Để góp phần xây dựng gia đình Việt Nam “No ấm, tiến bộ, hạnh phúc và văn minh”

(Cinet)- Công tác gia đình ở Việt Nam đã được các cấp, các ngành, toàn xã hội từ Trung ương đến địa phương quan tâm, hưởng ứng; là nội dung quan trọng trong kế hoạch, chương trình công tác thường xuyên của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương…    
                                                            

Quản lý nhà nước về gia đình là một trong 4 lĩnh vực quan trọng của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, được quy định tại Nghị định số 76/2013/NĐ-CP ngày 16/7/2013 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Văn hóa, Thể  thao và Du lịch. Từ nhiều năm nay, nhận thức về vai trò, vị trí, tầm quan trọng của gia đình và sự phối hợp liên ngành trong công tác gia đình giữa cấp ủy Đảng, chính quyền và xã hội trong cả nước đã có bước chuyển biến quan trọng, đem lại hiệu quả tốt đẹp.
 
Để góp phần xây dựng gia đình Việt Nam “No ấm, tiến bộ, hạnh phúc và văn minh” - ảnh 1
Các đại biểu dự lễ phát động chiến dịch truyền thông phòng chống bạo lực gia đình tại Vĩnh Phúc
ngày 30/5/2017. (Ảnh: Tổ Quốc)
Tại Thông báo số 26-TB/TW ngày 09/5/2011 kết luận của Ban Bí thư về việc sơ kết Chỉ thị số 49-CT/TW, ngày 21/2/2005 của Ban Bí thư (khóa IX) về “Xây dựng gia đình thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” đã khẳng định “xây dựng gia đình là vấn đề lớn, hết sức hệ trọng của dân tộc và của cả thời đại”. Báo cáo chính trị của BCH Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam (khóa XI) tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng cũng đã nhấn mạnh “Thực hiện chiến lược phát triển gia đình Việt Nam. Phát huy giá trị truyền thống tốt đẹp, xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh”. Đặc biệt ngày 8/3/2016, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 363/QĐ-TTg về việc Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình (theo đó lấy tháng 6 hằng năm là Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình ở Việt Nam).

Nghị quyết 33-NQ/TW tại Hội nghị BCH Trung ương lần thứ IX, khóa XI về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước” đã xác định một trong những mục tiêu cụ thể “Phát huy vai trò của gia đình, cộng đồng, xã hội trong việc xây dựng môi trường văn hóa, làm cho văn hóa trở thành nhân tố thúc đẩy con người Việt Nam hoàn thiện nhân cách”. Rõ ràng, công tác gia đình ở Việt Nam đã được các cấp, các ngành, toàn xã hội từ Trung ương đến địa phương quan tâm, hưởng ứng, là nội dung quan trọng trong kế hoạch, chương trình công tác thường xuyên của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương; coi việc xây dựng phát triển gia đình là một trong các chỉ tiêu quan trọng để phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Một số kết quả đạt được

Thực hiện Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam, Nghị định của Chính phủ, Nghị quyết số 33-NQ/TW và các văn bản liên quan về công tác gia đình, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã xây dựng chủ đề hoạt động của lĩnh vực công tác gia đình là “Xây dựng nhân cách người Việt Nam từ giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình”. 16 năm qua, đặc biệt từ năm 2011 đến nay (tháng 6 năm 2017), công tác gia đình ở nước ta đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận.

Về hệ thống văn bản quản lý Nhà nước về gia đình, những năm qua, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tham mưu trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành và triển khai nhiều văn bản, đề án về công tác gia đình trong đó có: 01 Chiến lược, 01 Nghị định về công tác gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình (PCBLGĐ), 01 Nghị quyết ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Thông báo kết luận của Ban Bí thư về sơ kết Chỉ thị 49 về xây dựng gia đình thời kỳ CNH-HĐH, 01 Chương trình hành động quốc gia về PCBLGĐ đến năm 2020, 03 đề án, Quyết định phê duyệt Tháng hành động quốc gia về PCBLGĐ. 01 Quy chế phối hợp liên ngành trong PCBLGĐ và Chương trình quốc gia về giáo dục đời sống gia đình của Chính phủ (giai đoạn 2016-2020). Bên cạnh đó, Bộ VHTTDL đã ban hành 02 Đề án, 04 Thông tư, 01 Thông tư liên tịch với Bộ Tài chính…

Đến nay, nhiều địa phương trong cả nước đã xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện các Chiến lược, văn bản, Đề án gắn liền với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; đó là: Nghị định quy định về công tác gia đình (Nghị định số 02/2013/NĐ-CP); Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam (Quyết định số 629/2012/QĐ-TTg); Nghị quyết số 81/2012/NQ-CP và thực hiện Chương trình hành động quốc gia về PCBLGĐ đến năm 2020 (Quyết định số 215/2014/QĐ-TTg). Nhiều địa phương đã ban hành Chỉ thị của tỉnh ủy/thành ủy về tăng cường công tác gia đình; Hội đồng nhân dân tỉnh/thành phố ban hành Nghị quyết nhằm thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra trong Chiến lược phát triển gia đình thời kỳ CNH, HĐH. Đây là cơ sở pháp lý để công tác gia đình được triển khai hiệu quả, đồng bộ cả nước.

Về các hoạt động sự kiện quan trọng, có ý nghĩa về gia đình, năm 2013 được chọn là Năm gia đình Việt Nam với chủ đề Kết nối yêu thương, đây là một sự kiện quan trọng đánh dấu sự nỗ lực, quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta trong việc xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, tiến bộ và hạnh phúc, phấn đấu hoàn thành mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng và văn minh.

Ngày Gia đình Việt Nam (28/6) đến nay đã triển khai được 16 năm, với sức lan tỏa mạnh mẽ với các hoạt động ở cả Trung ương và địa phương, mục đích huy động sự quan tâm của toàn xã hội tới gia đình. Cùng với ngày 28/6 với chủ đề Bữa cơm gia đình và ngày Thế giới xóa bỏ bạo lực với phụ nữ 25/11, từ năm 2014 đến 2016, Ngày Quốc tế hạnh phúc 20/3 với chủ đề Yêu thương và chia sẻ; Bữa cơm gia đình Việt Nam... đã trở thành một trong những sự kiện truyền thông lớn với ý nghĩa hành động thiết thực vì hạnh phúc gia đình, hạnh phúc cộng đồng ở nước ta.

Công tác truyền thông về gia đình được các Bộ, Ban ngành, đoàn thể, các tổ chức, cá nhân trong cả nước quan tâm, đẩy mạnh tuyên truyền với nhiều nội dung, hình thức phong phú, đa dạng, thu hút được sự quan tâm và tham gia của đông đảo người dân; tập trung vào các hoạt động lớn như: Ngày Quốc tế Hạnh phúc 20/3, ngày Gia đình Việt Nam 28/6, Ngày Thế giới xóa bỏ bạo lực với phụ nữ 25/11. Lần đầu tiên, Chính phủ cho phép lĩnh vực gia đình công bố Sách Xanh hằng năm về gia đình. Đẩy mạnh phối hợp truyền thông về gia đình tạo được hiệu ứng xã hội tốt, thúc đẩy bình đẳng giới trong gia đình, xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc. Năm 2016, Bộ VHTTDL lần đầu tiên tổ chức Hội thi Câu lạc bộ xây dựng gia đình hạnh phúc (tại tỉnh Quảng Nam) thu hút hơn 40 tỉnh/thành phố cả nước tham gia (với hàng trăm thí sinh về dự, nhiều tiểu phẩm, tác phẩm hay và hấp dẫn đã được thể hiện tại Hội thi). Công đoàn Bộ VHTTDL trong 2 năm 2015-2016 đã phối hợp tổ chức nói chuyện chuyên đề về công tác gia đình và PCBLGĐ và đặc biệt ngày 30/5/2017; Bộ VHTTDL đã phối hợp với UBND tỉnh Vĩnh Phúc tổ chức Lễ phát động chiến dịch truyền thông tháng hành động quốc gia phòng chống bạo lực gia đình và Lễ Ký cam kết phòng, chống bạo lực gia đình ở Việt Nam... đem lại nhiều hiệu quả thiết thực.
 
Để góp phần xây dựng gia đình Việt Nam “No ấm, tiến bộ, hạnh phúc và văn minh” - ảnh 2
Nhiều đơn vị tham gia hưởng ứng lễ phát động chiến dịch truyền thông phòng chống bạo lực gia đình.
(Ảnh: Tổ Quốc)
Về công tác phòng, chống bạo lực gia đình, nhiệm vụ PCBLGĐ được tập trung cho việc truyền thông giáo dục, chuyển đổi hành vi theo hướng lấy phòng ngừa làm chính đồng thời tăng cường  các biện pháp xử lý hành vi BLGĐ, hỗ trợ nạn nhân BLGĐ. Sau gần 9 năm triển khai Luật PCBLGĐ, hơn 1 năm thực hiện quyết định số 363/QĐ-TTG  ngày 8/3/2016 của Thủ tướng Chính phủ về Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình, thành công nổi bật là có sự vào cuộc của các Bộ, Ban ngành, sự quan tâm chỉ đạo của các cấp ủy, chính quyền ở khá nhiều địa phương. Qua theo dõi và tổng hợp báo cáo từ các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cho thấy: 100% các tỉnh, thành phố thường xuyên tổ chức các hoạt động truyền thông, tuyên truyền đa dạng về hình thức và phong phú về nội dung nhằm vận động nhân dân giữ giữ truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam. Nhận thức của người dân về luật phòng, chống bạo lực gia đình không ngừng gia tăng, năm sau cao hơn năm trước. Cụ thể năm 2010, có 63% người trả lời cho biết đã từng biết đến Luật phòng, chống bạo lực gia đình qua các nguồn tin khác nhau. Tỷ lệ này năm 2012 là 81,6%, năm 2013 là 87% năm 2014 là 93,7% (Tỷ lệ người biết đến Luật PCBLGĐ cao hơn so với những người biết đến Luật có liên quan được ban hành trong khoảng thời gian từ 2004-2009).

Tình hình BLGĐ nhìn chung có xu hướng giảm mạnh. Theo thống kê và báo cáo hằng năm của Vụ Gia đình, thì thấy: năm 2011, có  46.449 vụ;  năm 2012: 40.979 vụ (giảm 11.7% so với năm 2012); năm 2013: 29.095 vụ (giảm 29.1% so với năm 2012); năm 2014 là 21.848 vụ (giảm 24.8 % so với năm 2013); năm 2015 là 19.274 vụ (giảm 11.8% so với năm 2014)  và năm 2016 là 15.868 vụ (giảm 17.6 % so với năm 2015) v.v....

Một số liệu khác cho thấy: từ 2012 đến năm 2016, số hộ gia đình có bạo lực giảm từ 37.413 (2013) hộ, đến năm 2016 chỉ còn 20.599 hộ.

Về số địa chỉ tin cây ở cộng đồng (trong PCBLGĐ) cũng đã đạt nhiều khả quan: nếu 2012, cả nước  có 23.992 cơ sở, thì đến 2016, cả nước đã có 36.532 cơ sở.

Về các chương trình phối hợp, nhìn trên bình diện cả nước; Bộ VHTTDL đã tiến hành ký kết và thực hiện Chương trình phối hợp về gia đình và PCBLGĐ, tuyên truyền, giáo dục đạo đức lối sống với: Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam. Phối hợp với Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em (Bộ Quốc phòng), Ban Gia đình (Bộ Công an) tổ chức các lớp tập huấn về gia đình cho cán bộ, chiến sĩ làm công tác gia đình trong hệ thống ngành dọc từ Trung ương tới địa phương.

Đặc biết, năm 2016, Vụ Gia đình đã có sáng kiến tham mưu cho Bộ VHTTDL phối hợp với Trung ương Hội LHPN Việt Nam Ký kết chương trình hành động giữa 2 cơ quan về công tác gia đình năm 2017 và những năm tiếp theo.

Hợp tác quốc tế về gia đình, từ năm 2010-2016 đã tham mưu vận động các tổ chức quốc tế hỗ trợ 03 dự án, trong đó có dự án “Xây dựng ứng phó quốc gia về BLGĐ giai đoạn 2011-2016” do UNFPA tài trợ, nhằm tăng cường năng lực điều phối của Bộ VHTTDL với các cơ quan, Ban, ngành Trung ương và địa phương. Hoạt động của dự án được thiết kế theo hướng đồng bộ và có liên kết với các dự án của các Bộ, ngành, tổ chức tại Trung ương cũng như 02 dự án tại tỉnh Hải Dương và Bến Tre, nhằm cùng góp phần đạt được các kết quả đầu ra của Một Kế hoạch chung do Chính phủ Việt Nam ký kết với Liên Hợp quốc tại Việt Nam trong giai đoạn 2011-2016.

Qua 5 năm, Chiến dịch đã thu hút hơn 120.000 lượt người trực tiếp tham gia. Các sự kiện lớn của chiến dịch nhận được sự quan tâm và tham dự của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các nghệ sĩ, ca sĩ nổi tiếng, các nhà báo, nhà khoa học, các chuyên gia và nhiều thành phần khác trong xã hội.

Những khó khăn, hạn chế

Một số cấp ủy đảng, chính quyền, cơ quan, ban, ngành, đoàn thể còn chưa thực sự quan tâm đến công tác gia đình; một số địa phương, hoạt động của Ban Chỉ đạo công tác gia đình chưa tích cực. Công tác phối hợp giữa các thành viên Ban Chỉ đạo và các cấp, các ngành thiếu chặt chẽ. Nhiều hoạt động còn mang tính hình thức chưa đi vào chiều sâu. Công tác chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc chưa thường xuyên, chủ yếu là phối hợp tổ chức hoạt động tuyên truyền.

Tệ nạn xã hội, tình hình bạo lực gia đình vẫn còn xảy ra khá phức tạp ở một số địa phương. Ngoài một số vụ bạo lực gia đình đã được phát hiện, xử lý, vẫn còn bạo lực diễn ra trong nhiều gia đình nhưng chưa được phát hiện, giải quyết kịp thời.

Nguồn lực đầu tư cho công tác gia đình còn hạn chế. Hiện không có đội ngũ cộng tác viên ở thôn, bản, tổ dân phố. Năng lực đội ngũ cán bộ thực hiện công tác gia đình chưa cao; kinh phí đầu tư công tác gia đình chưa đáp ứng nhu cầu triển khai nhiệm vụ. Công tác tuyên truyền, vận động, phổ biến kiến thức về công tác gia đình còn hạn chế về hoạt động quản lý truyền thông ở các cấp; thiếu tài liệu tập huấn, tài liệu truyền thông và đội ngũ báo cáo viên v.v…

Để công tác gia đình ở nước ta đạt được hiệu quả như mong muốn, gia đình thực sự là một “tế bào” của xã hội, góp phần xây dựng gia đình Việt Nam “No ấm, tiến bộ, hành phúc, văn minh”, Bộ VHTTDL đã xác định rõ Phương hướng, nhiệm vụ về công tác gia đình trong những năm tới gồm các nội dung trọng tâm sau:

Một là, tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp, mục tiêu, chỉ tiêu đã đề ra trong Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn 2030: “Xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, thực sự là tổ ấm của mỗi người, là tế bào lành mạnh của xã hội”. Đồng thời; thực hiện hiệu quả Nghị quyết 33-NQ/TW gắn với chủ đề công tác gia đình “Xây dựng nhân cách người Việt Nam từ giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình”; đồng thời thực hiện hiệu quả Quyết định 363/QĐ-TTg ngày 8/3/2016 của Thủ tướng Chính phủ về Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình ở nước ta.

Hai là, tuyên truyền, giáo dục đạo đức lối sống trong gia đình, thực hiện Nghị quyết 113/2015/QH13 “Phát huy vai trò của gia đình, cộng đồng và xã hội trong việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tiến bộ phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”.

Ba là, kiện toàn đội ngũ cán bộ chuyên trách công tác gia đình; đầu tư hơn nữa công tác đào tạo, tập huấn; tăng cường kiện toàn, nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo Công tác gia đình các cấp.

Bốn là, tập trung hoàn thiện các chỉ số, chỉ báo thu thập số liệu về gia đình, bạo lực gia đình kịp thời, chính xác phục vụ cho công tác tham mưu, hoạch định chính sách về gia đình.

Năm là, đẩy mạnh tuyên truyền thường xuyên, liên tục, đa dạng hình thức truyền thông; chú trọng tuyên truyền gương điển hình, phê phán hành vi vi phạm pháp luật về gia đình, ngăn ngừa các thông tin, sản phẩm văn hóa độc hại xâm nhập vào gia đình. Gắn tuyên truyền giáo dục đạo đức lối sống trong gia đình với tuyên truyền thực hiện “Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa cơ sở”.

Sáu là, nhân rộng các mô hình tốt, các điển hình tiên tiến về công tác gia đình và PCBLGĐ; tiếp tục xây dựng các mô hình mới về gia đình, phòng, chống bạo lực gia đình sao cho hiệu quả. Tăng cường chia sẻ thông tin, bài học kinh nghiệm, sáng kiến hay, mô hình có hiệu quả về gia đình & PCBLGĐ. Đẩy mạnh xã hội hóa công tác gia đình, kêu gọi các nguồn lực đầu tư cho công tác gia đình ở Việt Nam./.

Nguyễn Hữu Giới
 
 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác