Người dân có vai trò quan trọng trong công tác bảo tồn di sản

Tại Hội thảo “Bảo tồn di tích và cuộc sống đương đại” vừa diễn ra tại Hà Nội, có một phần trình bày thu hút được sự quan tâm đặc biệt của các đại biểu... Điều đặc biệt, tác giả lại là một người còn rất trẻ và đến từ đất nước Indonesia xa xôi.

Người dân có vai trò quan trọng trong công tác bảo tồn di sản - ảnh 1

Đó là bài thuyết trình của anh Punto Wijayanto – thuộc Trung tâm di sản và bảo tồn – Khoa Kiến trúc Quy hoạch ĐH Gajiah Mada, Indonesia. Khi trao đổi anh đã cho biết một số ý kiến xung quanh công tác bảo tồn di tích .

- Anh sang Việt Nam lâu chưa? Công việc chính của anh ở đây là gì?

Tôi sang Việt Nam được hơn một tháng và công việc của tôi là tham gia vào dự án của trường ĐH Xây dựng Hà Nội nghiên cứu về 36 phố phường Hà Nội.

- Anh có suy nghĩ gì về mối quan hệ giữa bảo tồn di tích với cuộc sống của chúng ta hôm nay?

Tôi nghĩ bảo tồn không chỉ đơn giản là công việc giữ lại những giá trị của quá khứ mà trong công tác bảo tồn chúng ta phải hiểu được rõ bản chất thực sự của vấn đề, chúng ta cần phải biết mình giữ những gì và tiếp tục được gì. Tôi nghĩ bảo tồn liên quan đến cuộc sống đương đại một cách rõ rệt, nó chi phối đến cuộc sống của chúng ta hôm nay.

- Anh có thể giới thiệu đôi nét về hoạt động bảo tồn di tích tại Indonesia?

Tôi sẽ nói về Yogyakarta và các khu di tích của nó. Toàn bộ khu vực này trước đây thuộc về vương quốc Hồi giáo Yogyakarta Sultanate. Sau đó nó trở thành các khu sinh sống của hoàng gia. Một số khu đất được các cộng đồng Châu Âu và Châu Á sử dụng để trú ngụ và buôn bán. Một vài khu vực sau này đã trải qua sự biến đổi ảnh hưởng bởi không gian đô thị và các hoạt động của con người. Ví như khu Njeron Benteng (bên trong pháo đài) được biết tới như những điểm thu hút khách du lịch như Cung điện Hoàng gia, bảo tàng Carriage và Taman Sari. Khu vực này thu hút sự chú ý không chỉ của Chính phủ mà còn cả công chúng khi tiến hành hoạt động bảo tồn quy mô lớn. Năm 2002, phòng kiến trúc, hiệp hội di sản Jogja và người dân địa phương đã xuất bản một bản đồ hướng dẫn khu di sản. Người dân địa phương đã tham gia và quá trình xuất bản (họ đã tìm kiếm các di sản trong khu vực của họ).

Khu Maliobor được xem như con đường thiêng liêng dành cho các đám rước của hoàng gia, nơi người dân chiêm ngưỡng vua và các cuộc diễu hành. Trong thời đại ngày nay nó là một khu thương mại với một loạt các cửa hàng được xây dựng từ đầu thế kỷ 20. Việc bảo tồn khu phố gắn với mục đích tăng cường vai trò của nó như một khu vực thương mại.

Khu Prawirotaman được biết đến bởi nghề dệt vải Batik. Chúng ta vẫn nhận thấy một vài yếu tố đặc trưng còn sót lại trong những ngôi nhà được bảo tồn.

- Anh đánh giá như thế nào về vai trò của người dân trong quá trình bảo tồn các di tích?

Người dân đóng vai trò quan trọng đặc biệt trong quá trình bảo tồn di tích. Ở Indonesia, người dân ở những khu phố cổ đã biến đổi môi trường sống phục vụ cho các hoạt động kinh doanh của mình. Yếu tố quyết định - những nhân vật chính của quá trình bảo tồn chính là cư dân, những người sinh sống ở đó, những người muốn giữ gìn và phát triển mọi biểu tượng văn hóa với mọi hình thức, yếu tố kiến trúc và các hoạt động khác. Do vậy, người dân chính là những người bảo tồn quan trọng nhất và tạo ra nét văn hóa mới trong môi trường sống của họ.

- Anh nhận xét như thế nào về công tác bảo tồn di tích ở Việt Nam?

Theo như tôi biết Hà Nội đã có kế hoạch bảo tồn khu phố cổ từ khá sớm (năm 1984). Kế hoạch này nhận được sự quan tâm hỗ trợ của Chính phủ và Nhà nước Việt Nam. Nhưng cũng giống như ở Indonesia, các dự án bảo tồn chỉ là các công trình riêng lẻ, ở Hà Nội tôi nhận thấy hình như các bạn mới chỉ tập trung vào bảo tồn các đền chùa.

- Là người có kinh nghiệm trong công tác bảo tồn các di tích, anh có thể chia sẻ những kinh nghiệm bảo tồn ở nước anh với Việt Nam?

Tôi nghĩ vấn đề quan trọng là vai trò của Chính phủ. Chính phủ cần phải đưa ra những quy định, bộ luật để mọi người làm theo. Thứ nữa là vai trò của người dân. Một mình Chính phủ sẽ không thể giải quyết hết mọi vấn đề đặt ra trong công tác bảo tồn. mà cần sự giúp đỡ của người dân, của các nhóm hoạt động. Ở Indonesia chúng tôi có rất nhiều nhóm hoạt động trong lĩnh vực bảo tồn di sản - tập hợp những người yêu thích công việc này. Điểm đáng chú ý là các nhóm này hoạt động tích cực và có sự liên hệ mật thiết với nhau.

Theo Tổ Quốc

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác