Phó Cục trưởng Cục Ðiện ảnh Lê Ngọc Minh: Cần nuôi dưỡng không khí sáng tác mang tính "cạnh tranh" và vinh danh tài năng

Ðối với mọi lĩnh vực nghệ thuật, sự xuất hiện những tác phẩm chất lượng cao không những là nhiệm vụ quan trọng, mà còn là tác nhân chủ yếu để hình thành đội ngũ, tạo ra các phong cách mới, nâng cao tính chuyên nghiệp. Nghệ thuật điện ảnh không nằm ngoài nguyên tắc đó. Phóng viên đã có cuộc trò chuyện với nhà văn, nhà biên kịch, thạc sĩ nghệ thuật học Ðiện ảnh và truyền hình Lê Ngọc Minh, Phó Cục trưởng Ðiện ảnh, Trưởng Ban sáng tác của Hội Ðiện ảnh Việt Nam về công việc sáng tác và tổ chức sáng tác trong giới điện ảnh.

Phó Cục trưởng Cục Ðiện ảnh Lê Ngọc Minh: Cần nuôi dưỡng không khí sáng tác mang tính

PV: Chúc mừng anh vừa được bầu vào BCH Hội Ðiện ảnh Việt Nam khóa 7 vừa qua và được phân công làm Trưởng ban Sáng tác của Hội. Anh có thể đánh giá tổng quan về tình hình sáng tác kịch bản hiện nay?

Nhà văn Lê Ngọc Minh: Có thể nói rằng, đây là thời điểm số người tham gia sáng tác kịch bản phim đông đảo nhất. Ðiều đó thể hiện ở chỗ hàng trăm tác giả có kịch bản được nhận làm phim. Trong số này không những gồm các nhà biên kịch chuyên nghiệp, nhà văn tên tuổi mà còn có cả những tác giả nghiệp dư, các tác giả còn đang là sinh viên các trường đại học điện ảnh, truyền hình, các trường đại học khoa học xã hội nhân văn.

PV: Số lượng đông đảo như vậy, còn chất lượng thì thế nào, thưa anh?

Nhà văn Lê Ngọc Minh: Kịch bản khá thì có nhưng đỉnh cao thì hiếm, rất hiếm.

PV: Vậy có cách nào để khắc phục tình trạng chưa lấy gì làm vui đó?

Nhà văn Lê Ngọc Minh: Ðây là một công việc phải được làm một cách kiên trì mà chủ yếu phải do tự thân các nhà sáng tác. Cục Ðiện ảnh, Hội Ðiện ảnh chỉ có thể giúp tạo ra những điều kiện mang tính cổ xúy, động viên, tập hợp... những điều kiện giới thiệu tác phẩm cho các nhà sản xuất (kể cả nhà nước và tư nhân). Tuy nhiên các điều kiện này là hết sức quan trọng, bởi một kịch bản được viết ra mà không làm phim thì mãi mãi chỉ là một bản thảo của bất cứ tác giả kịch bản nào.

PV: Anh có thể "điểm mặt" một số tác phẩm phim truyện tiêu biểu của điện ảnh và truyền hình mà kịch bản ra đời từ các hoạt động tổ chức sáng tác của Cục Ðiện ảnh, Hội Ðiện ảnh.

Nhà văn Lê Ngọc Minh: Nhiều lắm! Trong phim truyện điện ảnh có: Cỏ lau, Hoa của trời, Người yêu đi lấy chồng, Ðời cát, Thương nhớ đồng quê, Bến không chồng, Hà Nội - Hà Nội, Trăng nơi đáy giếng, Nguyễn Ái Quốc ở Hồng Kông, Lưới trời... Trong phim truyền hình thì có: Hậu họa, Sóng ở đáy sông, Ðất và người, Cuộc đời và những chuyến đi, Chuyện làng Nhô, Về làng ăn giỗ, Cha tôi và hai người đàn bà, v.v.

PV: Nhiều ý kiến cho rằng, gần đây các nhà biên kịch dành nhiều tâm sức cho sáng tác kịch bản phim truyền hình mà "quên" đi mảng phim truyện điện ảnh. Ðiều đó có đúng không, thưa anh?

Nhà văn Lê Ngọc Minh: Rất đúng!

PV: Lý do tại sao?

Nhà văn Lê Ngọc Minh: Thứ nhất là số đầu phim truyện điện ảnh hàng năm của Việt Nam rất ít, chỉ trên dưới 10 phim, trong khi đó, hiện nay cả nước sản xuất khoảng trên dưới 3.500 tập phim truyện truyền hình. "Ðầu vào" của phim truyền hình hấp dẫn như vậy nên sức hút của nó với đội ngũ biên kịch phim truyện là một lẽ đương nhiên. Thứ nữa, là viết kịch bản phim truyện điện ảnh mất công nhiều hơn và nói thật không phải nhà biên kịch nào cũng có thể viết được kịch bản phim truyện điện ảnh đúng nghĩa. Sự lựa chọn của các nhà đầu tư sản xuất phim truyện điện ảnh cũng kỹ càng nghiêm cẩn hơn; thu nhập từ nhuận bút viết kịch bản phim điện ảnh cũng ít hơn. Chừng ấy lý do khiến không ít các nhà biên kịch "quên" mảng kịch bản này.

PV: Vậy có cách gì để khắc phục tình trạng phim truyện điện ảnh đã ít mà kịch bản lại ít người tham gia viết, lại hiếm hoi các kịch bản hay?

Nhà văn Lê Ngọc Minh: Cục Ðiện ảnh, Hội Ðiện ảnh cũng đã có nhiều "thủ pháp" trong chuyện này. Ðó là đầu tư chiều sâu cho các tác giả có tên tuổi, mở các trại sáng tác, cuộc thi kịch bản thường niên để phát hiện các tài năng mới, vinh danh giải thưởng kịch bản xuất sắc, trả nhuận bút cao cho các kịch bản chất lượng, "tác thành" các nhà biên kịch đạo diễn ý hợp tâm đầu thành những đôi bạn sáng tác. Chính nhờ các "thủ pháp" này mà hàng năm đều có những tác phẩm tiêu biểu xuất hiện.

PV: Có nên cần một giải pháp tổng thể để làm bước chuyển cho tình trạng kịch bản hiện nay hơn là các "thủ pháp" tình thế không, thưa anh?

Nhà văn Lê Ngọc Minh: Rất nên! Ðó là phải luôn nuôi dưỡng được một không khí sáng tác mang tính "cạnh tranh" và vinh danh tài năng. Lịch sử điện ảnh thế giới chứng minh rằng, tất cả các trào lưu sáng tác nổi bật, tất cả các cuộc bùng nổ thành tựu đều có một cuộc tập hợp lớn, đầy tính "cạnh tranh" và vinh danh tài năng. Ðó là cuộc Bùng nổ Xô-viết lần thứ nhất, lần thứ hai (ở Liên Xô cũ); Làn sóng mới (ở Pháp); Thế hệ thứ năm (Trung Quốc), Hiện tượng Hàn Quốc, Hiện tượng I-ran, v.v.

Ðiện ảnh Việt Nam sau ngày đất nước thống nhất cũng đã có một cuộc tập hợp hùng hậu với hàng chục bộ phim truyện được sản xuất, với 350 triệu lượt người xem hàng năm với một loạt tên tuổi khẳng định tài năng làm nên những tên tuổi lớn như: Hồng Sến, Ðặng Nhật Minh, Hải Ninh, Hoàng Tích Chỉ, Bành Bảo, Bành Châu, Huy Thanh, Trà Giang, Khánh Dư, Trần Phương, Như Quỳnh, Trịnh Thịnh, Thụy Vân, v.v.

Ngày nay để có được cuộc tập hợp lớn đó không dễ, nhưng không thể không làm mà trước hết là phải làm bùng lên ngọn lửa sáng tạo trong mỗi cá thể nhà làm phim trong một không gian rộng mở của một ngành nghệ thuật được quy hoạch lộ trình phát triển đến năm 2025 và tầm nhìn cho nhiều năm tiếp theo. Phải cải tiến các hình thức trại viết, cuộc thi, đầu tư chiều sâu về tổ chức kịch bản, lấy chất lượng và tính chuyên nghiệp làm cốt lõi để mỗi năm tạo được những hiện tượng chất lượng nghệ thuật và hiện tượng công chúng khán giả điện ảnh. Một vấn đề cũng hết sức quan trọng là phải lồng công việc sáng tác vào công việc đào tạo kiến thức kỹ năng nắm bắt ngôn ngữ điện ảnh hiện đại trong thời kỳ mà các nền điện ảnh thế giới đang hướng theo tiêu chí xây dựng công nghiệp điện ảnh. Tôi nghĩ làm được chừng ấy việc là có thể cải thiện được rất nhiều tình trạng hiện nay để tạo đà cho một cuộc bứt phá để điện ảnh nước nhà khởi sắc và phát triển bền vững.

PV: Cảm ơn anh. Xin chúc điện ảnh phim truyện Việt Nam khởi sắc bắt đầu từ công việc sáng tác kịch bản.

 

Theo ND

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác