Gìn giữ lời hát ru

(Cinet)-Sự phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ đã giúp con ngươi sống tiện nghi, hiện đại hơn nhiều so với thế hệ ông cha ta ngày trước. Nhưng bên cạnh sự đi lên đó người ta thấy có những giá trị tinh thần khác đang đi xuống, thậm chí có nguy cơ biến mất khỏi cuộc sống con người. Hát ru là một giá trị tinh thần lớn lao đang đứng bên bờ vực của sự đổi chất, biến mất khỏi cuộc sống các gia đình hiện đại.

Gìn giữ lời hát ru - ảnh 1

Từ lâu những người nuôi trẻ trên khắp thế giới đều biết cách dỗ trẻ ngủ bàng cách “hát ru”. “Hát ru” là những bài hát nhẹ nhàng, đơn giản được người mẹ và những người thân của đứa bé hát, giúp cho bé dễ ngủ. Trong vòng tay bà, tay mẹ đứa trẻ được ôm ấp, vỗ về cùng vời lời ru ngọt ngào bé sẽ đi vào giấc ngủ dễ dàng. Phần lớn lời trong các bài "hát ru” đều có xuất xứ từ Ca dao, đồng dao, hò vè dân gian và cốc loại thơ... được truyền miệng qua nhiều thế hệ khác nhau.

Ở Việt Nam, mỗi miền lạ có những bài hát ru khác nhau và âm điệu cũng mang đâm bản sắc từng địa phương. Và khi tiếng hát của bà của mẹ, của chị cất lên thì những hình ảnh thân thuộc của quê hương như: bền nước, con đò, đêm trăng, cây đa, cánh cò, cánh vạc quyên vào tiếng võng đong đưa đã giúp trẻ đi vào giấc ngủ say.

Có nhiều dạng hát ru: hát ru mang tính nói, ngâm ngợi và hát ru mang tính ca xướng. Cùng một bài hát ru nhưng mỗi người lại có một cách thể hiên riêng, và nhìn chung đều toát lên âm hưởng ngọt ngào, êm ái, trìu mến, thân thương. Và đặc biệt lời ru luôn để lại nhong án tượng sâu sắc trong suốt cuộc đời của đứa con.

Khoa học đã chứng minh tác dụng của hát ru đối với trẻ em. Trong muôn vàn tín hiệu yêu thương thì lời ru của mẹ mang ý nghĩa sâu sắc, đậm dà và để lại những ấn tượng khó phai mờ nhất.

Theo nhiều tư liệu y khoa của Âu -Mỹ, thai nhi bắt đầu nghe được tiếng động và giọng nói của người mẹ từ tháng thứ 4 và thứ 6. Tiếng động có khả năng thay đổi nhịp tim thai nhi. Tiếng nói thủ thi hoặc tiếng ru nhẹ nhàng kết hợp với việc dùng tay xoa nhẹ nhàng trên bụng của người mẹ có cường độ tác động mạnh vì truyền theo cơ thể mẹ vào trong bào thai.

Trong một cuộc khéo cứu của các nhà khoa học Đức, khi đứa bé bị sinh thiếu tháng được cho nghe bản nhạc "Ru con" của Brahms 5 phút trong 6 lần/1 ngày sẽ lớn nhanh hơn những đứa trẻ sinh thiếu tháng mà không được nghe bản nhạc này.

Những nhà khoa học đã sớm tìm ra lý do "phát triển tốt" như vậy của trẻ sinh thiếu tháng là do "nhịp điệu của bản nhạc" đã mang lại cảm giác "an toàn", một sự khơi dậy" tiềm thức quen thuộc" gần giống như nhịp tim đập khi bé còn nằm trong bụng mẹ.

Giọng nói, lời ru và sự âu yếm, vỗ vè của người mẹ bên tai cho bé biệt đang được mọi người yêu thương, bao bọc. Như vậy hát ru có tác dụng vô cùng lớn lao trong quá trình phắt triển toàn diện cả thể chất lẫn tâm hồn của trẻ nhỏ. Thấm lời hát ru, đứa bé sẽ lớn lên trong sự hồn nhiên, nhân cách của bé được hình thành một cách tự nhiên với sự gắn bó yêu thương giữa mọi người và thiên nhiên. Tiếng hát ru như một hành trang về lòng nhân ái giúp trẻ vào đời hồn nhiên. trong sáng. Hơn nữa tiếng hát ru sẽ giúp các bé "sở hữu” một khả năng ghi nhớ bền lâu giúp cho việc học tập của các bé về sau dễ dàng hơn.

Gìn giữ lời hát ru - ảnh 2
Ý nghĩa lớn lao của hát ru là vậy nhưng trong cuộc sống hiện đại ngày nay dường như hát ru đã dần biến mất trong mỗi gia đình, nhiều bà mẹ, ông bố trẻ không còn biết hát ru con mình ra sao nữa. Hình ảnh người mẹ bế con hay ngồi đưa nôi và hát lên những khúc hát ru ngọt ngào, êm đềm để con đi vào giấc ngủ đã thưa vắng trong thực tế. Có chăng, người ta chỉ nghe thấy, nhìn thấy từ các đĩa nhạc mà thôi ... Thay vào đó là những ca khúc mang tính hiện đại không phù hợp với lứa tuổi của các bé. Nhiều người mẹ không quen hát ru và không biết hát ru nên khi cất lên tiếng hát lại ngại ngùng vì không thuộc lời hát, có người vì quá bận rộn với công việc đến nỗi thời gian dành cho con cũng quá ít, nói gì đến hát ru con ngủ. Đây là một thực trạng đáng buồn và không ít lần những người quan tâm đến sự phát triển toàn diện trẻ em đã phải lên tiếng. Có người mẹ đã khóc khi bế con trên tay mà không hát được, nước mắt chạy dài vì thương con.

Lý giải nguyên nhân và hậu quả của thực trạng này, Ths.NSƯT. Hoàng Điệp công tác tại Nhạc viện Tp. Hồ Chí Minh khi trao đổi với chương trình "Giai Điệu Xanh" đã nói rằng: "Phải chăng đây là một phần lỗi do các bậc cha mẹ chưa có ý thức truyền dạy cho con cháu mình trước khi chúng lập gia đình? Hay lỗi của xã hội hiện đại trong cơ chế "kinh tế thị trường", khi mà những bữa cơm đoàn tụ trong gia đình đang ngày càng trở nên hiếm hoi, thì việc răn dạy con cháu phải biết "hát ru” là điệu không còn cần thiết nữa? Chỉ có thể khác phục bằng cách: những bậc cha mẹ ấy phải hiểu rằng, con cái là niềm vui tuổi già của mình, dù bận rộn đến đâu, mỗi ngày cần có thời gian dành cho những đứa con của mình, đó là khi đứa bé lên giường đi ngủ, dù chỉ 15 -20 phút, cha mẹ sẽ dành cho chúng những giây phút tâm sự", hỏi thăm những gì xảy ra ở trường, kể chuyện cho chúng nghe, tư vấn thêm về cuộc sống. Nếu duy trì được điều này thường xuyên và càng nhiều càng tốt, chắc chắn những đứa trẻ trong gia đình hiện đại" sẽ nông lâm vào cảnh "chỉ nghe lời hoặc gần gũi với người giúp việc hơn cha mẹ mình" , ở tuổi dậy thì thì lâm vào tình trạng khủng hoảng tâm lý như cô đơn trầm uất"... dẫn tới việc chơi gam quá độ, lên mạng “chát chít", thậm chí đăng tiếc hơn, là đàn đúm với những bạn xấu rồi dẫn đến những hậu quả khôn lường khác".

Thiết nghĩ, ở đất nước chúng ta, nhất là ở các thành phố lớn, xã hội đã rất quan tâm đến phụ nữ đặc biệt là những phụ nữ đang mang thai. Chúng ta nhận thấy ở các bệnh viện hoặc các trung tâm hỗ trợ sinh sản đã có những lớp dạy cho bà mẹ tương lai những bài tập để giúp việc vượt cạn dễ dàng và nuôi con đúng cách cũng như giữ gìn sức khỏe của mẹ và bé tốt nhất. Nhưng chưa thấy ở đâu dạy các bà mẹ hát ru con một cách có hệ thống. Nếu như trong các lớp dạy kỹ năng chăm sóc con cho bà mẹ và ông bố có thêm bài giảng dạy về ý nghĩa hát ru và tác dụng của nó đối với sự phát triển về thể chất và tinh thần của trẻ thì tốt biết bao. Mong sao trong mỗi gia đình Việt Nam tiếng ru vẫn mãi mãi hiện hữu để tắm mát tâm hồn, nuôi dưỡng ước mơ của mỗi con người.

 

NM

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác