Xây dựng bảo tàng thiên nhiên duyên hải miền Trung

Lần đầu tiên, một bảo tàng thiên nhiên (BTTN) khu vực duyên hải miền Trung sẽ được xây dựng ở Thừa Thiên Huế. Đây sẽ là nơi sưu tầm, trưng bày và giới thiệu đến người dân, du khách một cách chân thực, chuyên sâu nhất về hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới tiêu biểu của Việt Nam phân bố dọc theo dãy Trường Sơn và hệ đầm phá tiêu biểu nhất trong 12 đầm phá nhiệt đới ven bờ của Việt Nam và lớn nhất Đông Nam Á.

Xây dựng bảo tàng thiên nhiên duyên hải miền Trung - ảnh 1

Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế Nguyễn Ngọc Thiện cho biết, Đề án thành lập và xây dựng BTTN khu vực duyên hải miền Trung đã được tỉnh thông qua và mới có quyết định thành lập Bảo tàng. Theo Ts Đỗ Nam, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thừa Thiên Huế, cơ quan xây dựng Đề án, việc thành lập và xây dựng BTTN khu vực duyên hải miền Trung sẽ là “một mũi tên trúng ba đích” bởi nó sẽ góp phần khẳng định vị thế trung tâm khoa học và công nghệ, trung tâm giáo dục và đào tạo, trung tâm văn hóa và du lịch của khu vực và cả nước của tỉnh Thừa Thiên Huế.

Đa dạng và điển hình về tự nhiên 

Khu vực duyên hải miền Trung (gồm 14 tỉnh từ Thanh Hóa ở Bắc Trung bộ vào đến Bình Thuận ở Nam Trung bộ) được các nhà khoa học đánh giá là khu vực đặc trưng bởi thiên nhiên đa dạng và điển hình có giá trị toàn cầu, trong đó có hai hệ sinh thái được đánh giá cao ở tầm quốc tế là hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới và hệ sinh thái đầm phá nước lợ ven biển. Hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới phân bố dọc theo dãy Trường Sơn có các sinh cảnh nổi tiếng nhất thế giới về mặt sinh học và được xác định như những cảnh quan ưu tiên về bảo tồn đa dạng sinh học. Đây cũng là nơi được bao phủ bởi các sinh cảnh rừng rất đa dạng và là nơi rừng nguyên sinh còn lại nhiều nhất ở Việt Nam. Gần đây, cuối năm 2007, thế giới đã hết sức ngỡ ngàng về 11 loài sinh vật mới được phát hiện ở dãy rừng Trung Trường Sơn thuộc khu vực Hành lang Xanh ở Thừa Thiên Huế do WWF Greater Mekong công bố trên mạng toàn cầu, trong đó có loài hoa tỏi rừng được ví là viên ngọc đen của rừng già, 5 loài lan nổi tiếng của thế giới cùng một số loài động vật khác.

Nằm dọc theo bờ biển các tỉnh khu vực duyên hải miền Trung là 12 đầm, phá ven bờ nước lợ, trong đó tiêu biểu nhất là hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, gồm các đầm phá nối liền nhau là: phá Tam Giang, đầm Sam-Chuồn, đầm Thủy Tú và đầm Cầu Hai kéo dài 68km từ Bắc đến Nam với diện tích mặt nước xấp xỉ 22.000ha. Do có nguồn lợi thủy sinh phong phú, tính đa dạng sinh học cao về hệ sinh thái, giống loài và nguồn gen, hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai được đánh giá là tiêu biểu nhất trong 12 đầm phá nhiệt đới ven bờ của Việt Nam và lớn nhất về quy mô vực nước ở khu vực. Đây cũng là điểm dừng chân của hơn 30 loài chim nước di chú, trong số đó có nhiều loài có tên trong sách đỏ Việt Nam và Danh mục các loài chim được bảo vệ nghiêm ngặt của Cộng đồng châu Âu, là khu vực có các thảm cỏ biển tập trung rậm rạp như những khu rừng dưới nước với diện tích lên đến 1.000ha, lớn thứ hai ở Việt Nam sau đảo Phú Quốc.

Địa chỉ tham quan sinh động và lý thú 

Theo Đề án được phê duyệt, BTTN sẽ bao gồm 3 phần tương đối độc lập. Nhà trưng bày trung tâm là nơi trưng bày và bảo quản các vật mẫu về thiên nhiên của khu vực duyên hải miền Trung. Theo Ts Đỗ Nam: “Xứ Khánh Hòa ngày xưa còn gọi là xứ trầm hương. Phú Yên có hệ thống núi đá có cảnh cực kỳ đẹp, đó thực sự là những bảo tàng ngoài trời; sâm ngọc linh - loại sâm nếu lấy đúng trên núi cao thì không thua gì nhân sâm Triều Tiên hoặc các nham thạch, hóa thạch của sinh vật. Hệ thống đầm Lập An của Thừa Thiên Huế có tuổi 5.000 năm, tầng hàu dày 5-7m nằm sâu dưới đáy còn giữ nguyên sự tiến triển của lịch sử tự nhiên... Tất cả sẽ là những mẫu vật để trưng bày tại đây”.

Bảo tàng lịch sử tự nhiên hay bảo tàng khoa học tự nhiên, bảo tàng thiên nhiên là một loại hình bảo tàng phổ biến trên thế giới. Từ thế kỷ XVIII, các bảo tàng này đã được xây dựng ở các nước phát triển và ảnh hưởng sâu sắc tới các lĩnh vực văn hóa, khoa học, du lịch... không chỉ ở trong nước mà mang tầm quốc tế. Một số nước trong khu vực cũng đã có những BTTN được thế giới biết đến như Bảo tàng thực vật và vườn thực vật Bogor (Indonesia), Raftles Museum (Singapore)...

Vườn rừng mưa nhiệt đới sẽ là phần hấp dẫn thứ hai của BTTN. Đây là một vườn thực vật rừng rộng từ 20-70ha, giới thiệu một phần của hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới tiêu biểu của dãy Trường Sơn. Đến đây, khách tham quan sẽ cảm nhận được một phần sự đa dạng của hệ sinh thái rừng với các tầng, tán thực vật, các loài cây rừng phổ biến cho gỗ hoặc hương liệu, dược liệu quý hiếm, các loài cây leo dài hàng cây số, được tận hưởng hương thơm của hoa rừng, vị ngọt của trái rừng...

Những ai yêu đời sống sinh vật dưới nước có thể tìm đến Bể cá thế giới thủy sinh đầm phá - bể cá nước lợ tự nhiên có cả cá nước ngọt, nước mặn, nước lợ, có thảm cỏ thủy sinh, các loài phu du, giáp xác, thân mềm, rong rêu... Là mô hình thu nhỏ và được xây dựng gần đúng như hệ sinh thái đầm phá nhiệt đới ven bờ - hệ sinh thái đặc thù của khu vực duyên hải miền Trung, bể cá dự kiến sẽ được xây dựng ở khu vực ven đầm phá và có thể nửa chìm, nửa nổi ngay bên bờ đầm phá với diện tích khoảng 2ha...

BTTN khu vực duyên hải miền Trung một khi được thành lập và đi vào hoạt động sẽ tạo thêm cho Thừa Thiên Huế một thiết chế văn hóa đặc sắc phục vụ lợi ích của toàn dân, giới thiệu vẻ đẹp của tự nhiên, sự phong phú và giàu có của tài nguyên thiên nhiên miền Trung. Đây cũng sẽ là một phòng thí nghiệm cực lớn về các khoa học tự nhiên như địa chất, sinh học, môi trường, lâm nghiệp...; đồng thời sẽ góp phần tuyên truyền, quảng bá và giáo dục người dân về lòng yêu thiên nhiên, trách nhiệm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường.
Việc thành lập BTTN cũng sẽ làm phong phú hơn các sản phẩm du lịch của Huế. Vấn đề là làm sao để kết nối được với các điểm du lịch khác thành một điểm lan tỏa. Theo Ts Đỗ Nam, để chuẩn bị cho BTTN đi vào hoạt động, ngay từ bây giờ phải thu thập mẫu vật, chuẩn bị về đội ngũ nhân lực tương ứng để tiếp nhận và làm chủ công nghệ bảo quản, trưng bày hiện đại của bảo tàng. Các vấn đề khác như quy mô, địa điểm, công trình kiến trúc, nguồn vốn đầu tư... cũng cần tính đến và chuẩn bị thật kỹ.

 

Theo NĐB

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác