Truyện lên phim: Có thành, có bại?

Thời gian vừa qua, các nhà làm phim đua nhau chuyển thể những tác phẩm văn học, tiểu thuyết, truyện ngắn đưa lên màn ảnh (cả phim truyền hình, video lẫn phim nhựa). Sự thành bại của các bộ phim tuy có khác nhau nhưng có thể nói đây là một tín hiệu vui của nền điện ảnh Việt Nam đang “đuối” những kịch bản hay.

Hiện tại, bộ phim Cay đắng mùi đời (dài 15 tập, được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Hồ Biểu Chánh, do Hồ Ngọc Xum đạo diễn) đang phát sóng trên HTV9 thu hút được sự quan tâm của người xem.

>> Thành công nhiều...…

Thời phim thị trường đang vẫy vùng trên vòm trời nghệ thuật thứ bảy thì nhiều bộ phim “mì ăn liền” liên tục ra đời. Nếu khán giả tinh mắt sẽ phát hiện ra ngay những bộ phim đó hầu hết được chuyển thể từ những tiểu thuyết cũng được xem như “mì ăn liền”. Và cũng chính vì vậy mà khán giả cũng nhanh chóng quay lưng. Một thời gian dài, việc đưa truyện lên phim vắng bóng trên màn ảnh. Rồi phim truyền hình phát triển, hàng loạt những tác phẩm của nhà văn Hồ Biểu Chánh như Chúa Tàu Kim Quy, Con nhà nghèo, Ngọn cỏ gió đùa, Nợ đời… đưa vào phim, phát triển thành nhiều tập được khán giả đón nhận.

Cũng bắt đầu từ đó, phong trào đưa truyện lên phim tiếp tục nở rộ trong dòng phim hiện đại. Bộ phim Bẫy tình dựa theo phóng sự Lục xì  và tiểu thuyết Làm đĩ của nhà văn Vũ Trọng Phụng do Lê Cung Bắc đạo diễn tuy không gây tiếng vang lớn nhưng không làm cho khán giả thất vọng và ít nhất bộ phim này cũng bán được cho nước ngoài.
Tương tự như thế, bộ phim Mê Thảo – Thời vang bóng của đạo diễn Việt Linh chuyển thể từ truyện ngắn của nhà văn Nguyễn Tuân và Đất Phương Nam của Vinh Sơn chuyển thể từ tiểu thuyết Đất rừng Phương Nam của nhà văn Đoàn Giỏi cũng đã “rinh” khá nhiều giải thưởng trong nước lẫn quốc tế.
Tập truyện thiếu nhi của Nguyễn Nhật Ánh Kính vạn hoa khi bước vào phim do Nguyễn Minh Chung đạo diễn đã gây xôn xao với các em thiếu nhi, sự thành công của nó là việc ra đời Kính vạn hoa 2 và mười tập tiếp theo của phim dự kiến sẽ được khởi quay trong tháng 7 này.

>> Thất bại cũng có

Tuy nhiên, bên cạnh những tiểu thuyết, truyện ngắn được đưa lên màn ảnh thành công thì cũng có một số trường hợp gây thất vọng cho người xem. Cả hai tác phẩm Gió thiên đườngThập tự hoa của nhà văn Trần Thùy Mai vốn dĩ là những tác phẩm văn học được giới chuyên môn đánh giá cao và bạn đọc cũng rất yêu thích.
Nhưng không phải truyện hay thì nó sẽ trở thành bộ phim hay bởi điều này còn phụ thuộc rất nhiều yếu tố, nhưng quan trọng là người đạo diễn bộ phim có chắc tay hay không. Phim Thập tự hoa làm khán giả thất vọng ngay bởi mạch phim quá chậm chạp, nhiều cảnh không hợp lý dù phim được quay rất đẹp. Bộ phim thất thu kinh khủng. Phim Gió thiên đường cũng không mang thành công về doanh thu cho Hãng phim Giải Phóng, dù bộ phim này do đạo diễn chắc tay Lâm Lê Dũng đạo diễn và nội dung phim cũng rất phù hợp với giới trẻ hiện nay.

>> Sẽ còn tiếp tục “ nở rộ”?

Thời gian tới đây, sẽ có hàng loạt những tác phẩm được đưa lên phim. Dẫn đầu là nhà biên kịch Phạm Thùy Nhân với việc chuyển thể tiểu thuyết Tấm ván phóng dao của Mạc Can thành bộ phim cùng tên dài 7 tập cũng do TFS sản xuất. Anh cũng đã chuyển thể Trường Ca Đam San thành phim nhựa Dũng sĩ Đam San cho Hãng phim Giải Phóng do Lê Đức Tiến đạo diễn và Đoạn đầu đài của Nguyễn Tuân cho Hãng Hãng Sena thực hiện; Một cõi trời nam, dài 39 tập, chuyển thể dựa trên hai cuốn hồi ký của Huỳnh Văn Nghệ và Nguyên Hùng đang được TFS bấm máy, Lê Cung Bắc đạo diễn.
Trong thời gian tới, Hãng phim Giải Phóng sẽ tiếp tục với Trăng nơi đáy giếngNgười bán linh hồn của nhà văn Trần Thùy Mai. Đạo diễn Song Chi và nhà văn Nguyễn Thị Minh Ngọc cũng mua bản quyền các bút ký của nhà báo Võ Đắc Danh để chuyển thể thành phim nhiều tập. Các nhà văn Nguyễn Thu Phương, Nguyễn Nhật Ánh, Đoàn Thạch Biền, Trần Tử Văn… sẽ tiếp tục được các hãng phim khai thác tác phẩm của mình. Tuy nhiên, sự thành công hay thất bại vẫn là câu hỏi còn ở phía trước….

 

Nhà biên kịch Phạm Thùy Nhân

Theo tôi, giữa chuyển thể và tự sáng tác đều có cái khó riêng của nó. Tự sáng tác thì không bị áp lực nhưng tất cả mọi tình tiết, nhân vật đều phải do mình đặt ra. Còn chuyển thể có thuận lợi ban đầu là nó đã có được hình bóng, nhân vật, tư tưởng. Tuy nhiên, nhiều khi nhân vật, tư tưởng không phù hợp với thực tế phải sửa lại, có khi còn khó hơn cả sáng tác. Nhiều đạo diễn thường mang tâm trạng, chọn một tác phẩm văn học đang được độc giả quan tâm sẽ thuận lợi khi phim trình chiếu. Tuy nhiên, điều này cũng có thể xem là con dao hai lưỡi…

Nhà văn Trần Thùy Mai

Tôi rất vui khi nhiều truyện ngắn của mình được chuyển thể thành phim. Điều này chứng tỏ những nhà biên kịch cũng như các đạo diễn trẻ đã có sự đồng cảm với tôi. Khi tác phẩm được chuyển thể, tôi đòi hỏi là nó phải giữ được nội dung cốt lõi của truyện ngắn, không làm mất đi tính văn học. Tôi hiểu, việc đưa truyện lên phim là một việc làm không đơn giản một chút nào bởi lẽ giữa ngôn ngữ văn học và ngôn ngữ phim cũng như những bối cảnh đều hoàn toàn khác nhau.


Theo SGGP

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác