Người khơi lại dòng chảy của nền văn hoá Mường

Đã từng nghe nhiều về một chàng hoạ sỹ mang họ Vũ quê gốc mãi tận Nam Định, sinh ra tại Hoà Bình với niềm đam mê tột cùng với văn hoá Mường. Gặp rồi mới tin có một dòng máu Mường đang ngầm chảy trong huyết quản của chàng hoạ sỹ mang cái tên Vũ Đức Hiếu.

Người khơi lại dòng chảy của nền văn hoá Mường - ảnh 1

Từ niềm đam mê cộng với cảm hứng sâu sắc cùng khát vọng tái hiện lại toàn bộ không gian sống của người Mường đã thành cơ sở cho sự ra đời của Bảo tàng không gian văn hoá Mường. Được xây dựng trên vạt đồi, trong một thung lũng đá vôi nhỏ hẹp vốn là địa bàn sinh sống của người Mường cổ. 

Người khơi lại dòng chảy của nền văn hoá Mường - ảnh 2

Các vật dụng truyền thống người Mường có ở bảo tàng          

Theo con đường dẫn vào Bảo tàng, không gian sống của người Mường với đầy đủ các yếu tố tạo nên nó. Không gian ấy dần được tái hiện với các tảng đá vẽ hoa văn được dệt trên cạp váy của cô gái Mường dịu dàng, thướt tha. Bên đá, bên suối róc rách chảy, những guồng nước kẽo cọt quay theo dòng chảy, ngày đêm mang nước về tưới cho ruộng bậc thang, cho vườn cây ăn quả. Tất cả đều được sắp đặt theo ý tưởng có chủ đích của một hoạ sỹ tài hoa với niềm đam mê lớn đối với nền văn hoá này.

Trong quần thể Bảo tàng, Hiếu Mường đã khéo léo kết hợp giữa không gian sinh hoạt cộng đồng với việc tái hiện lại kiến trúc 4 ngôi nhà sàn, tiêu biểu cho 4 tầng lớp quan Lang trong xã hội Mường: Lang, Ậu, Tạo và Nõ. Nói đến Bảo tàng không gian văn hoá Mường thì không thể không nói đến những hiện vật được trưng bày ở đây. Mỗi hiện vật, là một sự khám phá, là cái mạch nguồn chảy xuyên suốt trong cả quá trình hàng nghìn năm hình thành, tồn tại và phát triển. Bằng tình yêu, niềm đam mê đến cháy lòng, trong suốt hơn 10 năm trời điền dã ở các bản làng Mường sưu tầm, tìm kiếm  Vũ Đức Hiếu mới tạm bằng lòng với những gì mình đã có.

Người khơi lại dòng chảy của nền văn hoá Mường - ảnh 3

Bộ sưu tập cồng chiêng của người Mường

Cuộc sống hiện đại đã làm mai một đi nhiều nét đặc trưng văn hoá của người Mường. Trong đó, nghề dệt truyền thống chỉ là một ví dụ. Bây giờ ít có ai còn thấy người phụ nữ Mường miệt nài bên khung cửi. Đó cũng chỉ là một lẽ để Hiếu đặt những hiện vật về nghề dệt như khung cửi, cán quay bông, con sợi... một cách nâng niu, trang trọng tại phòng trưng bày.

Cồng chiêng có ý nghĩa rất quan trọng đối với cuộc sống tâm linh của đồng bào Mường. Với Bảo tàng không gian văn hoá Mường của Hiếu cũng vậy. Mỗi khi nghe tiếng cồng ngân vang, tiếng chiêng bùung bliinh vọng lại là lúc chàng hoạ sỹ cứ thấy mê mê hoặc hoặc, lòng thanh thản lạ kỳ.

Người khơi lại dòng chảy của nền văn hoá Mường - ảnh 4

Thổ cẩm truyền thống của người Mường

Không muốn bỏ sót một chi tiết nhỏ nào trong đời sống, tín ngưỡng tâm linh trong văn hoá của người Mường, ở Bảo tàng độc đáo này, Hiếu còn để cho ta thấy cuộc sống đó qua các cuốn sách với những câu hát dân ca, bài mo, điệu múa. Đặc biệt, nghi thức đám tang của người Mường đã được tái hiện lại một cách đầy đủ, sinh động ở phòng tang ma. Nó cho ta thấy được phong tục tập quán hết sức cầu kỳ, phức tạp trong nghi lễ này.

Bằng tình yêu, niềm đam mê với văn hoá Mường, Vũ Đức Hiếu đã chọn cho mình một lối đi riêng. Lối đi này sẽ trở thành một phần quan trọng góp sức cùng với nhân dân các dân tộc tỉnh Hoà Bình quảng bá, giới thiệu với bạn bè về nền văn hoá Hoà Bình trong Ngày hội văn hoá dân tộc Mường được tổ chức trong những ngày tới đây.

Theo BHB

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác