Âm thầm nghề biên tập phim

Từ một kịch bản, để thành một bộ phim phải trải qua nhiều công đoạn. Một trong những công đoạn đó là biên tập phim, kịch bản. Nghề biên tập phim được ví như “người đỡ đẻ” cho bộ phim. Thế nhưng vai trò của họ ít khi được nhắc đến.

Đằng sau sự thành công của những bộ phim là sự đóng góp thầm lặng của những người làm biên tập.Đằng sau sự thành công của những bộ phim là sự đóng góp thầm lặng của những người làm biên tập.

Anh Trần Chí Kông, biên tập phim của hãng phim TFS (Hãng phim truyện thành phố Hồ Chí Minh) cho biết: “Nghề biên tập phim có rất nhiều việc phải làm. Trong thực tế, họ phải tìm đến người biên kịch để xem ý đồ sáng tác của họ như thế nào. Nếu thấy ý tưởng kịch bản đó hay và phù hợp với hãng thì khuyến khích, động viên họ phát triển thành kịch bản cho hãng. Cũng có khi người biên tập phim tìm đến người biên kịch để nói ý tưởng của hãng. Nếu giữa biên kịch và người biên tập đồng cảm, hiểu được thì cùng nhau phát huy ý tưởng đó thành kịch bản”.

Ngoài ra, người biên tập còn phải chịu trách nhiệm duyệt trước nội dung của kịch bản đó. Khi đạo diễn tiến hành phân cảnh, biên tập phim phải kiểm tra lại cấu trúc có hợp lý hay không. Họ phải góp ý về phân cảnh cho đạo diễn. Nếu phim không có chuyên viên viết lời thoại, biên tập phim phải lo kiểm tra, sửa lời thoại. Trên bàn dựng, biên tập phim cũng phải xem để kiểm tra lần cuối, trước khi bộ phim ra mắt. Nếu thấy nội dung kịch bản hay mà bị thay đổi, người biên tập phải bảo vệ nội dung tác phẩm. Anh Kông tâm sự: “Biên tập phim là người tìm, tổ chức được kịch bản và chịu trách nhiệm về bộ phim đó. Họ phải là người hiểu được nhà biên kịch để đặt hàng, tạo được lòng tin cho người biên kịch. Không những thế, cần tìm hiểu thị trường để đề xuất với hãng và đặt hàng biên kịch. Ngày trước chúng ta biên tập phim chủ yếu là biên tập về nội dung, nặng về tư tưởng. Ngày nay, biên tập chủ yếu đi sâu về mặt kỹ năng nghề nghiệp.”

Nhà văn, nhà biên kịch Nguyễn Hồ, người từng biên tập rất nhiều bộ phim, cho biết: “ở Việt Nam, hiện trạng biên tập phim có nhiều dạng. Một là những nhà sản xuất có chức vụ đứng ra biên tập. Họ góp ý chung chung mà không có kỹ năng. Do vậy, khi bộ phim làm xong thì thường hiệu quả nghệ thuật không cao. Dạng thứ hai là một số nhà biên kịch có tên tuổi đứng tên biên tập thay cho một tác giả, một nhà sản xuất. Dạng này do họ không được sử dụng kỹ năng biên tập nên cho ra đời những bộ phim… “không chuyên”, kém chất lượng. Số phim được biên tập theo kiểu chuyên nghiệp thì ít mà không chuyên thì nhiều. Ngay cả những phim của một số đạo diễn có tên tuổi đều thiếu bàn tay biên tập phim. Có thể do nhà biên tập chưa đủ tay nghề để sửa lỗi phim hoặc thuyết phục đạo diễn. Theo tôi, khoảng 90% phim của ta khi công chiếu đều chưa được biên tập chu đáo. Nguyên nhân có lẽ do đội ngũ biên tập phim rất thiếu. Một phần là do các nhà sản xuất, hãng phim chưa coi trọng nghề này”. Biên tập phim đòi hỏi tính chuyên nghiệp cao và phải được đạo diễn, biên kịch tôn trọng. Thế nhưng, trong một bộ phim, tên tuổi của họ ít được chú ý, thù lao thấp… trong khi công sức bỏ ra không phải nhỏ. Người biên tập giỏi sẽ làm cho bộ phim tốt, chất lượng cao. Họ cũng có thể là người phát hiện ra những tài năng điện ảnh.

Do đặc thù nghề nghiệp, đội ngũ biên tập phim chủ yếu là những người trên 30 tuổi. Họ có thể là những nhà văn, biên kịch chuyển qua làm biên tập. Biên tập phim có một vai trò quan trọng nhưng cho đến nay trong các trường vẫn chưa có lớp đào tạo về nghề này. Phần lớn kỹ năng của người biên tập phim là do tự học hỏi, được người đi trước truyền nghề, hoặc do kinh nghiệm bản thân tích luỹ. Một biên tập phim giấu tên đề nghị: Có lẽ nên lập một câu lạc bộ dành cho những người biên tập phim sinh hoạt, học hỏi. Hoặc mở một chuyên mục về biên tập phim cho những lớp biên kịch của các trường dạy về điện ảnh.

(Theo KTNT)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác