Thanh Hoá: Đất di tích đang bị chiếm dụng

Lăng Quốc Thái mẫu Trịnh Thị Ngọc Lung thuộc thôn Thịnh Mỹ, xã Thọ Diên, huyện Thọ Xuân (Thanh Hoá) đã được công nhận là di tích cấp tỉnh từ năm 1999. Bảo tàng Tổng hợp tỉnh, UBND, Phòng Văn hoá huyện Thọ Xuân đã ký kết bản đồ khoanh vùng bảo vệ di tích lịch sử văn hoá trên, với tổng diện tích "bất khả xâm phạm" là 4.600m2.

Thế nhưng, bất chấp sự phản đối của người dân, chính quyền xã Thọ Diên vẫn xây dựng khu tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ cao chót vót ngay trong lòng di tích.

Theo lý lịch di tích thì nhân vật lịch sử Trịnh Thị Ngọc Lung sinh năm 1612, mất năm 1706, thọ 94 tuổi, bà là chính phi của Tây Định vương Trịnh Tạc - sống trong phủ chúa. Vâng lời Trịnh Tạc, bà Lung mặc dù không có con nhưng đã chăm nom, nuôi, dạy, bảo sửa lời nói chính cho Hoàng tử Lê Cối và Trịnh Căn kể từ khi Vua Lê Thần Tông mất. Đến năm 1672, Lê Cối lên ngôi hoàng đế. Cũng trong năm đó, chính phi Trịnh Thị Ngọc Lung được Vua Lê Gia Tông phong Quốc Thái mẫu vì có nhiều đóng góp trong kế sách xây dựng đất nước.

Theo tâm nguyện của Trịnh Thị Ngọc Lung, mùa xuân năm 1685, Nhà chúa đặc cách xây dựng sinh từ tại quê ngoại ở thôn Thịnh Mỹ ngày nay, trước khi bà mất 21 năm. Sinh từ đó nay là di tích Quốc Thái mẫu, được ví như một bảo tàng ngoài trời về nghệ thuật chạm khắc đá thế kỷ 17 Bia đá 4 mặt có mái che hình chóp, hai chó đá với tư thế ngồi xổm, cổ chạm nổi vòng đeo nhạc. Đặc biệt là sập đá hình vuông chạm khắc theo kiểu chân quỳ, mặt sập chạm chìm hình lục giác liền nhau, đế sập tứ diện được chạm nổi hình rồng cuộn tròn trong mây lửa và lá cúc cách điệu. Hương án được tạo tác trên một khối đá nguyên có dáng hình trụ, trên bề mặt được chạm khắc dày đặc nhiều loại hoa văn khác nhau như rồng, chim, mây, lửa, lá đề, đường triện... chuyển tải nhiều nội dung về triết lý cuộc sống. Toàn bộ khu lăng mộ được phân bố trên khu đất rộng 4.600m2 thuộc khu vực "bất khả xâm phạm".

Thế nhưng nhìn trên tổng thể, hiện chỉ còn nhận thấy được cổng lăng. Riêng khu vực chính của lăng đã bị che khuất bởi đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ nằm án ngữ ngay sát phía trước. Bên cạnh đó là nhà văn hoá thôn, trường mầm non và các công trình khác bao bọc tứ phía che khuất, huỷ hoại cảnh quan của di tích, làm mất đi sự tôn nghiêm. Trước đó chính quyền xã này còn xây dựng cả một khu công sở làm việc ngay giữa trung tâm của di tích, nhưng do nhân dân phản đối nhiều quá nên khu nhà này mới được tháo dỡ vào năm 2002, song theo người dân địa phương phản ánh thì khu công sở hiện tại vẫn nằm trên đất di tích. Chúng tôi phải đi sâu vào mới có thể chiêm ngưỡng được sập đá, bia đá chạm khắc tinh xảo của lăng.

Trong buổi làm việc với phóng viên Báo Lao Động chiều ngày 20.3, ông Đỗ Đình Dậu - Chủ tịch UBND xã Thọ Diên cho biết: "Không có bản đồ khoanh vùng bảo vệ di tích rộng 4.600m2 nào cả. Trong quyết định công nhận di tích cấp tỉnh Quốc Thái mẫu Trịnh Thị Ngọc Lung cũng không có đoạn nào ghi tổng diện tích của di tích rộng bao nhiêu".

Thế nhưng, thực tế theo bản đồ khoanh vùng chúng tôi đang có trong tay thì khu vực "bất khả xâm phạm" của di tích này rộng 4.600m2. Về việc UBND xã Thọ Diên cho xây dựng tượng đài các anh hùng liệt sĩ ngay trong lòng di tích, ông Dậu giải thích: Trước khi xây dựng, ông có cho mời thân nhân các gia đình liệt sĩ đến bàn và thống nhất xây dựng. Nhưng sự thực của việc làm trái khoáy này lại chưa có thoả thuận của ngành văn hoá. Rõ ràng ông Chủ tịch Dậu nắm rõ về Luật Di sản, vì ông cho rằng việc tu bổ, tôn tạo di tích phải giữ nguyên trạng, bảo tồn tối đa yếu tố gốc, nhưng không hiểu vì sao những việc làm nói trên của chính quyền xã Thọ Diên lại ngược hoàn toàn với cách "xâm hại" di tích nêu trên. Ngành văn hoá - thông tin Thanh Hoá cần sớm vào cuộc để gìn giữ những giá trị quý giá của di tích lăng lộ thiên Thái mẫu Trịnh Thị Ngọc Lung.

Theo Lao Động

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác