Đà Nẵng chú trọng xây dựng và phát triển văn hóa

Một trong những thành tựu nổi bật nhất của Đà Nẵng thời gian qua là sự gắn kết giữa phát triển kinh tế với xây dựng và phát triển văn hóa và con người Đà Nẵng. Kinh tế thành phố tăng trưởng liên tục và ổn định; không gian đô thị được mở rộng từng ngày; cơ sở hạ tầng phát triển mạnh mẽ; các chiều kích xã hội - nhân văn trong đời sống cũng biến chuyển theo hướng tốt đẹp, toàn diện và sâu sắc hơn.

Đà Nẵng chú trọng xây dựng và phát triển văn hóa - ảnh 1

Nhận thức được tầm quan trọng của văn hóa trong sự nghiệp phát triển thành phố Đà Nẵng theo hướng công nghiệp hóa và hiện đại hóa, Đà Nẵng xác định tư tưởng chủ đạo trong chiến lược xây dựng và phát triển văn hóa thành phố giai đoạn 1997 - 2010 là: Theo định hướng “xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”; kế thừa và phát huy văn hóa truyền thống, kết hợp với tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa của nhân loại; gắn liền với quá trình đô thị hóa và chỉnh trang đô thị. Với định hướng đó, hơn 13 năm qua, Đảng bộ và chính quyền thành phố đã xây dựng, ban hành và tổ chức triển khai thực hiện nhiều chương trình, đề án, kế hoạch liên quan đến chiến lược phát triển và quản lý văn hóa trên địa bàn thành phố và đã đạt được một số thành tựu cơ bản:

Công tác xây dựng tư tưởng, đạo đức, lối sống và đời sống văn hóa có những chuyển biến tích cực, nhất là trong đội ngũ cán bộ, đảng viên. Người dân thành phố ngày càng hăng say lao động, tạo được sự đồng thuận trong công cuộc xây dựng và phát triển thành phố. Môi trường văn hóa trên địa bàn nhìn chung lành mạnh; đời sống văn hóa cơ sở đã có bước phát triển; phong trào văn nghệ quần chúng chuyển biến mạnh mẽ tại các địa phương, đơn vị, thu hút đông đảo cán bộ, nhân dân tham gia. Đời sống văn hóa đô thị, nông thôn thành phố ngày càng được nâng lên về nhiều mặt. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” kết hợp thực hiện với các chương trình “Thành phố 5 không”, “Thành phố 3 có”, trong đó có đề án “Xây dựng nếp sống văn hóa - văn minh đô thị”, đã được triển khai rộng khắp và được nhân dân đồng tình hưởng ứng, góp phần xây dựng đời sống kinh tế ngày càng ổn định và từng bước nâng cao; đời sống văn hóa tinh thần lành mạnh, thực hiện tốt nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội; danh hiệu gia đình văn hóa ngày càng nâng cao chất lượng và tỷ lệ duy trì ở mức cao.

Công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể được chú trọng đúng mức. Nhận thức về giá trị văn hóa và truyền thống văn hóa ngày càng được nâng cao. Nhiều loại hình di sản văn hóa phi vật thể đã được quan tâm nghiên cứu để bảo tồn và phát huy giá trị. Đà Nẵng hiện có 14 di tích được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Trong số đó, có nhiều di tích đã được trùng tu, tôn tạo khang trang như: di tích thành Điện Hải; nhà thờ tiền hiền làng An Hải và Thoại Ngọc Hầu; tượng đài Mẹ Nhu và 7 dũng sĩ Thanh Khê; đình Hải Châu; các ngôi đình Nại Nam, đình Túy Loan... cùng nhiều di tích cấp thành phố khác. Đặc biệt khu di tích thắng cảnh cấp quốc gia Ngũ Hành Sơn đã được UBND thành phố Đà Nẵng và quận Ngũ Hành Sơn quan tâm đầu tư nên ngày càng thay đổi và khởi sắc. Nhiều công trình được đầu tư, tôn tạo, góp phần tạo thêm những sản phẩm du lịch và điểm tham quan mới trong khu di tích danh thắng Ngũ Hành Sơn. UBND thành phố Đà Nẵng đã phê duyệt Đồ án quy hoạch chi tiết Công viên Văn hóa - Lịch sử Ngũ Hành Sơn với nhiều hạng mục xây dựng nhằm phục vụ cho các nhu cầu tham quan, thưởng ngoạn cảnh quan văn hóa, phục vu nhụ cầu tâm linh, tín ngưỡng của công chúng và tôn vinh nghề điêu khắc đá truyền thống của người dân địa phương. Đây chính là điều kiện cần thiết để khu di tích danh thắng Ngũ Hành Sơn trở thành một trung tâm du lịch văn hóa lịch sử hấp dẫn của Đà Nẵng và của cả nước.

Bảo tàng Nghệ thuật Điêu khắc Chăm Đà Nẵng với hơn 2.000 hiện vật độc đáo, có giá trị của nền văn hóa Cham-pa, trở thành một địa chỉ văn hóa đặc sắc của Đà Nẵng, thu hút nhiều du khách và các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước đến tham quan, nghiên cứu. Bảo tàng Lịch sử Đà Nẵng đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục truyền thống cách mạng hào hùng và truyền bá các giá trị lịch sử - văn hóa địa phương cho các thế hệ người dân Đà Nẵng. Hằng năm, bảo tàng đã tích cực vận động nhân dân sưu tầm, hiến tặng cho bảo tàng nhiều hiện vật có giá trị. Nhân dân nhiều địa phương trong thành phố đã có ý thức trong việc bảo vệ, giữ gìn di tích lịch sử văn hóa, đóng góp kinh phí để trùng tu tôn tạo các di tích, tham gia giữ gìn và phát huy tác dụng các lễ hội truyền thống.

Cùng với sự phát triển về số lượng các lễ hội tại địa phương, các giá trị văn hóa trong các hoạt động lễ hội đã được chú trọng. Thành phố hiện có 20 lễ hội được tổ chức hàng năm, trong đó có 18 lễ hội dân gian, 1 lễ hội tôn giáo và 1 lễ hội Liên hoan văn hóa du lịch. Trong đó, lễ hội Quán Thế Âm tại Ngũ Hành Sơn là lễ hội lớn nhất và được quan tâm nhiều nhất. Sau nhiều năm gián đoạn vì nhiều lý do khách quan, từ năm 1991 đến nay, lễ hội Quán Thế Âm đã được tổ chức thường niên vào ngày 19 tháng 2 âm lịch với tầm vóc, quy mô ngày càng lớn, nội dung ngày càng phong phú. Năm 2000, lễ hội Quán Thế Âm tại Ngũ Hành Sơn đã được Bộ Văn hóa và Thông tin (trước đây) công nhận là 1 trong 15 lễ hội cấp quốc gia.

Hoạt động văn học, nghệ thuật của Đà Nẵng đã có nhiều khởi sắc, đạt được nhiều thành tựu, làm phong phú, đa dạng đời sống văn hóa thành phố. Nhiều cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật về thành phố Đà Nẵng được đông đảo văn nghệ sĩ hưởng ứng và có nhiều tác phẩm có chất lượng, xuất hiện những gương mặt trẻ có triển vọng. Nhiều vở diễn và các trích đoạn tuồng cổ có giá trị đã được dàn dựng và ghi hình lưu giữ; Nhà hát Trưng Vương, Nhà hát tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh xây dựng nhiều chương trình, vở diễn tham tham gia các hội thi, hội diễn quốc gia và khu vực và đã đạt thành tích cao.

Hệ thống thư viện tuy có khó khăn về cơ sở vật chất nhưng duy trì và phát huy được lượng người đọc sách, vốn sách và tài liệu. Ngoài Thư viện Khoa học tổng hợp Đà Nẵng, tại các quận, huyện như Cẩm Lệ, Sơn Trà, Hòa Vang cũng hình thành thư viện cấp quận/huyện và có 10 thư viện cơ sở đặt tại các phường, xã trong thành phố.

Các tổ chức kinh tế ngoài công lập tự đứng ra thành lập các cơ sở dịch vụ văn hóa công cộng như hệ thống rạp chiếu bóng Mega Star, Diamond, cơ sở 86 Trần Phú, Dana Film...; thành lập các đội nhóm hoạt động biểu diễn nghệ thuật như Đoàn Nghệ thuật Dân gian Non Nước, Đoàn Nghệ thuật Minh Nhật, các nhóm nhạc dân tộc...

Cùng với các hoạt động trên, thành phố Đà Nẵng còn đẩy mạnh quan hệ với các tổ chức phi chính phủ, các tổ chức nghề nghiệp ở nước ngoài để có thêm nguồn kinh phí xã hội hóa các hoạt động văn hóa. Thời gian qua, nhiều tổ chức phi chính phủ, tổ chức nghề nghiệp của nước ngoài như: Quỹ điêu khắc đá Na Uy; Hội đồng Vùng Nord Pas de Calais (Pháp), Quỹ Đại sứ Hoa Kỳ, Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ Châu Á... đã có những tài trợ cho các hoạt động văn hóa và sự kiện văn hóa diễn ra ở Đà Nẵng. Đặc biệt, cuộc thi bắn pháo hoa quốc tế được tổ chức thành công trong các năm 2008, 2009 và 2010 đã trở thành một lễ hội văn hóa, một hoạt động giao lưu văn hóa quốc tế và là hoạt động quảng bá cho thương hiệu Đà Nẵng trong lĩnh vực du lịch, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước về tham dự. Về phía mình, thành phố cũng cử các đoàn nghệ thuật của thành phố tham dự các lễ hội văn hóa quốc tế ở Nhật Bản, Đan Mạch, Hàn Quốc... và đưa cổ vật của Bảo tàng nghệ thuật Điêu khắc Chăm đi triển lãm tại Bỉ, Áo, Pháp, Hoa Kỳ... nhằm giới thiệu di sản văn hóa và quảng bá các giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc và của địa phương với bạn bè quốc tế.

Hệ thống thiết chế và các công trình văn hóa trên địa bàn được thành phố quan tâm đầu tư. Nhiều công trình văn hóa quan trọng được xây dựng mới như: Nhà biểu diễn đa năng, Nhà hát Trưng Vương, Bảo tàng Lịch sử Đà Nẵng, Trường Trung học Văn hóa - Nghệ thuật, Nhà hát tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh,... Hệ thống thiết chế văn hóa cấp quận/huyện, phường/thôn, tổ dân phố cũng đã được đầu tư xây dựng. Hầu hết các quận huyện đã và đang triển khai các dự án Trung tâm văn hóa - thể thao. Đến nay các quận Hải Châu, Cẩm Lệ và huyện Hòa Vang đã xây dựng hoàn thành và đưa các thiết chế này đi vào hoạt động. Đã hình thành 11 nhà văn hóa cấp phường và 13 điểm bưu điện văn hóa xã. Các cơ sở này duy trì tổ chức sinh hoạt tương đối đều đặn phục vụ nhân dân ở các địa phương.

Từ thực tiễn xây dựng và phát triển văn hóa của thành phố thời gian qua, có thể rút ra những bài học kinh nghiệm sau:

Thứ nhất, quán triệt quan điểm chỉ đạo của Đảng coi “phát triển văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội”, Đảng bộ và chính quyền thành phố luôn chú trọng xây dựng và phát triển văn hóa tương xứng với sự phát triển kinh tế - xã hội. Đã đề ra và triển khai nhiều chương trình, đề án xây dựng và phát triển văn hóa sát hợp với từng giai đoạn phát triển của thành phố Đà Nẵng. Qua đó, tập trung được nguồn lực tinh thần và vật chất cần thiết để thực hiện thắng lợi các chương trình, đề án này.

Thứ hai, luôn coi trọng vấn đề xây dựng và phát triển toàn diện con người Đà Nẵng, xem đây là mục tiêu hàng đầu, là khâu then chốt trong xây dựng và phát triển văn hóa của thành phố.

Thứ ba, mạnh dạn thực hiện những chương trình, chính sách mang tính đột phá trong xây dựng và phát triển văn hóa, xây dựng nếp sống văn minh đô thị trên địa bàn thành phố và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại thành phố như các chương trình: “Thành phố 5 không”, “Thành phố 3 có”; chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao về làm việc tại địa phương.

Thứ tư, khéo kết hợp những thành quả của quá trình đô thị hóa và công tác chỉnh trang đô thị để tạo cơ sở hạ tầng cho lĩnh vực văn hóa và xây dựng thiết chế văn hóa phù hợp, đóng góp hiệu quả cho phát triển và quản lý văn hóa trên địa bàn.

Thứ năm, chú trọng tăng cường giao lưu, hợp tác quốc tế trong lĩnh vực văn hóa, văn nghệ để tiếp thu những tinh hoa của văn hóa nhân loại như một xu thế tất yếu của thời đại, song cần phải tăng cường công tác quản lý nhà nước về văn hóa

Thứ sáu, nhanh chóng tìm giải pháp khắc phục những yếu kém, tồn tại trong xây dựng và phát triển văn hóa, hướng đến xây dựng một nền văn hóa Đà Nẵng phát triển toàn diện và bền vững.

Phát huy những kết quả đạt được và những bài học kinh nghiệm, Đà Nẵng tiếp tục quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và Quyết định số 581/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2020 tại thành phố Đà Nẵng, tăng cường đầu tư xây dựng và phát triển văn hóa thành phố theo kịp với đà phát triển kinh tế, tạo những điểm nhấn văn hóa quan trọng, nét độc đáo trong văn hóa Việt Nam, phấn đấu xây dựng và phát triển thành phố thành trung tâm văn hóa của khu vực miền Trung và Tây Nguyên, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân./.

 

Theo TCCS

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác