Đạo diễn, tìm đâu ra?

Thời mở cửa, trong khi các hãng phim nhà nước đang xoay sở mọi cách để tự cứu mình thì rất nhiều hãng phim tư nhân được thành lập. Xã hội hóa điện ảnh luôn là "khẩu hiệu" được mọi người trong ngành sản xuất phim nhắc đến.

Cảnh trong phim Xin lỗi tình yêu của đạo diễn Hồng Ngân (Ảnh: T.L)Cảnh trong phim Xin lỗi tình yêu của đạo diễn Hồng Ngân (Ảnh: T.L)

Thế nhưng, chuyện đào tạo ra lực lượng cực kỳ quan trọng, quyết định đến việc thành công hay thất bại của một bộ phim thì không thấy ai nhắc đến. Đó chính là đạo diễn.

Hiện nay, theo thống kê cả nước có đến 27 hãng phim, trong đó nhà nước là 10 hãng và tư nhân chiếm đến 17 hãng. Với từng ấy nhà sản xuất phim cả điện ảnh lẫn truyền hình, nếu tính trung bình mỗi hãng một năm chỉ sản xuất 2 bộ phim thôi cũng đủ thấy số lượng đạo diễn cần có chiếm đến hơn 50 người. Theo thông tin mới nhất, Công ty FPT đang "rục rịch" triển khai dự án làm phim truyền hình 12 tập. Báo Thế giới văn hóa lên dự án làm phim về đề tài nữ sinh trung học. Công ty Cát Tiên Sa mời nhóm AC&M vào một bộ phim ca nhạc... Đó là chưa kể đến những kế hoạch làm phim "hoành tráng" hơn của M&T Pictures, BHD, Gia Đình Việt, Chánh Phương, Lasta... Riêng về số lượng đạo diễn đáp ứng cho từng đó hãng phim thôi đã không có đủ nói chi đến việc tìm kiếm tài năng mới.

Đạo diễn Vũ Ngọc Đãng đưa ra nhận xét: "Chúng ta đang thừa đạo diễn, đặc biệt là giới đạo diễn trẻ nhưng lại thiếu trầm trọng những đạo diễn đủ lực để làm nghề. Hằng năm, trường Cao đẳng Sân khấu - Điện ảnh đều cho ra trường từ 20 đến 30 đạo diễn. Tính từ khóa 1999, khi tôi tốt nghiệp đến nay có đến gần 150 đạo diễn nhận bằng cấp nhưng để làm phim được thì chỉ đếm trên đầu ngón tay!".

"Điều bất hợp lý nhất hiện nay là khi chưa xã hội hóa điện ảnh thì các vị quản lý ngành này luôn miệng "kêu gào" tại các hội nghị, liên hoan phim rằng chúng ta luôn có đội  ngũ tâm huyết, tài năng làm phim. Song khi điện ảnh, truyền hình được xã hội hóa thì lòi ngay ra chuyện thiếu hụt người đủ khả năng làm phim vừa thu hút được khán giả vừa đạt giá trị nghệ thuật. Phải nhìn nhận ngay rằng về đào tạo chúng ta đã làm quá kém trong mấy mươi năm qua" - Đạo diễn Lê Hoàng

Có một nghịch lý đang diễn ra là nhà sản xuất phim truyền hình luôn muốn mời những đạo diễn tên tuổi làm phim của mình để dễ lấy quảng cáo, tài trợ, trong khi rất nhiều đạo diễn trẻ ra trường lại không có đất hành nghề. Khi thực hiện những bộ phim truyền hình dài tập, tuy không nói ra nhưng các hãng phim đều ngấm ngầm cạnh tranh nhau để làm sao thu hút khán giả ngồi trước màn ảnh nhỏ càng nhiều càng tốt. Họ đua nhau mời những đạo diễn "hot" nhất, những diễn viên xinh đẹp nhất tham gia phim với cát-sê cao nhất để mong có được sản phẩm tốt nhất. Như thế các công ty mới đổ tiền vào quảng cáo, tài trợ khi nhà sản xuất này thực hiện những bộ phim tiếp theo. Chính điều này làm rào cản, không có "cửa" cho các đạo diễn trẻ, chưa chứng tỏ được mình trong nghề nghiệp.

Góp thêm ý kiến về vấn đề này, đạo diễn Nguyễn Quang Dũng cho biết: "Cứ mãi nói về đào tạo là tôi đã phát chán. Chúng ta đang làm rất không đồng bộ. Cứ kêu gào xã hội hóa điện ảnh nhưng không cung ứng cho xã hội đủ và đúng nhân lực để làm nghề thì làm sao phát triển?". Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng nhận định ngày xưa ở những hãng phim nhà nước, một người tuổi 40-50 vẫn được gọi là đạo diễn trẻ vì không có cơ hội làm phim nên cứ "trẻ" hoài. Giờ thì tình hình ngược lại. Những đạo diễn có tài, đủ khả năng làm phim "tươm tất" thôi cũng là hiếm rồi nói chi tìm kiếm người tài năng. Một đạo diễn trẻ khác cũng nhìn nhận anh chỉ làm phim "sạch sẽ" thôi mà đã được báo chí khen ngợi như một tài năng. Theo anh, chỉ cần làm phim đừng mắc những lỗi quá ngô nghê thì đã tạm gọi là đạo diễn có nghề trong tình hình khan hiếm hiện nay.

Chung quy, vấn đề đào tạo nhân lực cả trong lĩnh vực điện ảnh, truyền hình là chuyện cấp thiết nhất. Chúng ta đang quen với lối làm việc tự phát, nghề dạy nghề, đặc biệt trong lĩnh vực làm điện ảnh và truyền hình thì chuyện phát triển bằng với các nước trong khu vực thôi cũng đã là trong mơ. Quá nhiều kênh truyền hình được phát sóng, nhiều hãng phim được thành lập nhưng như thế không có nghĩa là chúng ta đang phát triển ngành này. Nền tảng để phát triển nằm ở nhân lực thì chúng ta đang gần như bỏ trống trong khi quá nhiều hãng phim, trường sân khấu, điện ảnh, đài truyền hình được xây dựng rất nguy nga với trang thiết bị đắt tiền, đời mới nhất.

(Theo TN)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác