của ngôi nhà, đó là chưa kể đến hình dáng, độ cao thấp và bài trí khác... Vì vậy, trong quá trình triển khai thực hiện các công trình xây dựng cơ sở hạ tầng (nhà ở, nhà văn hoá, công trình phúc lợi..) cần tôn trọng bản sắc văn hoá của người Thái để tránh sự áp đặt và không thể không tiếp thu ý kiến của các bậc cao niên.

Giúp đồng bào người Thái vùng tái định cư sớm ổn định cuộc sống, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá là góp phần giữ gìn sự thống nhất trong đa dạng của bản sắc văn hoá Việt Nam.

Theo báo Nghệ An

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác