Áo dài nam: Cách tân phải dựa trên truyền thống

(Cinet) - Nhiều nhà văn hóa cho rằng, chiếc áo dài nam vốn là biểu tượng cho văn hóa truyền thống Việt, thể hiện sự độc lập tự cường và nét đẹp của một đất nước, một dân tộc qua các thăng trầm của lịch sử.

Thăng trầm áo dài nam

Nhắc đến áo dài Việt Nam, người ta nghĩ ngay đến hình ảnh duyên dáng, nhẹ nhàng của người phụ nữ Việt Nam thướt tha trong tà áo dài truyền thống, mà ít ai nhớ rằng bộ “áo dài, khăn đóng” cũng từng là trang phục truyền thống, đặc trưng của đàn ông Việt. Ra đời trước áo dài nữ và tồn tại cùng với bối cảnh của người Việt, áo dài nam từng là trang phục truyền thống của người đàn ông Việt. Gắn liền với mọi tầng lớp từ Vua, Quan cho đến thầy đồ, sỹ tử, tà áo dài nam được dùng trong mọi hoạt động cuộc sống của người Việt từ xa xưa và từng được xem là biểu tượng cho tâm hồn, cốt cách của đàn ông đất Việt. Áo dài nam không chỉ hàm chứa nét đẹp về thẩm mỹ mà còn bao hàm nét đẹp về đạo đức.  
 
Áo dài nam: Cách tân phải dựa trên truyền thống - ảnh 1
Áo dài nam từng là trang phục truyền thống của người đàn ông Việt. Nguồn ảnh: Red.vn
Tuy nhiên cùng với thời gian, chiếc áo dài nam đã dần bị lãng quên. Những bộ áo dài nam truyền thống cũng dần mất đi vị thế và dần bị thay thế bởi rất nhiều loại trang phục khác. Giờ đây hình ảnh chiếc áo dài nam chỉ còn gắn với những bậc cao niên trong những sự kiện tâm linh, tín ngưỡng.

Chia sẻ về những nguyên nhân khiến áo dài nam mất dần vị thế, họa sỹ Nguyễn Mạnh Đức chia sẻ, “Thời Pháp thuộc, người Việt tiếp nhận sự giao lưu văn hóa thể hiện ở nhiều khía cạnh. Người ta bắt đầu tiếp nhận một nền khoa học, một nền sản xuất mới, tiếp nhận hình thức trang phục mới. Áo dài nam dần bị lấn át bởi sơ mi, giầy da…Cùng với đó, nhịp cuộc sống cũng thay đổi với các công việc mới như lao động tại nhà máy khiến áo dài nam trở nên không còn phù hợp với cuộc sống lao động hàng ngày. Chính vì thế áo dài nam cũng dần bị quên lãng.”
 
Áo dài nam: Cách tân phải dựa trên truyền thống - ảnh 2
Các thành viên của nhóm Đình làng Việt tham gia sự kiện Mặc trang phục truyền thống tham quan Văn Miếu
Ảnh: Nguyễn tiễn Dũng/ Nhóm Đình làng Việt 

Trong cuộc sống đương đại hôm nay, áo dài nam xuất hiện trong các ngày lễ, tết, cưới xin, hội làng. Tuy nhiên trang phục này vẫn chưa có vị thế như áo dài nữ và cũng không được người đàn ông Việt  ứng dụng rộng rãi. Sự đứt đoạn trong một giai đoạn lịch sử do chiến tranh cũng khiến các bạn trẻ hiện nay cảm thấy vẫn còn xa lạ khi đón nhận bộ trang phục truyền thống này. 

Ngoài việc bị âu hóa, chiến tranh, nguyên nhân khiến áo dài nam không còn thịnh hành cũng bởi những người đã chứng kiến một giai đoạn dài của lịch sử đã gán áo dài nam với biểu tượng, với tàn dư của chế độ phong kiến. Đúng ra phải coi áo dài nam là di sản chứ không thể coi nó là biểu tượng của một chế độ nào cả, họa sỹ Nguyễn Đức Bình – Trưởng nhóm Đình Làng Việt cho hay.

Khôi phục áo dài nam, nên gìn giữ hay cách tân?

Điều đáng mừng là sau một thời gian dài bị quên lãng, hiện nay có nhiều tổ chức, cá nhân đã cố gắng để khôi phục lại những tà áo dài nam truyền thống, trong đó nổi bật là các hoạt động của câu lạc bộ áo dài nam của nhóm Đình làng Việt để tôn vinh tà áo dài nam truyền thống. Đặc biệt, trong chuỗi sự kiện kỷ niệm ngày Di sản văn hóa Việt Nam vừa qua, nhóm đã tổ chức chương trình giới thiệu áo dài nam truyền thống với mong muốn đưa áo dài nam đến gần hơn với cộng đồng.
 
Áo dài nam: Cách tân phải dựa trên truyền thống - ảnh 3
Tà áo dài truyền thống trong chương trình Tết Việt. Ảnh: Phan Huy/Nhóm Đình Làng Việt
Bởi khi cuộc sống phát triển, chúng ta lại tiếp tục quay trở lại với những gì là truyền thống, là bản sắc. Quần áo có thể thay đổi, dài ngắn khác nhau nhưng phong cách của dân tộc, bản sắc của dân tộc thì vẫn luôn hiện hữu ngay trong đời sống. 

Cùng với sự vận động của xã hội, ở mỗi một giai đoạn áo dài đều có sự cách tân, thêm bớt, phát triển cho phù hợp với cuộc sống. Tuy nhiên vấn đề ở chỗ nên cách tân như thế nào?

Họa sĩ Nguyễn Đức Bình chia sẻ, “Hiện nay có rất nhiều áo dài cách tân chúng tôi thấy rằng không phù hợp, đặc biệt là áo dài cách tân may theo đúng kiểu Ấn Độ. Tôi ủng hộ việc cách tân, nhưng cách tân phải dựa trên truyền thống, và phải thể hiện được bản sắc dân tộc. Chúng tôi đặc biệt nhấn mạnh tính truyền thống trong tà áo dài. Vấn đề ở đây là sự nhận diện văn hóa. Chúng tôi quyết tâm làm sao để định hình lại và làm cho mọi người hiểu thế nào là truyền thống. Bởi muốn hiện đại thì phải bắt đầu từ truyền thống.”
 
Áo dài nam: Cách tân phải dựa trên truyền thống - ảnh 4
Các thành viên của nhóm Đình làng Việt tham gia sự kiện Mặc trang phục truyền thống tham quan Văn Miếu
Ảnh: Nguyễn tiễn Dũng/ Nhóm Đình làng Việt 
Bên cạnh đó, việc gìn giữ và khôi phục vị thế của áo dài nam không chỉ phụ thuộc vào số ít các nghệ sĩ, các nhà nghiên cứu, nhà thiết kế, nhà hoạt động xã hội mà còn cần sự vào cuộc của các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương.

Đơn cử như tại thành phố Hồ Chí Minh, trong suốt 5 năm qua, lãnh đạo thành phố đã xác định được tầm quan trọng của việc gìn giữ các di sản văn hóa, đặc biệt là áo dài song hành với việc phát triển kinh tế. Thậm chí đã hình thành chủ trương như học sinh, giáo viên mặc áo dài đến trường, hàng năm lễ hội áo dài đều được tổ chức rất công phu. Đặc biệt, thành phố còn tổ chức cuộc thi sáng tác mỹ thuật cho trẻ em ở độ tuổi từ mẫu giáo, trong đó có thi vẽ áo dài trên giấy. Các tác phẩm đạt giải sẽ được ứng dụng, may trên áo dài cho các em mặc. Như vậy việc hình thành tình yêu với tà áo dài dân tộc nên được bắt đầu từ những mầm non tương lai của đất nước./.


 
Gia Linh 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác