Xẻ thịt di tích nhà Tây Sơn

Đàn Nam Giao bên cạnh thành Hoàng Đế nằm trên địa bàn xã Nhơn Hậu, huyện An Nhơn (Bình Định) - một di tích nhà Tây Sơn được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia năm 1982 - đã bị chính quyền địa phương cho phép đào bới, xúc ủi bán đất sỏi để tăng thu ngân sách cấp xã.

Chữ nghĩa rành rành mà người ta nói không biết đây là di tích! Ảnh: B.Tr.Chữ nghĩa rành rành mà người ta nói không biết đây là di tích! Ảnh: B.Tr.

Bán di tích

Phi vụ mua bán di tích gây chấn động dư luận Bình Định bắt đầu từ tháng 4-2006. Đại diện bên A là UBND xã Nhơn Hậu (huyện An Nhơn) và bên B là bà Nguyễn Thị Ngọc Ẩn - vợ của bí thư Huyện ủy huyện An Nhơn Lê Hữu Cư (hiện ông Cư vừa được phân công giữ chức giám đốc Sở Du lịch Bình Định). Theo đó, bên A giao bên B quản lý và khai thác đất sỏi tại địa điểm phía bắc đồi 20, thuộc thôn Vân Sơn, xã Nhơn Hậu, ngay đúng vị trí chân đàn Nam Giao - trong quần thể di tích của thành Hoàng Đế. Hợp đồng ghi thời gian khai thác đất sỏi từ tháng 4-2006 đến tháng 12-2008 với khối lượng 50.000m3, giá mỗi mét khối là... 1.000 đồng.

Chỉ sau hai tháng, một phần di tích đàn Nam Giao đã bị "hô biến". Hiện trường di tích lịch sử - văn hóa tồn tại mấy trăm năm bỗng chốc trở thành một bãi đất hoang tàn, bị đào bới nham nhở, loang lổ.

Quyền lực tinh thần của một vương triều

"Đàn Nam Giao khẳng định quyền lực tinh thần của một vương triều trước trời đất và lịch sử dân tộc. Từ nơi này, đầu năm 1785, nhà Tây Sơn đã xuất quân đánh tan 5 vạn quân Xiêm tại Rạch Gầm - Xoài Mút. Và cũng chính từ đây, Nguyễn Huệ đã xuất quân đánh tan quân chúa Trịnh ở Phú Xuân, tiến thẳng ra Thăng Long, tạo tiền đề cho việc thống nhất đất nước" - tiến sĩ Lê Đình Phụng (Viện Khảo cổ học VN), trưởng nhóm khai quật khảo cổ di tích thành Hoàng Đế, nói.

Sự việc đào bán đất di tích được phát giác và ngăn chặn sau khi Trung tâm Văn hóa - thông tin - thể thao huyện An Nhơn phát hiện và gửi báo cáo khẩn cấp lên huyện, lên tỉnh. "Chúng tôi đã có nhiều văn bản nhắc nhở địa phương. Thế nhưng lãnh đạo địa phương chưa có sự quan tâm đúng mức nên di tích bị xâm hại" - giám đốc Trung tâm Văn hóa - thông tin - thể thao huyện An Nhơn Phạm Thị Kim Thoa nhận xét.

Còn nguyên chủ tịch UBND xã Nhơn Hậu Nguyễn Văn Giác (vừa được cử sang giữ chức chủ tịch UBND thị trấn Đập Đá) thì trả lời tỉnh bơ: "Xã bán vì không biết đó là đàn Nam Giao" (!), nhưng đồng thời ông Giác thừa nhận "các anh lãnh đạo trên huyện ủy, UBND huyện cũng biết".

Cán bộ địa phương trả lời úp mở, còn hiện trường di tích bị đào bới vẫn còn đó tấm biển ghi rõ "khu vực di tích cấm xâm phạm" được cắm nghiêng ngả như một chứng nhân tội nghiệp.

"Huyện không thể kiểm tra hằng ngày" (!)

Vì sao một di tích lịch sử - văn hóa nổi tiếng bị bán đứng, bị tàn phá công khai suốt hai tháng trời mà huyện không phát hiện? Chủ tịch UBND huyện An Nhơn Trần Đình Tâm trả lời: "Vì di tích không ở gần quốc lộ nên không biết, lãnh đạo huyện không thể đi kiểm tra hằng ngày được".

"Trách nhiệm gìn giữ và bảo quản di tích là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân chứ không phải chỉ riêng cán bộ - ông Trần Đình Tâm phân bua - còn trách nhiệm của lãnh đạo huyện chúng tôi nếu có chỉ là do thiếu kiểm tra và xử lý chậm".

Theo TTO

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác