Thanh Hoá: Bảo tồn di chỉ văn hóa Ðông Sơn

Viện Khảo cổ học Việt Nam và Ðại học Kan-sai (Nhật Bản) vừa kết thúc "Chương trình bồi dưỡng kỹ năng khảo cổ học cho những nhà khảo cổ học trẻ tại di chỉ Ðông Sơn" (phường Ðông Sơn, TP Thanh Hóa). Chương trình được thực hiện từ tháng 12-2007 và đã trải qua ba mùa khai quật với nhiều kết quả bất ngờ. Hơn thế nữa, nhân dân ở đây đã nhận rõ được những giá trị văn hóa của quê hương mình và tăng thêm ý thức bảo vệ di chỉ này.

Các nhà khảo cổ học trẻ đang làm việc tại một hố khai quật trong di chỉ Đông Sơn.Các nhà khảo cổ học trẻ đang làm việc tại một hố khai quật trong di chỉ Đông Sơn.

Ðây là chương trình hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực cho ngành khảo cổ học Việt Nam thông qua những hoạt động cụ thể trên thực địa, kết hợp với những chuyên đề được đào tạo ngắn ngày. GS Ni-xi-mu-ra Ma-xa-na-ri (Nishimura Masanar, Ðại học Kan-sai) cùng các nhà khảo cổ học có tên tuổi ở Việt Nam đã trực tiếp giảng dạy những kỹ năng cho các nhà khoa học trẻ và cùng thực hành khai quật ở di chỉ Ðông Sơn. Các GS khảo cổ học danh tiếng cũng được mời thỉnh giảng nhiều chuyên đề cho các học viên. TS Nguyễn Giang Hải, Phó Viện trưởng Viện Khảo cổ học Việt Nam, khẳng định kết quả lớn nhất của chương trình là đào tạo, rèn luyện nâng cao kỹ năng chuyên môn cho một thế hệ cán bộ khảo cổ học trẻ ở Viện Khảo cổ học Việt Nam và nhiều bảo tàng cấp tỉnh trên khắp các miền đất nước. Không những thế, chương trình cũng đã đẩy mạnh hợp tác khoa học quốc tế, tạo cơ hội giao lưu, thực tập tại nước ngoài cho các cán bộ trẻ. Ðã có 30 lượt cán bộ khoa học trẻ được đi thực tập khai quật tại Thái-lan và Trung Quốc... Các bạn quốc tế cũng đã đến tham gia khai quật tại di chỉ Ðông Sơn trong năm 2007 và 2008.

Di chỉ Ðông Sơn được chọn là hiện trường để đào tạo ngoài thực địa cho các nhà khảo cổ học trẻ vì sự độc đáo điển hình của nó. Trong khuôn khổ của chương trình, các nhà khảo cổ học trẻ có cơ hội tự mình thực hiện những hoạt động khai quật, thực nghiệm các phương pháp khảo cổ học, sử dụng những máy móc, trang thiết bị hiện đại trong quá trình khai quật và nghiên cứu xử lý hiện vật sau khai quật... Họ đã trưởng thành về nhiều mặt chuyên môn, sẽ là lớp kế cận cho các bậc "cây đa, cây đề" của ngành trong tương lai.

Trải qua ba mùa khai quật với hàng loạt hố đào đã phát hiện nhiều di vật và những điều thú vị mới mẻ. Ðặc biệt trong đợt khai quật tháng 12- 2009, bên sườn núi Rồng, sát bờ sông Mã đều phát hiện tầng văn hóa Ðông Sơn rõ nét tại tất cả các hố thám sát. Lớp văn hóa dày từ 0,6m đến  2,0m. Các hiện vật thu được khá đa dạng về cả chất liệu và loại hình. Các đồ dùng sinh hoạt, thờ cúng, công cụ đánh bắt, dấu vết của mộ táng, nền kiến trúc... trải trên chiều dài niên đại nhiều thế kỷ. Ðiều này khẳng định rằng khu vực núi Rồng, sông Mã đã là địa bàn cư trú lớn cả từ thời kỳ trước văn hóa Ðông Sơn, trong giai đoạn văn hóa Ðông Sơn (khoảng năm 1000 trước CN đến những năm đầu CN) và sau Ðông Sơn khá dài (khoảng từ thế kỷ IV đến thế kỷ X). Phương thức cư trú của cư dân trong các giai đoạn từ tiền sử ở di chỉ này còn cần được nghiên cứu sâu thêm. Ở các hố thám sát cũng phát hiện những dấu vết cần nghiên cứu về lịch sử địa tầng và địa chấn của khu vực này.

Thanh Hóa đã có niềm tự hào là nơi phát hiện nền văn hóa Ðông Sơn. Ðây cũng là một trong số ít những di chỉ tiền sơ sử còn tương đối nguyên vẹn và đủ điều kiện bảo tồn. Niềm tự hào cùng với trách nhiệm càng lớn hơn sau những phát hiện khảo cổ học mới tại di chỉ Ðông Sơn do các nhà khảo cổ học trẻ tiến hành. Ông Nguyễn Hữu Nhẫn, Phó Giám đốc Sở VH-TT-DL Thanh Hóa, phụ trách di sản văn hóa của tỉnh, cho biết: Sở đang chờ những kết quả nghiên cứu của các nhà khảo cổ học để có thể có văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh hình thành quy hoạch một khu bảo tồn văn hóa ở núi Rồng, phường Ðông Sơn. Khu vực này nằm trên địa bàn dân cư và mặt bằng sản xuất của Công ty phân bón Hàm Rồng nhưng cả nhân dân và doanh nghiệp đều trân trọng những giá trị văn hóa trên quê hương, sẵn sàng góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị đó.

Nếu dự án này trở thành hiện thực, Thanh Hóa sẽ có thêm một khu bảo tồn văn hóa là điểm hấp dẫn các nhà khoa học và du khách trong những chuyến du lịch văn hóa - khảo cổ học về xứ Thanh.

 

Theo ND

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác