Tiếp cận cách làm phim truyền hình hiện đại

Hiện tại, trên các kênh của Đài Truyền hình Việt Nam mỗi năm cần khoảng gần 300 tập phim để phát sóng. Nếu như thời lượng phát sóng phim truyền hình trong nước tăng thì đội ngũ các nhà làm phim như hiện tại ở Hãng phim truyền hình khó có thể đáp ứng nổi. Vậy giải pháp nào để tăng được số lượng phim truyền hình mà vẫn không làm giảm sút đến chất lượng?

Theo giới chuyên môn, không phải chúng ta không có cách tăng số lượng đầu phim truyền hình mà vẫn đảm bảo chất lượng. Nguyên nhân là tại cách làm phim truyền hình của chúng ta hiện nay vẫn “nhại” theo điện ảnh. Cách gọi phim truyền hình hay phim truyện điện ảnh có khác nhau chăng là ở chất liệu.

Thông thường, cách làm phim điện ảnh là nhà quay phim phải quay từng cảnh một bằng một máy, từ toàn cảnh, trung cảnh cho đến cận cảnh. Quay và dựng xong, mới lồng tiếng.

Một số đạo diễn phim truyền hình khi sang tham quan nước bạn như Trung Quốc, Hàn Quốc đều thấy rằng: cách làm phim truyền hình hiện đại là những nhà làm phim cùng một lúc có thể quay bằng nhiều máy, nhiều cảnh khác nhau. Việc thu thanh cũng được tiến hành đồng bộ với lúc quay.
Còn ở Việt Nam, phần lớn, cách làm phim truyền hình vẫn “duy trì” như làm phim điện ảnh. Chính vì quay bằng một máy nên người thư ký, phục trang phải ghi chép, mô tả kỹ càng từng cảnh quay, cảnh kế tiếp để sao cho nhân vật không bị sai phục trang, sai chi tiết trong bối cảnh...

Việc quay nhiều cảnh một lúc bằng nhiều máy khác nhau sẽ đẩy tốc độ hoàn thành phim một cách nhanh chóng. Đạo diễn hình có thể ngồi ở phòng và quan sát các cảnh rồi lựa chọn góc máy, đưa ra những ý kiến chỉ đạo máy quay nào. Với cách làm hiện đại, chỉ trong ba ngày, đoàn làm phim có thể hoàn thành một tập phim truyền hình (trong khi sử dụng một máy quay theo cách làm điện ảnh thì thời gian kéo dài hàng tháng trời).

Tuy nhiên, cách làm phim truyền hình hiện đại cũng có cái khó của nó. Người diễn viên bắt buộc phải thuộc những những cảnh quay dài từ tâm lý cho đến câu thoại. Họ không thể vừa diễn vừa dừng và thi thoảng nghe nhắc thoại. Với diễn viên Việt Nam thì điều này quả là khó.

Việc thu thanh đồng bộ cũng là sự ưu việt của cách làm phim hiện đại. Một tiếng nước chảy róc rách thật hay hơn biết bao nhiêu tiếng nước dù tạo khéo để lồng. Một tiếng nói của diễn viên diễn đúng lúc tâm trạng xuất thần hay hơn biết bao nhiêu giọng lồng tiếng chỉ chăm chăm sao cho khớp với hình. Trước khi bấm máy bộ phim Người Mỹ trầm lặng, đạo diễn Philip Noyce đã yêu cầu Hải Yến phải học tiếng Anh qua một người Pháp dạy để giọng nói sao cho giống với nhân vật cave từng phục vụ cho Pháp rồi Mỹ.

Cách làm phim truyền hình hiện đại thuận tiện nhưng cũng yêu cầu sự đầu tư lớn vào việc xây dựng trường quay. Có được trường quay, những nhà làm phim sẽ không phải tốn công nhọc sức đi chọn cảnh nữa, góc máy cũng sẽ linh hoạt, hiệu quả hơn. Việc thu thanh cũng không bị ồn...

Mô hình hoạt động trường quay của một số nước bạn cũng là một gợi ý cho việc xây dựng trường quay ở nước ta. Để thu hồi vốn đầu tư xây dựng trường quay và kinh phí tiếp tục cho sản xuất phim, Trung Quốc đã có những cách làm rất hiệu quả. Với nhu cầu hiện đại hoá, mấy năm trước Trung Quốc đã đầu tư lớn để mua thiết bị, phương tiện kỹ thuật của Mỹ. Nhằm tiết kiệm kinh phí và nâng cao tay nghề, họ đã thuê chuyên gia về dạy và học cách làm kỹ xảo kiểu Hollywood. Bộ phim Hạ cánh khẩn cấp được thực hiện cùng lúc với quá trình học của họ...

Tại tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc hiện tại họ đã tạo dựng một trường quay chuyên về phim lịch sử. Trên 600 đầu phim đã được quay tại nơi đây. Trường quay có thể đáp ứng được bối cảnh phim từ thời đại Đông Chu. Nhiều chuyên gia chuyên nghiên cứu về từng lĩnh vực riêng rẽ đã giúp trường quay hoạt động có hiệu quả. Chính vì vậy, ngay cả một đạo diễn trẻ cũng có thể yên tâm thực hiện những bộ phim lịch sử mà không sợ bị chê trách là đã dùng sai phục trang, đạo cụ... Trường quay này không thuộc một hãng phim cụ thể nào mà đứng độc lập. Trường quay ngoài việc cho các hãng thuê để làm phim còn mở cửa đón tiếp khách du lịch tới tham quan, giải trí.

Ngay Hàn Quốc, một đất nước mà nền điện ảnh cũng chỉ mới phát triển mấy năm gần đây sau khi họ mạnh dạn đầu tư xây dựng một trường quay rộng hơn 150 ha. Ban đầu một số phim của họ không thành công nhưng sau khi thành thạo nghề nghiệp, các nhà làm phim Hàng Quốc đã có thể xuất khẩu phim của mình ra thị trường thế giới.

Ở nước ta, nhiều nhà làm phim tin rằng: khi trường quay xây dựng xong, nếu mở cửa thì sẽ có rất nhiều khách du lịch tới tham quan. Trước đây khi các nhà làm phim người Pháp sang thực hiện bộ phim Đông Dương có quay một số cảnh ở Hạ Long thì số lượng khách tới những khách sạn, tới những nơi bối cảnh đã được các nhà làm phim quay đông lên rất bội.

Mặc dù biết cách làm phim truyền hình hiện đại nhanh và hiệu quả rất nhiều song có một thực tế đang là trở ngại với chúng ta. Đến nay, đa số các đạo diễn, diễn viên đều học theo cách làm phim điện ảnh. Bản thân trường Trung cấp Truyền hình ở Thanh Trì cũng chỉ thiên về đào tạo kỹ thuật...

Tạo điều kiện đổi mới, vừa qua các hãng phim Nhà nước (Hãng phim Truyền hình Việt Nam, Điện ảnh Công an Nhân dân...) và hãng phim tư nhân (Chánh Phương, Phim Việt...) cũng đã triển khai xây dựng trường quay. Hy vọng rằng khi những trường quay này xây dựng xong, đội ngũ những nhà làm phim truyền hình chúng ta có thể học tập và thực hiện ngay những bộ phim truyền hình mới theo cách làm hiện đại.

(Theo CPV)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác