Bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội

(Cinet)-Ngày Di sản Văn hoá Việt Nam lần thứ VI, do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, UBND Thành phố Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hội Di sản Văn hoá Việt Nam, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp với Hội Khuyến học Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức từ 20 đến 24/11/2010 tại Trung tâm Triển lãm Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam (2, Hoa Lư, Hai Bà Trưng, Hà Nội).

Bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội - ảnh 1

Đây là hoạt động tiếp nối chuỗi sự kiện kỷ niệm Đại lễ 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11 với chủ đề “Dấu ấn Thăng Long – Hà Nội và Tuổi trẻ với Di sản văn hóa Việt Nam”, đồng thời kỷ niệm 65 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ký văn bản pháp luật đầu tiên của Nhà nước Việt Nam về di sản văn hóa dân tộc.

Mới đây, ngày 16/11/2010 tại Thành phố Nairobi (Thủ đô của Kenya), UNESCO (Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc) đã chính thức công nhận Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc của Việt Nam là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Theo đó, cùng với 82 Bia tiến sĩ ở Văn Miếu Quốc Tử Giám được công nhận là Di sản Tư liệu thuộc Chương trình Ký ức Thế giới; Khu di tích Trung tâm Hoàng thành Thăng Long, Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc là di sản thứ 3 của Thành phố Hà Nội được UNESCO vinh danh  trong năm 2010.

Với việc Hội Gióng ghi danh vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, hiện Việt Nam có 4 Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại cùng với: Nhã nhạc cung đình Huế; Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên và Quan họ.

Như vậy, tính đến thời điểm này, Việt Nam có 11 di sản văn hóa (vật thể và phi vật thể) được UNESCO công nhận.

Trước đó, ngày 6/11/2010, Nghị định chi tiết thi hành một số điều của Luật Di sản Văn hoá và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Di sản Văn hoá đã chính thức có hiệu lực.

Trên cái nền của những sự kiện nổi bật ấy, Ngày Di sản Văn hoá Việt Nam lần thứ VI/2010 dường như càng đậm đà hơn. Nhiều hoạt động phong phú diễn ra.

Tối 20/11, lễ khai mạc Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam lần thứ 6 đã được tổ chức tại Trung tâm triển lãm Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam, số 2, Hoa Lư (Vân Hồ), Hà Nội.

Ngay trong buổi khai mạc, Trung tâm triển lãm Văn hóa nghệ thuật đã dành riêng một khu trưng bày các giá trị văn hóa của Thăng Long 1.000 năm văn hiến, trong đó nổi bật có khu trưng bày Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội, Di sản Văn hóa Thế giới vừa được UNESCO công nhận với diện tích trưng bày 200 m2, bộ sưu tập 500 cổ vật Thăng Long - Hà Nội qua các thời kỳ (Đông Sơn, Đinh - Lê - Lý - Trần, thời Lê, thời Nguyễn), 80 hình ảnh tư liệu về Văn Miếu Quốc Tử Giám, các ấn phẩm sách Thăng Long - Hà Nội nghìn năm văn hiến với 200 tư liệu quý hiếm đang được lưu trữ tại Thư viện Quốc gia…

Đặc biệt, trong đêm Di sản văn hóa tổ chức vào tối 23/11, Ban tổ chức sẽ trao quỹ bảo tồn Di sản Văn hóa cho khu di tích Pắc Pó- Cao Bằng.

Hôm qua (21/11), trong khuôn khổ Ngày hội Di sản văn hóa Việt Nam lần thứ VI, "Ngày Văn hóa Hà Nội" đã diễn ra tại Trung tâm Triển lãm văn hóa nghệ thuật Việt Nam (số 2, Hoa Lư, Hà Nội) với nhiều hoạt động sôi nổi, hấp dẫn.

Mở đầu là lễ hội tưởng nhớ công ơn Bố Cái Đại Vương (Phùng Hưng) do 250 người dân làng Triều Khúc, xã Tân Triều, huyện Thanh Trì (Hà Nội) thực hiện. Dù không có không gian bến nước, sân đình để diễn xướng, nhưng công chúng đã được đón xem đầy đủ các nghi lễ đặc trưng của lễ hội làng Triều Khúc như: rước, tế thành hoàng làng, múa bồng, múa rồng, múa sênh tiền... Tiếp đó là các trò chơi dân gian truyền thống như võ vật, kéo co, thi thêu tay nghệ thuật… của nhân dân làng Triều Khúc cùng các hội viên Hội Văn nghệ dân gian Hà Nội.

Lễ mừng thọ cho các cụ lên tuổi chẵn từ 70 trở lên trên địa bàn quận Hai Bà Trưng diễn ra cùng ngày với ý nghĩa giáo dục truyền thống hiếu đễ cho con cháu để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong lòng mỗi người dân đến với ngày hội.

Hoạt động trung tâm của sự kiện này là triển lãm 'Dấu ấn Thăng Long - Hà Nội' được trưng bày theo hai phần chính, giới thiệu Thăng Long - Hà Nội nghìn năm văn hiến, nơi hội tụ kết tinh nhiều giá  trị văn hóa, tinh hoa của mọi miền Tổ quốc. Triển lãm có một số hiện vật độc đáo, được tìm thấy qua đợt khai quật tại di chỉ 18 Hoàng Diệu từ năm 2002. Phần một có khu trưng bày Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội rộng 200 m2, bao gồm các tư liệu, hiện vật, hình ảnh, băng hình, sơ đồ, hồ sơ được UNESCO công nhận Di sản thế giới và Bằng công nhận Di sản Thế giới... Khu vực này cũng giới thiệu tổng thể Hoàng thành Thăng Long, các giá trị của hoàng thành như:  Khu di sản với Di tích khảo cổ học 18 Hoàng Diệu và thành cổ Hà Nội, hệ thống các loại hình kiến trúc còn lại trên mặt đất và quần thể các dấu tích, nền móng, cung điện, lầu gác là hiện vật độc đáo; giới thiệu những tiêu chí, giá trị nổi bật của Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội nơi diễn ra sự giao thoa các giá trị văn hóa phương Ðông và thế giới trong nghệ thuật kiến trúc, nghệ thuật điêu khắc và kỹ thuật xây dựng; sự thay đổi của Hoàng thành Thăng Long qua các thời kỳ, thông qua những bản đồ, hình ảnh và trình chiếu phim về Hoàng thành.
Bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội - ảnh 2
Khách tham quan triển lãm cổ vật Thăng Long.

Phần hai là Triển lãm cổ vật Thăng Long do Trung tâm UNESCO nghiên cứu và bảo tồn cổ vật Thăng Long thực hiện, trưng bày bộ sưu tập cổ vật Thăng Long - Hà Nội qua các thời kỳ với 500 cổ vật, trong đó có nhiều cổ vật lần đầu được trưng bày, bao gồm: các cổ vật Ðông Sơn (được phát hiện tại Hà Nội); cổ vật trước thế kỷ 10, cổ vật thời Ðinh, Lê, Lý, Trần (từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 14), cổ vật thời Lê (từ thế kỷ 15 đến nửa đầu thế kỷ 18) và cổ vật thời Nguyễn: (thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20)... Bên cạnh đó là hình ảnh, ấn phẩm sách Thăng Long - Hà Nội ngàn năm văn hiến với hơn 200 tư liệu quý, tranh, ảnh về Hà Nội xưa và nay, cùng một số hình ảnh Văn Miếu - Quốc Tử Giám và học hành thi cử nho học. Ðặc biệt,  có  82 tấm bia Tiến sĩ - Di sản tư liệu Thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương được giới thiệu với công chúng với các giá trị lịch sử văn hóa, mỹ thuật qua các tấm ảnh bia tiến sĩ, bản văn bia Tiến sĩ tiêu biểu (giai đoạn từ năm 1442 đến 1779), pa-nô và phần  trích tiêu biểu trên văn bia về chế độ giáo dục, trọng dụng nhân tài của đất nước.

Triển lãm cũng trưng bày nhiều tác phẩm ảnh về khoảnh khắc đáng nhớ của Ðại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Tại khu vực này, bằng tư liệu, hiện vật còn  thể hiện toàn bộ lịch sử hình thành và phát triển của Văn Miếu - Quốc Tử Giám cùng những giá trị sâu sắc của truyền thống tôn sư trọng đạo, truyền thống hiếu học và phát huy di sản văn hóa trong sự nghiệp xây dựng Thủ đô văn minh, đất nước giàu đẹp, phồn vinh hôm nay...

Trong thời gian diễn ra triển lãm, đã diễn ra nhiều hoạt động bám sát chủ đề của Ngày Di sản như: tọa đàm bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội, biểu diễn nghệ thuật dân tộc, trò chơi dân gian,  thi hát dân ca, thi vẽ tranh giao lưu,  học sinh, sinh viên về 'Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực giai đoạn 2010-2011', giao lưu 'Tuổi trẻ ngành văn hóa, thể thao và du lịch với Di sản văn hóa Việt Nam'.

Còn nhớ, tại một cuộc đối thoại mới đây do Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức, các nhà chuyên gia đã gợi mở rất nhiều vấn đề về gìn giữ phát huy giá trị di sản Thăng Long – Hà Nội để Hà Nội xứng tầm là thủ đô văn minh hiện đại trái tim của cả nước.

GS.TS Nguyễn Quang Ngọc, Viện trưởng Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển (ĐH Quốc gia Hà Nội) cho rằng, thủ đô Hà Nội là trung tâm đầu não của cả nước nên yêu cầu phát triển đối với thủ đô càng cao hơn. Vấn đề giữ gìn bản sắc với hội nhập và phát triển không hề mâu thuẫn nhau. Trái lại, nếu giữ được bản sắc, đó là cơ sở để hội nhập sâu và phát triển bền vững.

“Những tầng văn hóa khảo cổ, di tích kiến trúc và nghệ thuật của di sản phản ánh một chuỗi lịch sử liên tục của các vương triều cai trị đất nước Việt Nam trên các mặt tư tưởng, chính trị, hành chính, luật pháp, kinh tế và văn hóa trong gần 1.000 năm. Trên thế giới rất hiếm tìm thấy một di sản thể hiện được tính liên tục lâu dài của sự phát triển chính trị, văn hóa như khu vực trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội...”, GS Nguyễn Quang Ngọc khẳng định.

Bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội - ảnh 3

Nói về vấn đề lớp trẻ và bảo tồn di sản, PGS.TS Trần Trọng Hanh, Hiệu trưởng Trường ĐH Nguyễn Trãi Hà Nội, Ủy viên Hội đồng Kiến trúc Việt Nam cho rằng, điều này tùy thuộc vào chính các thế hệ hôm nay. Chúng ta cần xác định một chiến lược phát triển bền vững cho Hà Nội. Tương lai thủ đô Hà Nội sẽ là một đô thị sinh thái cân bằng và thân thiện với môi trường thiên nhiên, có hàm lượng văn hóa cao, lối sống trong lành, nhịp sống hợp lý, làm giàu bằng kinh tế tri thức và trở thành “nơi chốn hạnh phúc”, đầy sức quyến rũ đối với mọi người.

“Để giữ gìn những bản sắc, cần áp dụng một số giải pháp như: đánh giá kiểm kê và xếp hạng các di sản văn hóa lịch sử và các di tích kiến trúc; có quy hoạch tổng thể và chi tiết về các di sản đô thị và di sản kiến trúc; thiết kế đô thị gắn với các quy hoạch chung, quy hoạch chi tiết; huy động các nguồn vốn, các nguồn lực để đầu tư bảo tồn tôn tạo và phát triển; ban hành các chế tài cương quyết để xử lý các vi phạm; giáo dục ý thức công dân hiểu trân trọng và tự giác bảo tồn các nhân tố tạo nên các nét đặc trưng của Hà Nội”, PGS.TS Trần Trọng Hanh nhấn mạnh.

 

Vân Thành

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác