"Phục sinh" tháp Chăm cổ nhất Việt Nam

Được xây dựng vào khoảng thế kỷ thứ VIII, ngôi tháp Chăm Mỹ Khánh, tại xã ven biển Phú Diên, Phú Vang, Thừa Thiên Huế, là một trong số ít di tích Chăm Pa cổ nhất Việt Nam. Công trình kiến trúc này đã được Phân viện khoa công nghệ và xây dựng miền Trung phục dựng bằng những phương pháp trùng tu táo bạo và mới mẻ.

Sau bao thế kỷ bị nghiên lún trong lòng cát sâu tới 8-9 m, ngôi tháp được kích nâng toàn bộ với đảm bảo không để bị nứt vỡ. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất trong việc phục dựng tháp chăm Mỹ Khánh, là làm thế nào để có được nguyên liệu gạch, giúp trùng tu ngôi tháp như nó vốn có cách đây 1.200 năm.

Sau hơn 6 năm nghiên cứu kể từ ngày phát hiện vào năm 2001 đến nay, Phân viện khoa học công nghệ miền Trung đã tìm ra các giải pháp kích nâng gián tiếp và mài chập gạch. Làm được điều đó sẽ góp phần phục dựng lại cơ bản toàn bộ khối tháp Mỹ Khánh.

Tiến sỹ Trần Minh Đức, Giám đốc Phân viện khoa học công nghệ xây dựng miền Trung, cho biết: "Để có được loại gạch xây dựng theo đúng nguyên gốc, chúng tôi sử dụng chất kết dính thực vật, dùng nước mài chập hai viên gạch chồng khít vào nhau. Vì thế, các khe hở trong quá trình xây dựng sẽ được lấp kín".

Hiệu quả của phương pháp mài chập gạch là khi phục dựng, đã tạo ra một sự tương đồng về màu sắc giữa lớp gạch cũ và mới. Đồng thời, có thể tháo dỡ từng phần mà không làm tổn thương kết cấu công trình.

Nhờ áp dụng có hiệu quả các giải pháp kỹ thuật, tháp Mỹ Khánh đã được trùng tu và bảo tồn theo hướng bền vững. Toàn bộ tháp sẽ được một nhà kính bao bọc, chống mưa nắng, cùng một hệ thống tường chắn cát, ngăn chặn sự xâm thực của biển.

Công việc tiếp theo của các nhà khoa học bảo tồn là phải làm rõ các giá trị vật thể và phi vật thể ở tháp Mỹ Khánh, cũng như nhiều công trình di tích Chăm Pa khác. Tuy nhiên, đây là một vấn đề hết sức khó khăn do sự thiếu hiểu biết về mặt lý luận triết học.

Tiến sỹ Trần Minh Đức băn khoăn: "Tôi nghĩ rằng, hạn chế lớn nhất hiện nay là sự thiếu hiểu biết về triết học trong kiến trúc Chăm Pa. Chúng ta biết quá ít về lĩnh vực này, nên dẫn đến nhiều khó khăn trong việc trùng tu".

Trên giải đất miền Trung, hiện có hơn 100 tháp cổ Chăm Pa cần được bảo tồn và phát huy giá trị. Vì vậy, việc nghiên cứu hệ thống lý luận, tư tưởng triết học trong tư duy kiến trúc của dân tộc Chăm là hết sức cần thiết. Làm được điều đó sẽ giúp các nhà trùng tu có cơ sở để đảm bảo việc phục dựng các di tích Chăm Pa theo đúng tính chân xác và nguyên gốc của công trình.

Theo VTV

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác