Những cái "bắt tay" triển vọng của phim Việt

Vào WTO, cơ hội để hội nhập, và từ đó dần rút ngắn khoảng cách chênh lệch trong sản xuất phim ảnh là viễn cảnh tươi sáng mà mỗi người làm phim VN đều có thể nhìn thấy. Chỉ cần biết bắt tay thật tự tin, những bộ phim hay, đủ sức vươn mình qua biên giới sẽ không còn là cái đích quá xa...

Đạo diễn Lý Vỹ (ngoài cùng bên phải) và các diễn viên Hoàng Hải, Can Đình Đình khi quay bộ phim Hà Nội, Hà NộiĐạo diễn Lý Vỹ (ngoài cùng bên phải) và các diễn viên Hoàng Hải, Can Đình Đình khi quay bộ phim Hà Nội, Hà Nội

Vài ba năm trở lại đây, hàng loạt sảm phẩm hợp tác "đa quốc tịch": Nguyễn Ái Quốc ở Hồng Kông (vơi TQ), Mùa len trâu (với Bỉ và Pháp), Thời xa vắng (với Pháp) và Hà Nội, Hà Nội (với TQ) đã thu được những kết quả khả quan trong những kỳ liên hoan  phim trong và ngoài nước. Đó là chưa kể tới các phim truyền hình nhiều tập Hương bánh khảo (VFC hợp tác với TQ), Mùi ngò gai (Vifa hợp tác với CJ- Hàn Quốc), Lẵng hoa tình yêu 1 (TFS hợp tác với FNC - Hàn Quốc) đã và đang được khán giả màn ảnh nhỏ đánh giá khá cao.

Mới đây, phim kinh dị Mười (Hãng Phước Sang hợp tác với Billy Pictures- HQ), dự án phim tài liệu Châu Á là một (giữa HQ và 5 quốc gia, trong đó có VN) cũng đang thu hút sự quan tâm lớn từ phía công luận. Tuy vẫn đang chập chững trong những bước khởi đầu, hợp tác làm phim với nước ngoài đang trở thành mô hình được nhiều đơn vị làm phim trong nước lựa chọn, với những thành công, những bài học kinh nghiệm và cả những triển vọng phát triển đúng hướng trong tương lai...

Hợp tác làm phim từ bước khởi đầu

Trước đây, với các đối tác nước ngoài, chúng ta quen với cụm từ "làm phim dịch vụ" mà tiêu biểu là Đông Dương, Điện Biên Phủ, Người tình, Hai cô con gái ông chủ vườn thảo dược, Người thừa, Ba mùa, Người Mỹ trầm lặng... Với dạng phim hợp tác, ta từng có Toạ độ chết (với Đông Đức), Bông sen (với Angerie)... Đây đều là những phim có mục đích tăng cường tình hữu nghị giữa hai quốc gia nên việc thực hiện quá trình hợp tác đã nằm trong chủ trương trước đó của Nhà nước VN.

Được tính là phim đầu tiên có mô hình hợp tác thành công phải kể đến Mùa len trâu. Mang thương hiệu Hãng phim Giải phóng, Mùa len trâu đã "chu du" qua vài chục LHPQT và đem về cho điện ảnh nước nhà những giải thưởng đáng mơ ước. Cùng với nó, Thời xa vắng cũng đã giúp nâng tầm hãng phim quốc doanh này, với giải âm nhạc tại LHPQT Thượng Hải (cho nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc) và giải nữ DV chính suất sắc tại LHPQT Singapore (cho Hồ Phương Dung).

Ở phía Bắc, lập "kỳ tích" với dòng phim hợp tác là hãng phim Hội nhà văn. Theo đuổi mô hình làm phim hợp tác từ dăm bảy năm trở lại đây, với đối tác chủ yếu là Trung Quốc, thành công của Nguyễn Ái Quốc ở Hồng Kông (Giải cánh diều đặc biệt 2003) và mới đây là Hà Nội, Hà Nội (cánh diều vàng 2006) là điều khiến các "bậc đàn anh" phải "nể phục".

Từng triển khai khá nhiều dự án hợp tác làm phim như phim tài liệu Bác ở Hồ Vân Nam (với TQ), phim truyện Vũ khúc con cò (với BHD và một hãng phim Singapore)..., hiện Hãng còn có trong tay hai đề cương chi tiết cho Lưỡng quốc tướng quân (nói về đời và nghiệp của tướng Nguyễn Sơn) và Hành trình qua bạn bè (nằm trong loạt phim về Bác, lần này là tái hiện chặng đường hoạt động tiếp nối từ Hồng kông tới trước khi Bác đặt chân tới nước Nga). Phim trước đang trong giai đoạn hoàn thiện kịch bản, phim sau đã nhận được sự ủng hộ của cả Ban tuyên giáo TW và cục ĐA Trung Quốc (dự định sẽ khởi quay vào năm 2008).

Đặt viên gạch đầu tiên trong lĩnh vực hợp tác sản xuất phim TH là VFC với Hương bánh khảo (cùng ĐTH Quảng Đông, Quảng Tây chung vốn sản xuất). Sau 3 năm trời qua lại giữa hai nước để hoàn thiện kịch bản, phim khởi quay tháng 4/2000, với sự tham gia theo tỉ lệ đồng đều 50-50 gồm cả đạo diễn, diễn viên lần bối cảnh quay tại cả 2 quốc gia. Sau khi hoàn thành, Hương bánh khảo được phát sóng song song ở cả hai kênh TH, VTV3 và CCTV6.

Ở vị trí kế tiếp có thể kể tới phim sitcom Lẵng hoa tình yêu (TFS kết hợp FnC). Tạo hiệu ứng lạ lẫm với khán giả VN thông qua những tập phim hài tình huống, tuy có nhiều ý kiến chê bai phản ứng nhưng Lẵng hoa tình yêu vẫn tạo nên sức hút nhất định. Bằng chứng là ngay từ khi phim còn đang phát sóng, TFS và đối tác xứ kim chi đã có ngay kế hoạch làm tiếp phần 2.

Gương mặt mới nhất là Mùi ngò gai (Vifa hợp tác CJ). Hiện câu chuyện về ý chí vượt khó của một cô gái muốn giới thiệu tinh hoa văn hóa âm thực của người Việt Nam ra với bạn bè thế giới đã lên sóng Đài TH TP.HCM. Ngay sau khi hoàn thành phim này, theo dự kiến, mô hình hợp tác hai bên sẽ được tiếp tục với 500 tập x 30 phút Vườn ảo thuật.

Kinh nghiệm để hợp tác thành công- cái nhìn từ phía người trong cuộc

Dưới góc nhìn của ông Hà Phạm Phú - GĐ Hãng phim hội nhà văn thì "Hợp tác là một yêu cầu tự thân của nghành Điện ảnh và Truyền hình Việt. Khi bắt tay được với một đối tác nước ngoài, ngoài vấn đề khai thác được nguồn nhân lực giàu tiềm năng của họ, ta còn có thể huy động được một phần kinh phí sản xuất vô cùng quý báu.

Trong tình hình sản xuất phim Việt còn khá nghiệp dư, hướng đi này giúp chúng ta học hỏi được nhiều điều - từ quản lý, nắm tiến độ đến điều hành đoàn phim sao cho khoa học nhất... Nền Điện ảnh và Truyền hình Trung Quốc đã có vị trí nhất định trên bản đồ thế giới. Những bài học từ họ sẽ giúp chúng tôi mở rộng thêm những đối tác sau này".

Theo ông, yếu tố quan trọng giúp mô hình hợp tác đạt tới kết quả mong muốn chính là: "luôn lấy sự đồng thuận làm trọng, luôn trao đổi để đi tới sự nhất trí. Với người trực tiếp thương thuyết vốn ngoại ngữ đủ để có thể trao đổi trực tiếp với phía bạn mà không cần phải thông qua phiên dịch sẽ khiến mối quan hệ trở nên dễ hiểu biết và tin cậy nhau hơn".

Trong con mắt của những nhà đầu tư nước ngoài quyết định bỏ vốn đầu tư thì sao? Ông O.Dubois, nhà sản xuất về phía Bỉ (Novak Pro) của Mùa len trâu cho biết: "Được hợp tác sản xuất những tác phẩm đi sâu khai thác đời sống tâm tư tình cảm của các bạn, với góc nhìn mang đậm dấu ấn cá nhân là mong muốn lớn nhất của chúng tôi.

Chúng tôi luôn tìm kiếm những gì chân thực nhất về xã hội VN, và chỉ có vậy thì phim mới vừa đạt giá trị nghệ thuật vừa có tính thương mại cao". Một kinh nghiệm mà ông cũng muốn chia sẻ: "để phim có thể đến với những nhà sản xuất nước ngoài, đầu tiên nó phải được hội đồng thẩm định trong nước lựa chọn và ủng hộ. Có sự hậu thuẫn quan trọng đó, khả năng hợp tác thành công mới cao".

Còn ông Kim Se Hyuk, Giám đốc CJ Media tại VN: "Tôi thấy hai nền văn hoá của chúng ta có rất nhiều điểm tương đồng. Và trong lĩnh vực văn hoá nói riêng, người Hàn Quốc chúng tôi có được rất nhiều thuận lợi khi đầu tư vào mảnh đất giàu tiềm năng này. Thị trường truyền hình hiện nay của các bạn đang gặp khó khăn trong việc tích luỹ lực lượng sản xuất riêng do sự chiếm sóng ồ ạt của rất nhiều phim ngoại.

Vì vậy, những dự án như Mùi ngò gai sẽ là cơ hội tốt để chuyển giao công nghệ sản xuất phim có chất lượng của Hàn Quốc, đồng thời giúp quảng bá rộng rãi phim Việt tới bạn bè thông qua 9 kênh truyền hình cáp của CJ Media. Điều tôi muốn khẳng định là Mùi ngò gai, và cả những phim sau, không chỉ là sản phẩm hợp tác Việt Hàn mà còn là phim Việt Nam thuần chất".

Ông Hà Kiện Liệt, đạo diễn Hương bánh khảo lại có cách lý giải khác: "Để một bộ phim hợp tác đạt kết quả ưng ý thì cả hai bên cần có sự thay đổi để cố gắng hòa nhập một cách nhanh nhất. Nếu không giải quyết được, sự lạc điều trong cách thức làm việc sẽ khiến tiết tấu của bộ phim bị chênh lệch nhau, giảm chất lượng công việc và khó có thể đạt được hiệu quả cao như mong đợi".

Và kinh nghiệm ông rút ra khi hoàn tất Hương bánh khảo là: "Ở những lần hợp tác sau nên có sự phân công rõ ràng giữa hai bên. Bên nào đảm nhận vai trò chính thì sẽ có quyền điều hành chỉ đạo quay và diễn xuất. Lúc đó, phía bên kia sẽ chỉ đóng vai trò như người làm công ăn lương hoặc hưởng phần trăm sau khi phim phát hành".

 9 lý do để Việt Nam nên hợp tác sản xuất phim

1- Khai thác được nguồn nhân lực đạt mức độ chuyên nghiệp trong từng công đoạn sản xuất của phía bạn.
2- Được sự hỗ trợ của những chuyên gia trong từng lĩnh vực của phía bạn, từ đó chất lượng nghệ thuật sẽ được nâng lên, tiến tới dần tiệm cận được với phim TH của các quốc gia trong khu vực.
3- Có điều kiện để thực hiện công đoạn hậu kỳ tại nước bạn, và nhờ đó chất lượng kỹ thuật đạt chuẩn quốc tế cho phim có thể nằm trong tầm tay.
4
- Được "ăn theo" hệ thống marketing, P.R rất bài bản của phía đối tác khi phim hoàn thành và chuẩn bị ra mắt.5- Được nhờ vào hệ thống phát hành nằm trong tay họ (hệ thống rạp chiếu, kênh TH, mạng lưới network...)
6- Được nhờ vào thương hiệu mạnh sẵn có của phía bạn để thu hút sự chú ý quảng bá của giới truyền thông.
7- Được học hỏi những kinh nghiệm quý giá trong quá trình điều hành sản xuất của họ.
8- Dễ có cơ hội được mua bán trong các chợ phim, nhờ mối quan hệ cùng mạng lưới khách hàng có sẵn của họ.
9- Nếu thất bại thì thu được cả loạt kinh nghiệm để có thể vững tâm tiếp tục chọn cho mình một đối tác thích hợp trong tương lai gần.

6 lý do để phía bạn chọn Việt Nam làm đối tác sản xuất

1- VN, với hơn 80 triệu dân là một thị trường đầy tiềm năng.
2- Môi trường đầu tư tại Việt Nam đang ngày càng trở nên thông thoáng, cởi mở.
3-
Hợp tác làm phim với VN, họ sẽ mở rộng được đề tài, có cơ hội khai thác được những "vỉa quặng quý" về những nét đặc thù, dị biệt đầy hấp dẫn trong đời sống tinh thần, văn hóa của người Việt.
4- Tăng cường quan hệ hợp tác song phương, thắt chặt tình hữu nghị thông qua hoạt động giao lưu văn hoá giữa các quốc gia.
5- Có điều kiện chuyển giao công nghệ, phương tiện máy móc kỹ thuật, nâng cao trình độ cho đội ngũ làm phim VN, từ đó giúp nền điện ảnh và TH, vốn còn non yếu và nghiệp dư thu hẹp dần khoảng cách với các nước láng giềng.
6- Từ những tiền đề đó, hợp tác văn hóa là con đường ngắn nhất để xâm nhập vào một thị trường mới. Tìm được tiếng nói chung, "đầu xuôi, đuôi lọt", những dự án đầu tư tiếp theo, trong những lĩnh vực khác chắc chắn sẽ trở nên dễ dàng.

 

Theo ĐAKT

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác