Cần tiếp tục gia tăng nguồn lực cho Chương trình Mục tiêu quốc gia về văn hoá

Cần tiếp tục gia tăng nguồn lực cho Chương trình Mục tiêu quốc gia về văn hoá - ảnh 1
Đoàn khảo sát thực tế tại Nhà văn hóa thôn Vàng, xã Tiên Lục, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang.
(Cinet)- Chương trình Mục tiêu quốc gia về văn hoá đã góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của các di tích, thắng cảnh và vốn văn hóa phi vật thể để trở thành những sản phẩm văn hóa có giá trị. Tuy nhiên, vẫn còn những khó khăn cần có cơ chế phù hợp để tháo gỡ và tiếp tục thực hiện Chương trình một cách hiệu quả.
Trong hai ngày 03 - 04/12, Đoàn kiểm tra, giám sát việc thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia (CTMTQG) về văn hoá của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã có buổi làm việc và thực tế tại tỉnh Bắc Giang và Thái Nguyên. Ghi nhận từ hai địa phương cho thấy, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, vẫn còn những vướng mắc cần được quan tâm giải quyết thấu đáo.
Đáp ứng được nhu cầu cấp thiết…
Tại buổi làm việc với Sở VHTTDL tỉnh Bắc Giang ngày 3/12, đoàn đã được nghe báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện CTMTQG về văn hoá trên địa bàn giai đoạn 2012-2014 và kế hoạch năm 2015. Theo đó, Bắc Giang có trên 2200 di tích lịch sử, văn hoá, kiến trúc nghệ thuật và khoảng 500 lễ hội lớn, nhỏ cùng kho tàng văn hoá phi vật thể đa dạng, phong phú. Theo thời gian, nhiều di tích lịch sử, văn hoá đã xuống cấp; văn hoá phi vật thể bị mai một rất cần được trùng tu, tôn tạo, bảo tồn và phát huy giá trị.
Những năm qua cùng với nguồn lực từ CTMTQG về văn hoá, ngân sách địa phương cũng đã quan tâm đầu tư với tổng mức đầu tư cho các chương trình, dự án giai đoạn 2012-2014 là 37,950 tỷ đồng; trong đó ngân sách Trung ương là 25,864 tỷ đồng, ngân sách của tỉnh là 12,086 tỷ đồng.
Đối với dự án chống xuống cấp và tu bổ, tôn tạo di tích, Bắc Giang được ngân sách Trung ương cấp kinh phí tu bổ tổng số 04 di tích; trong đó có 02 di tích tu bổ mới là di tích chùa Quang Phúc (xã Tiên Lục, huyện Lạng Giang)  và chùa Phúc Tằng (xã Tăng Tiến, huyện Việt Yên); 02 di tích từ nguồn vốn đầu tư phát triển, đến nay đã hoàn thành, bàn giao đưa vào khai thác sử dụng (đình Phù Lão, huyện Lạng Giang và đình Phương Lạn, huyện Lục Nam).
 
Cần tiếp tục gia tăng nguồn lực cho Chương trình Mục tiêu quốc gia về văn hoá - ảnh 2
Đình Phù Lão, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang đã hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng. 
Việc tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử trên địa bàn tỉnh đã đạt được những kết quả bước đầu, góp phần tích cực trong công tác nghiên cứu, giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tự hào dân tộc cho cán bộ, nhân dân, nhất là thế hệ trẻ. Các di tích được trùng tu, tôn tạo đã trở thành các điểm du lịch văn hóa tâm linh hấp dẫn phục vụ nhu cầu hưởng thụ văn hóa của khách tham quan trong nước cũng như khách quốc tế; làm tăng nguồn thu và các hoạt động dịch vụ khác, góp phần thực hiện chương trình phát triển du lịch của tỉnh.
Đối với các dự án sưu tầm, bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể; dự án tăng cường đầu tư xây dựng, phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao các huyện miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; phát triển hệ thống cơ sở vui chơi, giải trí cho trẻ em khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo; dự án đầu tư phát triển các loại hình nghệ thuật truyền thống; dự án tăng cường năng lực cán bộ văn hóa cơ sở, truyền thông giám sát đánh giá thực hiện chương trình cũng đều được các cơ quan chuyên môn giám sát chặt chẽ, đảm bảo tiêu chí, đối tượng hưởng lợi và tuân thủ các văn bản có liên quan. Việc giám sát đầu tư các dự án được Sở Kế hoạch Đầu tư chỉ đạo, thực hiện nghiêm túc, các dự án được giám sát theo từng năm trong quá trình đầu tư và đánh giá tổng kết khi kết thúc. Ngoài ra, với đặc thù các công trình tôn giáo, tín ngưỡng, với từng dự án cụ thể, chủ đầu tư phối hợp với các địa phương thành lập Ban giám sát cộng đồng để tăng cường sự tham gia của chính quyền, nhân dân trong giám sát thực hiện.
Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Sĩ Cầm, Phó Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Bắc Giang cho biết, CTMTQG về văn hoá đã giúp cho Bắc Giang có điều kiện về vốn và dành ra được phần vốn đối ứng của địa phương cũng như thúc đẩy phong trào xã hội hóa để đầu tư, thực hiện các dự án của chương trình góp phần vào sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa. Chương trình đã góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của các di tích, thắng cảnh và vốn văn hóa phi vật thể để trở thành những sản phẩm văn hóa có giá trị, phục vụ công tác giáo dục truyền thống lịch sử và truyền thống văn hiến, phục vụ nhu cầu văn hóa của toàn xã hội nói chung và nhu cầu phát triển du lịch nói riêng. Số lượng các thiết chế văn hóa được nâng lên rõ rệt. Số các thôn, làng đặc biệt khó khăn được cấp trang thiết bị góp phần cho nhân dân cập nhật thông tin vận dụng vào trong sản xuất, lao động từ đó nâng cao đời sống cho nhân dân trong tỉnh…
Cũng nội dung này, ông Phạm Thái Hanh, Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Thái Nguyên cho biết: Giai đoạn 2012-2015 được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, của Bộ VHTTDL, CTMTQG về văn hóa đã được triển khai trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Có thể nói hiệu quả của Chương trình rất cao. Thông qua sự đầu tư của Nhà nước, nhiều di tích lịch sử Cách mạng của tỉnh được phục hồi, bảo tồn, tôn tạo và phát huy được tác dụng to lớn. Cùng với nguồn vốn đầu tư của Nhà nước, địa phương đã tích cực huy động các đơn vị, doanh nghiệp, cá nhân hỗ trợ cho công tác tôn tạo di tích lịch sử của tỉnh. Đồng thời thông qua CTMTQG về văn hóa, đời sống văn hóa ở cơ sở đã từng bước nâng cao, đặc biệt là các xã, bản vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn. Bên cạnh đó nhân dân đã huy động để từng bước xây dựng các thiết chế văn hóa phục vụ đời sống tinh thần của nhân dân và đẩy lùi các tệ nạn xã hội. 
Cần tiếp tục gia tăng nguồn lực cho Chương trình Mục tiêu quốc gia về văn hoá - ảnh 3
Quang cảnh làm việc với Sở VHTTDL tỉnh Thái Nguyên.
Cũng theo ông Hanh, các dự án đầu tư bằng nguồn vốn CTMTQG về văn hoá đã góp phần quan trọng trong công tác tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị của di tích, bảo đảm sự tồn tại lâu dài, ổn định của di tích, bảo đảm sự hài hòa với môi trường, tạo không gian cho việc sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân địa phương và tổ chức lễ hội được thuận lợi, đã phát huy hiệu quả góp phần tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, góp phần giáo dục truyền thống đấu tranh cách mạng cho các thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.
Tính đến tháng 6/2014, số dự án hoàn thành đưa vào sử dụng tại Thái Nguyên là 11 dự án, có 01 dự án chuyển tiếp là di tích chùa Ha, xã Nhã Lộng, huyện Phú Bình. Cụ thể, nguồn vốn đầu tư phát triển có 04 dự án với tổng số vốn là 15,180 tỷ đồng: Bảo tồn làng truyền thống bản Quyên (xã Điềm Mặc, huyện Định Hóa), tu bổ tôn tạo di tích địa điểm xưởng quân giới nơi chế tạo thành công sung Bazoka thị trấn Tiên Giang, tu bổ tôn tạo di tích lịch sử địa điểm thanh niên xung phong đại đội 915 hy sinh tại Lưu Xã, phường Gia Sàng, TP Thái Nguyên, tu bổ tôn tạo chùa Ha, xã Nhã Lộng, huyện Phú Bình. Nguồn vốn sự nghiệp có 08 dự án với tổng số vốn 9,502 tỷ đồng.
Cần tiếp tục gia tăng nguồn lực cho Chương trình
Hiệu quả thì đã rõ, tuy nhiên, trong quá trình thực hiện các dự án thuộc CTMTQG về văn hoá, Sở VHTTDL tỉnh Bắc Giang cho rằng, thời gian phê duyệt các dự án còn chậm, kinh phí cấp cho các dự án đã được phê duyệt cũng chưa đáp ứng kịp thời, khó khăn cho việc đảm bảo tiến độ thi công. Do vậy, Sở VHTTDL Bắc Giang kiến nghị Bộ VHTTDL ban hành hoặc trình Chính phủ ban hành các cơ chế hỗ trợ, tăng ngân sách hỗ trợ cho những huyện, xã nghèo; có cơ chế cho người trông coi, bảo vệ di tích, đặc biệt là di tích cấp quốc gia; thủ thư, tủ sách và thư viện cơ sở, quản lý nhà văn hóa. Tăng cường hỗ trợ sách, ấn phẩm văn hoá, đồ dùng sinh hoạt, vui chơi cho các nhà trẻ, nhà mẫu giáo ở các địa phương vùng sâu, vùng xa, dân tộc thiểu số, dân tộc ít người…
Đối với tỉnh Thái Nguyên trong quá trình thực hiện cũng đã gặp phải những vướng mắc như: khó khăn trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng và nguồn kinh phí dành cho công tác đền bù giải phóng mặt bằng; trong quá trình lập dự án đầu tư hầu hết các đơn vị tư vấn lập thiết kế bản vẽ thi công và lập dự toán chưa đủ chi phí dự phòng cho các yếu tố trượt giá do giá nguyên liệu tăng, tăng chi phí đền bù giải phóng mặt bằng theo Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ dẫn đến các dự án phải điều chỉnh bổ sung, điều chỉnh tổng mức đầu tư làm chậm tiến độ chung của một số dự án. Bên cạnh đó, mặc dù đã được các cấp chính quyền quan tâm tu bổ, tôn tạo di tích bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước và nguồn vốn đối ứng của địa phương song do nguồn vốn còn thiếu so với yêu cầu, vì vậy việc tu bổ di tích còn gặp nhiều khó khăn, chưa đáp ứng nguyện vọng của nhân dân.
Sở VHTTDL Thái Nguyên cũng cho biết, việc đầu tư trang thiết bị chiếu bóng lưu động đối với các huyện miền núi là hết sức cấp thiết. Hiện trang thiết bị của các đội chiếu bóng đã cũ kĩ, lạc hậu, không đáp ứng được nhu cầu thưởng thức văn hóa của nhân dân. Nếu không được đầu tư, đội chiếu bóng hoạt động khó khăn sẽ tạo điều kiện cho các đạo lạ phát triển.
Tại các buổi làm việc, Đoàn kiểm tra, giám sát ghi nhận những kết quả của Sở VHTTDL Bắc Giang trong việc thực hiện CTMTQG về văn hoá giai đoạn 2012-2014 và nghiêm túc tiếp thu những đề xuất, kiến nghị của địa phương, đặc biệt là những vướng mắc về cơ chế để báo cáo Bộ trưởng từ đó sẽ điều chỉnh cho phù hợp.
Nguyên Hà
 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác