Kinh doanh kịch bản: Tại sao không ?

Cách đây chưa lâu, một công ty chuyên kinh doanh kịch bản (KB) do nhà biên kịch Sâm Thương làm giám đốc ra đời. KB của công ty này đã có mặt trên bàn duyệt kịch bản của Cục Điện ảnh.

Nhiều đơn vị sản xuất phim ở phía Nam, chỉ cần “đánh hơi” người nào viết khá liền ngỏ lời đặt hàng. Còn ngoài Bắc, dẫu chưa có đơn vị nào chuyên doanh “mặt hàng” này, nhưng thị trường “ngầm” mua bán kịch bản giữa các cá nhân và đơn vị sản xuất phim vẫn diễn ra...

Hiện nay, KB vẫn được giao dịch chủ yếu thông qua các quan hệ cá nhân: Hãng phim đặt hàng nhà biên kịch hoặc tác giả KB đem chào bán KB của mình với hãng phim. Chẳng hạn, sau khi Hãng phim Thiên Ngân khước từ KB “Chuông reo là bắn”, đạo diễn Lê Hoàng chuyển qua bán bản quyền cho Hãng phim Giải Phóng. Có lẽ Thiên Ngân “đánh hơi” thấy KB “Trai nhảy” của Lê Hoàng hứa hẹn khả năng ăn khách hơn nên đã quyết định đầu tư sản xuất.

Con đường quen thuộc mà các hãng phim Nhà nước và tư nhân mua KB vẫn dựa vào những mối quan hệ quen biết. “Biết người, biết của”, làm ăn với nhau dễ dàng hơn. Tuy nhiên, “chẳng may” gặp những rắc rối về mặt pháp lý, nhất là KB bị trả lại nhưng ý tưởng thì đã bị “thuổng”, thậm chí đến 50% cốt truyện bị ăn cắp thì tác giả KB đau điếng mà không biết kêu ai ! Hơn nữa, việc có các công ty KB giúp nhà sản xuất có nhiều cơ hội để chọn lựa, tránh việc đã chọn KB này rồi đẩy ra “túm” KB khác vào mình khi thông tin đã được phát ra làm ảnh hưởng đến giá trị của KB bị loại.

Hãng phim Hội Nhà văn vẫn nuôi ý định thành lập một bộ phận mua bán bản quyền KB điện ảnh và truyền hình, thậm chí mua cả ý tưởng kịch bản phim và làm DVD tiểu thuyết video. Còn Sena Film của nhà biên kịch Sâm Thương thực chất là một hãng phim tư nhân có chức năng về sản xuất, xuất nhập khẩu phim. Theo ông giám đốc cho biết, xuất phát từ tình hình thị trường thiếu KB trầm trọng, nên trước tiên, công ty hoạt động như một trung tâm sản xuất và cung cấp KB phim điện ảnh, truyền hình, tài liệu, hoạt hình... từ ý tưởng đề cương đến KB hoàn chỉnh, KB chuyển thể từ tiểu thuyết và “Việt hóa” KB nước ngoài...

Ở những nước có nền điện ảnh phát triển, thị trường giao dịch mua bán bản quyền tác phẩm văn học, ý tưởng và KB để làm phim diễn ra khá sôi động. Các tác phẩm văn học có tiếng vang đều được các nhà làm phim tranh nhau mua bản quyền. Các nhà làm phim nước ngoài chỉ cần “đánh hơi” thấy tác phẩm có cốt truyện lạ, ý tưởng hay liền đặt vấn đề với nhà văn. Các hãng phim của Mỹ có thể mua một KB với giá đến cả triệu USD, vì chi phí làm phim lên đến hàng chục, hàng trăm triệu USD. Nhà sản xuất phim lừng danh của Hollywood, ông Mechenic đã cho biết như vậy trong chuyến công tác đến VN năm ngoái. Còn ở ta, cũng khá nhiều tác phẩm văn học được chuyển thể thành KB phim truyện, nhưng việc mua bản quyền hoàn chỉnh một tác phẩm văn học, từ lúc nhà văn có ý tưởng đến khi tác phẩm văn học ra đời, đến nay vẫn chưa có đơn vị sản xuất phim nào triển khai. Trong khi đó, không ít tác phẩm văn học VN giàu chất điện ảnh và đất nước ta có nhiều bối cảnh lạ, hứa hẹn những bộ phim hấp dẫn. Buồn thay, từ lâu vẫn tồn tại quan niệm cho rằng việc chuyển thể tác phẩm văn học thành KB phim truyện là một sự ban ơn của ngành điện ảnh với văn học (!)

Việc kinh doanh KB lâu bền phải bắt đầu từ việc đầu tư xứng đáng cho những người có khả năng viết KB, để họ toàn tâm toàn lực viết những KB hay. Có thể họ viết theo đặt hàng của nhà sản xuất, hoặc “biến” những tác phẩm văn học hay thành KB. KB có cốt truyện hay nhưng đối thoại chưa tốt, có thể mời nhà văn viết đối thoại hay. Hãng phim cũng có thể tổ chức những nhóm viết KB theo hướng “chuyên môn hóa”: người viết đối thoại, người viết hình ảnh... HK Film, MT Picture... đã bắt tay vào làm việc này. Sena Film có vẻ đầu tư về lâu về dài cho đội ngũ nhân sự. Ngoài những lớp nâng cao, công ty còn mở những khóa đào tạo từ đầu cho những người có khả năng và yêu thích công việc này. 

“Tham vọng của chúng tôi là trở thành một trung tâm KB như của nước ngoài. Hãng phim nào có KB muốn chỉnh sửa, “nâng cấp” có thể thuê chúng tôi hoàn thiện”, ông chủ Sena Film “thổ lộ”. KB viết tốt có thể hy vọng bán cho các hãng phim nước ngoài. Nhưng phải tìm cho được những nét đặc trưng của VN với những motive mới lạ, hấp dẫn được khán giả trong nước và nước ngoài, đồng thời tiêu biểu cho thị hiếu số đông nhân loại. Các nhà làm phim Việt kiều thường sớm nhận ra điều này. Tuy nhiên, để đáp ứng được yêu cầu của các hãng phim nước ngoài, KB của ta còn nhiều vấn đề phải khắc phục.

Đã đến lúc cần phải tổ chức “đấu thầu” đàng hoàng KB của những bộ phim do Nhà nước đặt hàng và tài trợ, với giải thưởng thật cao, ít ra cũng bằng giá trị 30% của một KB hay của thế giới ! Cùng với việc ra đời nhiều công ty kinh doanh, điều này vừa tạo môi trường thông thoáng hơn, vừa tạo động lực để các công ty hoạt động mạnh mẽ hơn, kích thích sự phát triển của môi trường mua bán, trao đổi ý tưởng và KB - một trong những thành phần quan trọng không thể thiếu làm nên sức sống của một nền điện ảnh và vươn tới một thị trường phim ảnh đúng nghĩa !

(Theo HNM)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác