Tiếp thị phim Việt không thể chỉ là mùa vụ

Quảng cáo chiếm tới 50% thành công về mặt khán giả của một bộ phim. Theo tính toán của các nhà chuyên môn thì kinh phí để dùng cho quảng cáo, tiếp thị phim đến khán giả phải cao gấp 3 lần kinh phí sản xuất phim, nhưng với phim Việt, chuyện bỏ tiền ra tiếp thị phim chỉ dừng lại ở mức 1/3 kinh phí sản xuất của phim đã là cực kỳ xa xỉ...

Hai dòng phim hai cách tiếp thị...

Dù Luật Điện ảnh không còn phân biệt phim Nhà nước hay tư nhân nhưng trên thực tế thì năm 2007 này vẫn tồn tại hai dòng phim riêng biệt. Tháng 4 vừa rồi có hai bộ phim đại diện cho hai dòng phim ra mắt khán giả với hai cách tiếp thị hoàn toàn khác nhau. Dòng máu anh hùng của Hãng phim tư nhân Chánh Phương đã thực sự làm “nóng” sự trông đợi của khán giả trước khi phim khởi chiếu nhiều ngày bằng một chiến dịch tiếp thị vô cùng hoành tráng và rầm rộ. Dòng máu anh hùng là phim Việt đầu tiên có quảng cáo trên trang web www.imdb.com của Hollywood với hình ảnh của đạo diễn, diễn viên chính, poster phim khá bắt mắt và một số cảnh “hot” trong phim.

Trên các diễn đàn, dân yêu thích điện ảnh thì bàn tán và bình luận xôn xao về bộ phim càng tăng thêm độ “hot”. Còn vài ngày trước khi ra mắt chính thức là những thông tin cập nhật liên tục về việc phim được mời tham gia LHP Việt Nam toàn thế giới tại California và được nhận giải thưởng đặc biệt. Lễ ra mắt của Dòng máu anh hùng rất rầm rộ với băng rôn, cờ phướn... chạy dài hàng cây số trên con đường dẫn đến cụm rạp Galaxy Nguyễn Trãi (TPHCM), rồi có cả khu trưng bày đạo cụ làm phim cho khách tham quan và chụp ảnh lưu niệm.

Phim chiếu ra mắt rồi vẫn liên tục có tờ rơi, băng rôn và quảng cáo tiếp thị trên các phương tiện thông tin đại chúng nhiều ngày sau đó. Có thể nói, Dòng máu anh hùng đã có một chiến dịch tiếp thị rất bài bản và chuyên nghiệp. Nhưng nếu đem so với kinh phí sản xuất 1, 5 triệu USD của bộ phim này thì kinh phí tiếp thị và quảng bá chắc chắn không thể đạt tỷ lệ 1:3.

Trong khi đó, bộ phim điện ảnh Đi trong giấc ngủ của Hãng phim truyện Việt Nam ra mắt trong cảnh không kèn không trống tại Trung tâm chiếu phim Quốc gia ở Hà Nội. Không tổ chức họp báo ra mắt phim, không căng băng rôn trên các đường phố, không có những dòng giới thiệu dù ngắn ngủi trên báo chí, thậm chí cả những người trong đoàn làm phim như đạo diễn cũng không biết phim mình được chiếu từ lúc nào. Hậu quả là dù được Trung tâm chiếu phim... ưu ái chiếu vào những giờ đẹp của những ngày cuối tuần nhưng có khán giả nào biết mà đến xem phim. Nhiều người xót xa “thế là đi tong tiền tỷ!”.

Bao nhiêu năm trước đây phim tài trợ vẫn chiếu trong “lặng lẽ” vì không có kinh phí tiếp thị, nhưng ít ra thông qua hệ thống phát hành của Fafilm Việt Nam cũng không đến nỗi buồn như cảnh của Đi trong giấc ngủ giữa thời bùng nổ thông tin hiện nay. Hãng phim truyện Việt Nam có hẳn một website nhưng cũng chỉ có vài dòng ngắn ngủi giới thiệu tóm tắt về nội dung phim, thành phần đoàn làm phim... Không có thông tin về ngày chiếu, rạp chiếu... mà dường như những thông tin hiếm hoi về phim được đưa lên web có lẽ lâu lắm rồi.

Những ngày này lên trang web: saigonmedia, hẳn nhiều người ngạc nhiên và rất vui khi thấy bộ phim Vũ điệu tử thần (phim tài trợ của Nhà nước do hãng phim truyện 1 sản xuất) được quảng cáo trên đó với nội dung, hình ảnh, trailer và ghi rõ ngày ra mắt đàng hoàng. Phải chăng Vũ điệu tử thần sau khi được hỗ trợ phần hậu kỳ từ Hãng phim tư nhân Thiên Ngân, nay lại được giúp lo khâu phát hành? Dù thế nào đi nữa thì cũng cần phải có những bước đi mang tính “bứt phá” trong tiếp thị, quảng bá phim tài trợ đến với khán giả một cách hiệu quả nhất.

Không chỉ là mùa vụ

Công bằng nhận xét thì dù ít tiền nhưng các nhà làm phim Việt vẫn rất chịu khó trong việc áp dụng các chiêu khác nhau, dùng các kênh khác nhau trong việc tiếp thị và quảng cáo phim. Dòng phim nghệ thuật như Mùa len trâu, Mê Thảo – thời vang bóng, Áo lụa Hà Đông, Chuyện của Pao... được tiếp thị qua kênh LHP quốc tế và Hội chợ phim quốc tế. Trong đó, giải thưởng Bộ phim được khán giả yêu thích nhất tại LHP Pusan (Hàn Quốc) đã trở thành phương tiện quảng cáo khá hiệu quả cho bộ phim Áo lụa Hà Đông khi chính thức công chiếu ở quê nhà vào tháng 3 vừa rồi. Doanh thu 4 tỉ đồng cho Áo lụa Hà Đông khi chiếu “trái vụ” và chiến dịch quảng cáo không hề “nặng ký” là điều đáng ngạc nhiên khi bấy lâu nay dòng phim nghệ thuật thường rơi vào cảnh “rạp trống”.

Dòng phim giải trí như Võ lâm truyền kỳ, Trai nhảy, Dòng máu anh hùng... thì đủ các chiêu: qua mạng, báo chí, triển lãm đạo cụ, đấu giá đạo cụ lập quỹ từ thiện và cả “truyền miệng” từ khi phim đang chuẩn bị kịch bản đến lúc công chiếu luôn giữ nhiệt độ “nóng” cho khán giả. “Mốt” tiếp thị phim qua blog cũng đang được các nhà làm phim Việt tận dụng. Có thể kể đến đạo diễn Nguyễn Quang Dũng ngay trong giai đoạn viết kịch bản Nụ hôn thần chết (dự kiến chiếu Tết 2008) đã post đều đều lên blog để thăm dò ý kiến của cư dân điện ảnh. Cảm nhận của người viết trên blog sẽ gây chú ý và góp phần quảng bá cho phim rất hiệu quả.

Tuy thế, chuyện tiếp thị và quảng bá cho phim Việt vẫn chỉ dừng lại ở mỗi bộ phim và theo thời vụ. Bao nhiêu năm nay, phim Việt mới chỉ có mùa phim tết nên thói quen để ý và đi xem  phim Việt của khán giả cũng thường tập trung vào mùa này. Mùa phim hè hiếm hoi của phim Việt năm nay đã khởi đầu rất nóng và hấp dẫn với Dòng máu anh hùng, nhưng rồi trôi qua nhanh hơn người ta nghĩ. Tiếp thị và quảng bá rầm rộ như thế, nhưng Dòng máu anh hùng doanh thu chỉ đạt ở con số 5 – 6 tỷ, thua xa phim chiếu Tết.

Còn bộ phim Sài Gòn nhật thực thì “chết yểu” dù tiếp thị rất tốt; Giá mua một thượng đế đành “ngậm ngùi” chiếu trong khuôn khổ Tuần phim chào mừng bầu cử... Doanh thu kém khiến một số bộ phim khác như Mười, Ngôi nhà bí ẩn và Suối oan hồn... phải lùi lại ngày chiếu không định trước dù đã có những “chiêu” tiếp thị chẳng hạn như “Mười ra mắt vào ngày 27-7-2007”... hay “phim kinh dị đầu tiên ở Việt Nam...” khiến nhiều người đang háo hức chờ được xem phim bỗng “mừng hụt”.

Phân tích nguyên nhân dẫn đến thất bại của mùa phim Việt hè năm nay, nhiều ý kiến nghiêng về chuyện chiếu phim “trái mùa”. Nhưng xin dẫn lời của ông William Horberg (đoàn điện ảnh Mỹ đến Việt Nam vào tháng 5-2007) nói về tiếp thị phim: “Xác định thị hiếu khán giả nên chia làm hai: thích sự mới lạ hay thích sự quen thuộc gần gũi để tiếp thị. Trong đó, lớp trẻ là đối tượng chính xem phim, có phim chỉ dành cho khán giả nữ. Điều quan trọng là kịch bản phải hay, đẩy đượcc ảm xúc của nhân vật lên mức cao nhất...”. Đây là điều đáng suy ngẫm đối với phim Việt trong việc tìm đến khán giả.

Cần phải có chiến lược quảng bá và tiếp thị một cách dài hơi và toàn diện cho phim Việt nói chung, chứ không nên tập trung vào từng mùa, từng bộ phim đơn lẻ. Có nhiều cách, trong đó có thể kể đến chuyện xây dựng thương hiệu hãng phim, tên tuổi các ngôi sao, đạo diễn, nhà sản xuất... Thỉnh thoảng đọc trên các tạp chí, hay trong các bài báo viết về diễn viên – phim ảnh nước ngoài ta hay thấy họ dùng cụm từ “Tên tuổi bảo chứng doanh thu phòng vé”. Nghe đến tên của các ngôi sao như Lee Young Ae (Hàn Quốc), Kim Thành Vũ, Chương Tử Di (Trung Quốc), Brad Pitt, Tom Cruise (Mỹ)... tham gia trong một bộ phim nào đó là khán giả có thể quyết định có nên đi xem hay không? Thói quen này cũng có từ lâu trong suy nghĩ của khá nhiều khán giả ở Việt Nam yêu thích phim nước ngoài.

Còn nữa, với nhiều người thì lựa chọn số 1 luôn là phim của các hãng có thương hiệu như Paramount Pictures, Walt DisneyPicturres, 20th century fox, Warner Bros Pictures... đã được khẳng định qua nhiều bộ phim xuất sắc. Bản thân sự kiện đạo diễn Trương Nghệ Mưu trở lại sau nhiều năm không làm phim đã là một “chiêu” tiếp thị bạc tỉ cho bộ phim Hoàng kim giáp...

Phim Việt qua từng thời kỳ cũng có những thương hiệu được khán giả trong và ngoài nước biết đến như Hãng phim Giải phóng, Hãng phim truyện Việt Nam...; các tên tuổi ngôi sao như Trà Giang, Chánh Tín, Thương Tín, rồi Diễm Hương, Việt Trinh, Lý Hùng... cùng các tên tuổi đạo diễn như Hồng Sến, Đặng Nhật Minh... Hiện nay có một số thương hiệu khá tên tuổi như Hãng phim Phước Sang, hãng phim Thiên Ngân... rồi các đạo diễn “bạc tỷ” như Lê Hoàng, Lê Bảo Trung, Vũ Ngọc Đãng... Nhưng như trên đã nói vì chuyện làm phim, tiếp thị phim... chỉ tập trung vào một mùa nên các thương hiệu “mạnh” chỉ được chú ý nhiều vào đúng mùa.

Hơn nữa, vì nhiều lý do chủ quan lẫn khách quan mà các bộ phim Việt công chiếu trong thời gian dù có kinh phí khá cao nhưng chất lượng phim về mặt nội dung, nghệ thuật, kỹ thuật... đều có một khoảng cách xa vời những gì nhà sản xuất phim “tiếp thị” nên gây cho người xem cảm giác bị lừa, bị nghe “nổ”... Điều này bấy lâu đã làm giảm đáng kể niềm tin của người xem vào phim Việt ngay trong thời kỳ đang khởi sắc trở lại...

Theo ĐAKT

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác