Đạo diễn trẻ: Phía trước là bầu trời…

Một cách nào đó, đối với những người làm nghệ thuật trẻ thì phía trước luôn luôn là một bầu trời với rất nhiều bí ẩn, bất ngờ cần được mở lối, khai phá. Những đạo diễn trẻ của điện ảnh Việt Nam với những tên tuổi đang dần định hình một ấn tượng riêng trong lòng công chúng bằng các sản phẩm tinh thần của chính mình.

Trẻ cũng là một cơ hội

“Phía trước là bầu trời” là phim làm về giới trẻ đầu tiên của đạo diễn trẻ Đỗ Thanh Hải, một gương mặt quen thuộc với khán giả. Anh cũng là “nhạc trưởng” của sê-ri phim truyền hình “Nhật ký Vàng Anh” đang phát trên sóng truyền hình Việt Nam.

Một cách nào đó, đối với những người làm nghệ thuật trẻ thì phía trước luôn luôn là một bầu trời với rất nhiều bí ẩn, bất ngờ cần được mở lối, khai phá. Những đạo diễn trẻ của điện ảnh Việt Nam với những tên tuổi đang dần định hình một ấn tượng riêng trong lòng công chúng bằng các sản phẩm tinh thần của chính mình.

Có thể kể ra đây một số cái tên như: Ngô Quang Hải, Bùi Thạc Chuyên, Vũ Ngọc Đãng, Bùi Tuấn Dũng, Đào Duy Phúc, Phước Sang... Họ đang dần trở thành một đội ngũ kế cận xứng đáng. Họ được học hành bài bản, được tiếp cận với công nghệ làm phim hiện đại và quan trọng hơn là họ sáng tạo bằng toàn bộ nhiệt tình tuổi trẻ.

Nhìn lại điện ảnh Việt Nam năm 2006 có thể thấy, nhiều đạo diễn trẻ đã được vinh danh. Báo chí tốn nhiều giấy mực cho Ngô Quang Hải với “Chuyện của Pao”, Bùi Thạc Chuyên với “Sống trong sợ hãi”, Bùi Tuấn Dũng với “Đường thư”, “Đám cưới thiên đường”, Đỗ Thanh Hải với “Nhật ký Vàng Anh”, Vũ Ngọc Đãng với “Tuyết nhiệt đới”...Ngô Quang Hải và Bùi Thạc Chuyên “ẵm” Cánh diều Vàng xứng đáng. Những phần thưởng ấy là sự khẳng định quan trọng của một lớp đạo diễn mới.

Một số đạo diễn trẻ hướng cặp mắt nhìn của mình vào những đề tài như chiến tranh, miền núi, và âm thầm “đổ mồ hôi sôi nước mắt” để làm phim, chú trọng đặc biệt vào tính nghệ thuật với một tham vọng không giấu giếm là tạo ra những tác phẩm điện ảnh thực sự giá trị, có sức sống lâu bền.

Một số khác (đặc biệt là các đạo diễn trẻ phía Nam) đi theo xu hướng nhanh nhạy nắm bắt thị hiếu của khán giả. Họ hướng vào những đề tài nóng, hấp dẫn giới trẻ để “lôi kéo” càng nhiều người đến rạp mua vé càng tốt. Họ quan niệm rằng, trong thời buổi ồ ạt phim ngoại tấn công như hiện nay, việc đầu tiên của điện ảnh Việt Nam là phải thu hút khán giả đến rạp đã, rồi sau đó mới nói gì thì nói. Điều này hoàn toàn có lý.

Tuy nhiên, khi nói đến yếu tố khán giả, sẽ gặp một vài điều lúng túng ở đây. Thực tế là phim của các đạo diễn trẻ vẫn chưa thực sự làm nên những cơn “sốt”. Một vài phim bán vé tốt vẫn được xem là mới chỉ dừng lại ở việc thỏa mãn chí tò mò của khán giả, chứ chất lượng nghệ thuật thì... không có gì nhiều lắm để bàn.

Ngược lại, phim được đánh giá cao, giành giải thưởng trong nước, và cả ở nước ngoài, lại chịu cảnh “thờ ơ, lạnh lùng” của khán giả. Nguyên nhân là do đâu?

Thử cắt nghĩa về điều này, một đạo diễn nhiều năm trong nghề đưa ra nhận xét rằng, các đạo diễn trẻ của chúng ta chưa thực sự bứt ra khỏi “lối mòn” làm phim của thế hệ đi trước.

Họ chưa tạo được một ngôn ngữ điện ảnh mang đậm dấu ấn cá nhân của riêng họ. Nhiều phim đề tài hay, nhưng xử lý chưa gây một sự ngạc nhiên đặc biệt với khán giả. Với các đề tài tươi mới, gần với cuộc sống đương đại, đạo diễn trẻ Vũ Ngọc Đãng từng nói: “Chúng ta mới chỉ có phim về các nhân - vật- trẻ chứ chưa có phim về giới - trẻ”, cho thấy, một cái - nhìn - trẻ mới là điều quan trọng trong tinh thần của các đạo diễn trẻ.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, nhiều quốc gia xem điện ảnh như một phương tiện hữu hiệu để chuyển tải văn hóa của mình ra thế giới. Việt Nam cũng không nằm ngoài dòng chảy ấy. Nhìn sang các nước có nền điện ảnh phát triển trong khu vực và trên thế giới, có thể thấy, chính là các đạo diễn trẻ đang “làm mưa làm gió” trong đời sống điện ảnh.

Rất nhiều người đã trở thành biểu tượng của tuổi trẻ, thần tượng của giới trẻ, chính bằng lao động nghệ thuật của mình.  Cho dù con đường họ đi phải đối mặt với những khốc liệt của sự cạnh tranh, như một tất yếu để khẳng định mình. Và không phải lúc nào cũng nở đầy hoa hồng.

Nhưng, nếu họ nhìn tuổi trẻ như một cơ hội, họ sẽ tạo ra những “kỳ tích” mới đủ để công chúng ngưỡng mộ. Tác phẩm của họ sẽ góp phần tạo nên  một diện mạo mới, đẹp đẽ và sinh động của văn hóa Việt Nam. Phía trước họ luôn là một bầu trời rộng mở... 

"Một thế hệ làm thay đổi bộ mặt điện ảnh Việt Nam"

Nhà báo Lê Hồng Lâm (Báo Thể thao & Văn hoá)

Nhìn vào lực lượng đạo diễn trẻ hiện nay ở Việt Nam thực ra không đếm hết trên đầu ngón tay. Những người có tác phẩm thì có thể kể đến như Bùi Thạc Chuyên, Ngô Quang Hải, Vũ Ngọc Đãng, Nguyễn Quang Dũng, Bùi Tuấn Dũng, Đào Duy Phúc...

Chuyên và Hải đi theo hướng những nhà làm phim độc lập, tức là làm những dự án cá nhân có tính nghệ thuật của họ. Đãng và Quang Dũng thì đi theo hướng thị trường. Tuấn Dũng và Duy Phúc thì nửa bên này, nửa bên kia...Thực ra mà nói thì con đường nào, cách làm nào cũng tốt. Quan trọng là tác phẩm của họ có thực sự chinh phục được khán giả hay không.

Nhìn vào tác phẩm của các đạo diễn trẻ, tôi đánh giá cao 2 bộ phim của Bùi Thạc Chuyên (Sống trong sợ hãi) và Ngô Quang Hải (Chuyện của Pao). Họ đã ít nhiều biết tạo dựng một bộ phim bằng ngôn ngữ hình ảnh.

Vũ Ngọc Đãng và Nguyễn Quang Dũng thì biết cách tiếp cận thị hiếu khán giả. Nhưng đôi khi vì thế mà họ đánh mất bản sắc cá nhân. Phim của họ vì thế hời hợt, đôi khi dễ dãi.

Dù vậy, việc xuất hiện một thế hệ đạo diễn trẻ như trên là điều đáng mừng cho điện ảnh Việt Nam. Chắc chắn họ sẽ góp phần đáng kể để làm thay đổi bộ mặt trì trệ của điện ảnh Việt trong suốt một thập niên qua.

 

Theo CAND

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác