Nhất thiết phải bảo vệ các di tích văn hóa - lịch sử ở tỉnh Quảng Ninh

Hiện nay trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện có gần 50 di tích khảo cổ, trong đó phần lớn là di tích của người Việt cổ từ thời hậu kỳ đồ đá mới đến thời kim khí. Tuy nhiên trước tình trạng khai thác vật liệu xây dựng và việc triển khai các dự án đã xâm hại nghiêm trọng một số di tích có giá trị tiêu biểu, và các di tích này đang đứng trước nguy cơ bị "xóa sổ" trước sự xâm hại của con người.

Ngày 6-8-2009, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh (Sở VH-TT và DL) đã có văn bản gửi UBND tỉnh Quảng Ninh báo cáo về việc di tích Hòn Hai - Cô Tiên đang bị xâm hại. Theo báo cáo của Sở VH-TT và DL Quảng Ninh thì liền kề và bao quanh Di tích khảo cổ Hòn Hai - Cô Tiên về phía bắc là khu đất đã được UBND tỉnh Quảng Ninh giao cho Công ty cổ phần thương mại dịch vụ Hương Lan (sau đổi tên Công ty TNHH thương mại dịch vụ Mạnh Cường), theo bản đồ hiện trạng điều chỉnh ranh giới khu Công viên vui chơi giải trí hồ Cô Tiên ngày 18-4-2006. Ðến nay, trong quá trình triển khai xây dựng khu trung tâm vui chơi giải trí tổng hợp có diện tích khoảng 1.000 m2 (một trong nhiều hạng mục công trình của dự án đầu tư Công viên nước hồ Cô Tiên đã được UBND tỉnh Quảng Ninh phê duyệt ngày 28-3-2002), Công ty TNHH thương mại dịch vụ Mạnh Cường đã xây dựng vào khu vực bảo vệ của di tích khảo cổ Hòn Hai - Cô Tiên hai cột bê-tông nằm trên hai tảng đá và hai cột bê-tông nằm sát vào chân núi đá thuộc vùng bảo vệ của khu di tích. Công ty TNHH thương mại dịch vụ Mạnh Cường cũng thừa nhận là tại thời điểm các cơ quan chức năng kiểm tra thì công trình này chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Hiện nay lối ra vào khu di tích khảo cổ Hòn Hai - Cô Tiên vẫn chưa có và phải đi nhờ qua diện tích đất của Công ty TNHH thương mại dịch vụ Mạnh Cường.

Trước những vi phạm của Công ty TNHH thương mại dịch vụ Mạnh Cường, ngày 1-9-2009, UBND tỉnh Quảng Ninh đã có văn bản yêu cầu UBND thành phố Hạ Long, Sở Xây dựng, Sở VH-TT và DL tiến hành kiểm tra, làm rõ các vi phạm của công ty này để có biện pháp xử lý kịp thời. Ðến ngày 25-9, UBND thành phố Hạ Long đã ra quyết định đình chỉ việc xây dựng của Công ty TNHH thương mại dịch vụ Mạnh Cường để tiến hành kiểm tra, đánh giá mức độ vi phạm. Trao đổi ý kiến với chúng tôi Ðội trưởng Thanh tra xây dựng TP Hạ Long Lê Công Minh, khẳng định: "Ðối với những công trình xây dựng, nếu đã vi phạm vào khu di tích, dù là công trình nào cũng xử lý theo quy định của pháp luật". Tuy nhiên, đến thời điểm này UBND thành phố Hạ Long vẫn chưa đưa ra được phương án xử lý dứt điểm đối với vi phạm của Công ty TNHH thương mại dịch vụ Mạnh Cường.

Theo đánh giá của các nhà khoa học, Di tích Hòn Hai - Cô Tiên là một trong các di tích khảo cổ tiêu biểu của thời đại kim khí trên đất Quảng Ninh, cách ngày nay khoảng 3.500 năm, có tổng diện tích khoanh vùng bảo vệ là 108.551,02 m2. Tại đây, các nhà khoa học đã khai quật được hàng nghìn hiện vật có giá trị khoa học lịch sử thuộc văn hóa Hạ Long và Ðông Sơn, đây là nơi lưu trữ những hiện vật quý của khảo cổ Việt Nam lần đầu được phát hiện. Việc công nhận Di tích Hòn Hai - Cô Tiên là Di tích Quốc gia đã góp phần nâng cao giá trị văn hóa của Di sản thế giới Vịnh Hạ Long và vị trí lịch sử quan trọng của Quảng Ninh đối với văn hóa cổ Hạ Long trong vùng đông bắc của Việt Nam. Ðồng thời, di tích còn là một địa chỉ du lịch văn hóa độc đáo ngay tại TP Hạ Long.

Cùng với Di tích quốc gia Hòn Hai - Cô Tiên, khu di tích Ðầu Rằm ở xã Hoàng Tân, huyện Yên Hưng hiện cũng đang trong tình trạng bị xâm hại nghiêm trọng từ việc khai thác đá của Công ty cổ phần đá Tháng Mười. Chúng tôi đã có mặt tại khu di tích Ðầu Rằm và đã được chứng kiến hiện trạng của khu di tích hầu như không còn nguyên vẹn. Trước tình hình di tích Ðầu Rằm bị xâm hại nghiêm trọng, ngày 20-10-2009, UBND tỉnh Quảng Ninh đã có văn bản chỉ đạo các ngành chức năng và huyện Yên Hưng đình chỉ ngay việc khai thác đá tại khu vực di tích Ðầu Rằm, thu hồi giấy phép khai thác đá của Công ty cổ phần đá Tháng Mười, đồng thời giao cho Sở Tài nguyên - Môi trường, Sở VH-TT và DL và UBND huyện Yên Hưng kiểm tra, đánh giá mức độ bị xâm hại của khu di tích Ðầu Rằm. Ðược biết trước đó, ngày 27-4-2009, UBND tỉnh Quảng Ninh cũng đã ban hành quyết định tạm dừng khai thác đá ở khu vực Ðầu Rằm thuộc xã Hoàng Tân, huyện Yên Hưng đối với Công ty cổ phần đá Tháng Mười, tuy nhiên, tình trạng khai thác đá tại khu vực di tích Ðầu Rằm vẫn diễn ra, bất chấp việc đã có quyết định của UBND tỉnh Quảng Ninh.

Di tích Ðầu Rằm được phát hiện và khai quật vào năm 1988 với hàng trăm hiện vật có giá trị khoa học và lịch sử. Ðây là một di tích văn hóa thuộc thời đại kim khí - một dạng của văn hóa Phùng Nguyên muộn - Ðồng Ðậu sớm, và là điển hình về lịch sử cư trú, phát triển liên tục của văn hóa biển Hạ Long. Việc khai thác đá với quy mô lớn đã ảnh hưởng nghiêm trọng hiện trạng của khu di tích này và gây khó khăn cho việc thẩm định lập dự án bảo tồn khu di tích khảo cổ Ðầu Rằm.

Việc Di tích quốc gia Hòn Hai - Cô Tiên, di tích Ðầu Rằm ở Quảng Ninh đang bị xâm hại không chỉ cho thấy sự thờ ơ, vô trách nhiệm đối với di sản lịch sử dân tộc của một số doanh nghiệp ở Quảng Ninh, mà còn cho thấy sự chậm trễ, thiếu trách nhiệm của một số cơ quan chức năng của tỉnh trong việc bảo vệ và phát huy các giá trị, ý nghĩa của các di tích văn hóa - lịch sử. Cần có những biện pháp ngăn chặn kịp thời, bảo vệ các di tích văn hóa - lịch sử trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Theo Nhân dân

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác