Quảng Nam: Những kết quả đáng ghi nhận trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích Mỹ Sơn

10 năm qua kể từ ngày Thánh địa Mỹ Sơn được UNESCO vinh danh Di sản Văn hóa Thế giới (tháng 12.1999), chính quyền và người dân huyện Duy Xuyên, Quảng Nam đã xây dựng nhiều chương trình hành động hướng nhân dân vào mục tiêu bảo tồn và phát huy giá trị di tích này.

Quảng Nam: Những kết quả đáng ghi nhận trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích Mỹ Sơn - ảnh 1

Quần thể khu di tích Chăm - Mỹ Sơn từng là trung tâm tôn giáo cực thịnh của vương quốc cổ Chămpa. Được các triều đại vua chúa xây dựng trong một thời gian dài, từ thế kỷ IV-XIII, đây là công trình kiến trúc nghệ thuật có giá trị về lịch sử, văn hóa, là minh chứng sinh động khẳng định một nền văn minh từng phát triển rực rỡ trong khu vực và trên thế giới. Tuy nhiên, hiện nay, Mỹ Sơn được liệt vào danh sách 100 di tích đặc biệt có nguy cơ hư hại. Cùng với bom đạn chiến tranh, sự biến đổi của khí hậu khiến Mỹ Sơn bị xuống cấp trầm trọng. Những giá trị độc đáo của Mỹ Sơn lại đem đến những khó khăn cho công tác trùng tu. Từ chất kết dính, kỹ thuật xây dựng hiện nay khoa học vẫn chưa có lời giải. Bên cạnh đó, do di tích nằm ở vị trí biệt lập, xung quanh là núi rừng, phân bố rộng, khí hậu khắc nghiệt. Với tính chất đặc biệt trên, một trong những yêu cầu của công tác quản lý, bảo tồn Mỹ Sơn là phải nêu cao nguyên tắc ứng xử thận trọng và có ý thức.

Đã có thời khu di tích bị bỏ hoang hóa, 12 hộ dân sinh sống trong khu vực di tích chiếm dụng hơn 1.000ha đất rừng. Nhưng hiện nay, huyện đã tuyên truyền, thuyết phục, cấp đất tái định cư cho các hộ dân nói trên để họ trao trả lại đất cho khu di tích. Hàng tuần, Đoàn thanh niên cùng Hội Cựu chiến binh làm công tác vệ sinh môi trường, xử lý rác thải và cắt cỏ tại những tháp xa. Đoàn thanh niên và Phòng Văn hóa phối hợp cùng Phòng Giáo dục phát động chương trình đưa giáo dục di sản vào học đường, bằng việc biên soạn sách báo, tập huấn nghiệp vụ, hướng dẫn tham quan, tổ chức các cuộc thi thuyết trình và đưa con em toàn huyện tiếp cận di sản... Chủ tịch UBND huyện Duy Xuyên Nguyễn Văn Khương cho biết: “UBND huyện Duy Xuyên nhận thấy không thể quản lý, bảo tồn Mỹ Sơn nếu chỉ thực hiện công cuộc trùng tu, bảo tồn bằng những hội thảo, nghiên cứu khoa học mà còn phải hướng người dân vào di sản, phát huy vai trò của người dân bằng những hành động cụ thể, trên cơ sở phân tích những đặc điểm dân cư, cơ cấu kinh tế xã hội trong vùng có tác động đến di tích”.

Không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền, các nhà quản lý ở Duy Xuyên còn gắn với những lợi ích kinh tế thiết thực cho người dân, giúp họ hiểu được ý nghĩa của việc góp sức bảo vệ di tích. 10% doanh thu từ tiền bán vé tham quan, phát triển dịch vụ được trích lại hỗ trợ chính quyền và nhân dân địa phương. Cơ sở hạ tầng, điện nước, đường dân sinh, đường quốc lộ từ Nam Phước lên Mỹ Sơn được đầu tư nâng cấp và mở rộng, góp phần nâng cao công tác quản lý, bảo tồn Mỹ Sơn và đem lại phúc lợi cho cộng đồng xã hội. Cơ cấu kinh tế địa phương chuyển dần sang hướng du lịch - dịch vụ, lấy Mỹ Sơn làm điểm nhấn, để khôi phục các làng nghề truyền thống như ươm tơ, dệt lụa, sản xuất gốm mỹ nghệ, đan lát, mây tre, chạm khắc gỗ, đá... Tài nguyên du lịch được làm giàu bởi sự tương tác này, tài nguyên văn hóa phi vật thể bước đầu được quan tâm. Trong khi thu hút các dự án du lịch về Mỹ Sơn, huyện đưa ra những cam kết đối với doanh nghiệp phải có trách nhiệm tham gia hoạt động dân sinh địa phương, tạo công ăn việc làm, góp phần xóa đói giảm nghèo; thực hiện đào tạo tại chỗ để chuẩn bị cho các dự án lớn, trang bị kiến thức để con em địa phương trở thành đội ngũ phục vụ lâu dài sự nghiệp trùng tu, bảo vệ di sản.

Mặc dù hiện nay ở Mỹ Sơn chưa có những hình thức du lịch như cộng đồng nghỉ dưỡng hay vùng đón khách, nhưng tiềm năng du lịch Mỹ Sơn rất lớn. Và cùng với các nhà quản lý, người dân Duy Xuyên đang góp phần không nhỏ vào việc bảo tồn, làm lan tỏa giá trị của di sản này đến với đông đảo bạn bè trong và ngoài nước.

 

 

Theo NĐB

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác