Đác Nông: Hơn 10,7 tỷ đồng bảo tồn văn hóa truyền thống

Đề án “Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa lễ hội- hoa văn-cồng chiêng và nhạc cụ các dân tộc thiểu số tại chỗ giai đoạn 2010-2015 tỉnh Đác Nông” đã được các đại biểu biểu quyết thông qua tại kỳ họp chuyên đề của Hội đồng nhân dân tỉnh Đác Nông khóa 1 (nhiệm kỳ 2004-2011) diễn ra trong hai ngày 5 và 6-5 tại thị xã Gia Nghĩa, với tổng số vốn đầu tư lên tới 10 tỷ 710 triệu đồng.

Một bộ chiêng qúy đã được đồng bào dân tộc M’Nông ở xã Quảng Khê, huyện Đác GlongMột bộ chiêng qúy đã được đồng bào dân tộc M’Nông ở xã Quảng Khê, huyện Đác Glong

Trong đó, nguồn vốn từ chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa và các tổ chức phi chính phủ là một tỷ đồng; nguồn vốn do nhân dân đóng góp 400 triệu đồng và nguồn vốn từ ngân sách của tỉnh là 9 tỷ 310 triệu đồng.

Thực hiện Đề án “Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa lễ hội- hoa văn-cồng chiêng và nhạc cụ các dân tộc thiểu số tại chỗ giai đoạn 2005-2009”, tỉnh Đác Nông đã đầu tư ba tỷ 494 triệu đồng và được UNESCO tài trợ hơn một tỷ đồng cho các họat động bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tại chỗ gồm M’Nông, Mạ, Ê Đê.

Kết quả, toàn tỉnh đã mua và cấp 71 bộ cồng chiêng cho nhà văn hóa cộng đồng các buôn, bon; cấp 120 bộ trang phục truyền thống và 180 loại nhạc cụ dân gian của dân tộc M’Nông cho các đội văn nghệ dân gian các huyện, thị xã. Tổ chức được 58 lớp truyền dạy cồng chiêng, bảy lớp chế tác nhạc cụ, một lớp tập huấn nâng cao năng lực cho 50 nghệ nhân truyền dạy cồng chiêng và một lớp chỉnh chiêng cho 20 nghệ nhân. Thành lập được bảy đội văn nghệ dân gian cấp huyện; khôi phục và tổ chức được 38 lượt văn hóa lễ hội tiêu biểu với nhiều quy mô khác nhau…

Thông qua các họat động này đã nâng cao nhận thức trong cán bộ và nhân dân, đặc biệt là đồng bào DTTS tại chỗ về tầm quan trọng trong công tác bảo tồn di sản văn hóa truyền thống của dân tộc; đồng thời đào tạo một lực lượng trẻ biết sử dụng số loại nhạc cụ dân gian, nhất là cồng chiêng…

Tuy nhiên, theo điều tra, khảo sát của Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch Đác Nông tại 138 buôn, bon đồng bào DTTS tại chỗ trên địa bàn thì các di sản văn hóa phi vật thể chỉ còn 31 lễ hội truyền thống; 436 bộ cồng chiêng, trong đó có 71 bộ mới cấp; 618 nghệ nhân biết sử dụng cồng chiêng; 121 nghệ nhân biết sử dụng các loại nhạc cụ khác; 62 nghệ nhân biết chế tác nhạc cụ dân gian và 247 nghệ nhân biết kể sử thi, hát dân ca dân vũ…

Những con số thống kê được này quá nhỏ bé so với một nền văn hóa truyền thống đồ sộ, đa dạng của đồng bào các DTTS tại Đác Nông, đặc biệt nhiều lễ hội truyền thống ngày càng bị mai một và số nghệ nhân biết sử dụng cồng chiêng, chế tác nhạc cụ dân gian ngày càng giảm dần…

Vì vậy, trong giai đoạn 2010-2015, mục tiêu của đề án là tập trung vào việc nâng cao chất lượng các lễ hội truyền thống tiêu biểu đã được khảo sát và lựa chọn trong giai đoạn 2005-2009; duy trì và tiếp tục khôi phục các lễ hội truyền thống tiêu biểu, đặc sắc; xây dựng và xuất bản các ấn phẩm sách, tranh ảnh, băng đĩa… làm tài liệu, tư liệu bảo tồn, giới thiệu, quảng bá di sản văn hóa lễ hội, hoa văn, cồng chiêng và nhạc cụ của các dân tộc M’nông, Mạ, Ê đê đến với các tầng lớp nhân dân trong tỉnh, trong nước và quốc tế. Tiếp tục mở các lớp truyền dạy diễn tấu cồng chiêng, chế tác và sử dụng nhạc cụ, hát dân ca, dân vũ; bồi dưỡng kiến thức cho đội ngũ làm công tác bảo tồn, giáo viên dạy hát nhạc trong các trường phổ thông và dân tộc nội trú. Mua thêm 75 bộ cồng chiêng trang bị cho 75 buôn, bon có nhà văn hóa cộng đồng chưa được cấp chiêng và 25 bộ Goong Rung cấp cho tám nhà văn hóa, tám câu lạc bộ cồng chiêng và chín đội văn nghệ dân gian các huyện, thị xã…

Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Đác Nông Tô Đình Tuấn cho biết, thực hiện đề án trong giai đoạn 2010-2015, tỉnh Đác Nông còn đầu tư xây dựng hai buôn là buôn Njriêng ở xã Đác Nia, thị xã Gia Nghĩa và buôn PiNao, xã Nhân Đạo, huyện Đác R’lấp thành buôn bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống lễ hội-hoa văn-cồng chiêng- nhạc cụ tiêu biểu của tỉnh. Cũng tại hai buôn này sẽ xây dựng, đào tạo các đội diễn tấu cồng chiêng kiểu mẫu để tham gia diễn tấu, biểu diễn tại các lễ hội lớn trong nước và quốc tế. Mục tiêu của đề án cũng quyết tâm sáng tác được 10 tác phẩm âm nhạc khai thác từ chất liệu dân gian dân tộc M’Nông, Mạ, Ê đê… để quảng bá những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của đồng bào bản địa Tây Nguyên; đồng thời vừa bảo tồn, vừa khai thác, ứng dụng các giá trị của lễ hội-hoa văn-cồng chiêng và nhạc cụ một cách sáng tạo, phù hợp với cuộc sống đương đại.

 

Theo ND

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác