Hiệu quả từ việc thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về văn hoá tại Sơn La (2006-2009)

(Cinet) - Những năm qua, việc thực hiện đầu tư qua các dự án của Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hoá tại Sơn La đã và đang đem lại hiệu quả để nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân.

Hiệu quả từ việc thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về văn hoá tại Sơn La (2006-2009) - ảnh 1

MỤC TIÊU BẢO TỒN CÁC DI SẢN VĂN HOÁ TIÊU BIỂU CỦA DÂN TỘC

Mục tiêu chống xuống cấp và tôn tạo các di tích:

 Hiện nay, tỉnh Sơn La có 39 di tích đã được xếp hạng, trong đó: 10 di tích cấp quốc gia, 29 di tích cấp tỉnh. Trong 04 năm qua đã được đầu tư 04 dự án với tổng kinh phí là 8.850 triệu đồng. Với nguồn kinh phí này đã đáp ứng phần nào nhu cầu của mục tiêu, bởi nếu không có thì các di tích sẽ bị xuống cấp, hư hại, chưa có điều kiện để trùng tu, tôn tạo. Ngoài nguồn vốn trên, hàng năm tỉnh Sơn La có đầu tư vốn cho tôn tạo, bảo vệ các di tích cấp tỉnh, trực tiếp thực hiện là Bảo tàng tỉnh, nguồn vốn ngân sách địa phương.

Mục tiêu bảo tồn các giá trị văn hoá phi vật thể:

Trong bốn năm 2006 - 2009  đã thực hiện 05 dự án; Tổng vốn đầu tư từ chương trình là 500 triệu đồng. Các dự án đã hoàn thành và nghiệm thu, gửi sản phẩm về ngân hàng dữ liệu văn hoá phi vật thể.

Các lễ hội này đều là lễ hội truyền thống trong kho tàng văn hoá các dân tộc ở Sơn La.

Trong những năm qua đã tích cực sưu tầm sách Thái cổ, sách Dao cổ và lưu trữ tại Thư viện tỉnh, Bảo tàng tỉnh, tuy nhiên do còn khó khăn về kinh phí và phương tiện , thiết bị nên chưa tiến hành các bước nghiên cứu tiếp theo. Hiện nay đang trình UBND tỉnh Sơn La và Bộ văn hóa, Thể thao và Du lịch Dự án " Sưu tầm, bảo quản dịch thuật và phát huy di sản sách Thái cổ ở Sơn La".

Nhằm nâng cao trình độ chuyên môn  đáp ứng nhu cầu thực hiện nhiệm vụ, được sự quan tâm của Viện văn học dân gian, năm 2008 đã tổ chức lớp học chữ Thái cổ cho 60 học viên là cán bộ, công chức trong ngành văn hoá và những người yêu thích tiếng Thái.

MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN ĐIỆN ẢNH

Toàn tỉnh có 26 đội chiếu bóng lưu động phục vụ 206 xã, phường và thị trấn với trên 3000 điểm chiếu. Với đặc thù chủ yếu chiếu phim kết hợp với tuyên truyền, cổ động, phục vụ nhiệm vụ chính trị nên các đội chiếu bóng đã tới từng thôn, bản trong tỉnh để phục vụ vì vậy trang thiết bị phải gọn, nhẹ và đảm bảo chất lượng phục vụ về âm thanh, hình ảnh. Trong bốn năm đã được cấp từ nguồn vốn chương trình mục tiêu 444 triệu đồng: trang cấp máy 05 bộ máy VIDEO 100 icnh và thiết bị lồng tiếng, đã thực hiện và đưa vào sử dụng, phục vụ nhân dân, các thiết bị chiếu phim lưu động phù hợp với thực tế địa bàn ở địa phương và phát huy giá trị sử dụng của thiết bị; Năm 2009 được sự quan tâm của Bộ trang bị 01 xe chiếu bóng lưu động.

Được sự quan tâm của tỉnh, năm 2007 đã thực hiện dự án" Đầu tư thiết bị trình chiếu và sản xuất phim" trị giá 3,2 tỷ đồng bằng nguồn vốn ngân sách địa phương.

Hàng năm Cục Điện ảnh đều mở lớp tập huấn nghiệp vụ sử dụng thiết bị cho các địa phương trong đó có Sơn La, từ đó từng bước nâng cao được trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, công chức làm công tác điện ảnh ở địa phương; Ngoài ra, hàng năm Trung tâm Phát hành phim & Chiếu bóng tỉnh tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ, công chức ở hai lĩnh vực: nghiệp vụ công tác thông tin, tuyên truyền; sử dụng, bảo quản trang thiết bị. Nguồn vốn: sử dụng kinh phí chi chuyên môn nghiệp vụ trong kinh phí chi ngân sách tỉnh cấp hàng năm.

MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ THÔNG TIN CƠ SỞ

Thông qua thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về văn hoá đã củng cố và xây dựng đời sống văn hoá cơ sở ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, vùng đặc biệt khó khăn từng bước cải thiện và đổi thay, góp phần tích cực và sự phát triển kinh tế - xã hội - ANQP ở địa phương.

Dự án tăng cường đầu tư xây dựng thiết chế văn hoá cơ sở:

- Năm 2006 - 2009 đã được đầu tư: 05 xe ô tô thông tin lưu động tổng hợp, trong đó vốn chương trình 2 tỷ đồng, vốn địa phương 974.765.000 đồng.

Trang cấp thiết bị cho 02 nhà văn hoá huyện, 07 đội thông tin lưu động,    10 nhà văn hoá xã, 16 nhà văn hoá bản, 29 bản văn hoá, 04 đồn biên phòng. Tổng vốn đầu tư là 1.100 triệu đồng.

Xây dựng 02 cụm pa nô tuyên truyền tại cửa khẩu giáp với nước bạn Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào. Vốn đầu tư là 350 triệu đồng. Dự án Xây dựng nhà văn hoá bản có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; đã xây dựng 04 nhà với tổng kinh phí đầu tư là 2 tỷ 120 triệu đồng. Xây dựng 03 nhà văn hoá xã, bản với tổng kinh phí: 672 triệu đồng, trong đó vốn chương trình 620 triệu đồng.

Ngoài ra, hàng năm trong chương trình phát triển đời sống văn hoá cơ sở tỉnh Sơn La đầu tư mỗi năm 1,5 tỷ đồng cho duy trì, phát triển các đội văn nghệ quần chúng. Riêng năm 2009 ngân sách địa phương hỗ trợ thêm cho các huyện, mỗi huyện 200 triệu đồng để thực hiện kế hoạch xã hội hoá các hoạt động văn hoá (Tổng kinh phí là 2,2 tỷ đồng).

Dự án xây dựng xã điển hình triển khai hiệu quả phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá":

Phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá" ở Sơn La đã được triển khai sâu rộng trong mọi tầng lớp nhân dân và trong toàn xã hội, hàng năm khi sơ kết, tổng kết thực hiện đều có khen thưởng, biểu dương các điển hình tiên tiến, song sự hỗ trợ trang thiết bị khi đạt chuẩn văn hoá chưa thực hiện được bởi kinh phí của tỉnh còn hạn hẹp. Sơn La đã ghép thực hiện với chương trình mục tiêu về văn hoá, không có sự hỗ trợ riêng biệt.

Một cách làm hay của  Thành phố Sơn La là khi đạt chuẩn văn hoá thì vận động nhân dân đóng góp một phần kinh phí cùng với sự hỗ trợ của ngân sách địa phương xây dựng cổng văn hoá tại các tiểu khu, bản văn hoá. Mỗi cổng trị giá từ 10 đến 20 triệu đồng ( Mô hình này đang được triển khai nhân rộng tại các huyện khác trong tỉnh).

Dự án cấp trang thiết bị và sản phẩm văn hoá thông tin cho đồng bào các dân tộc thiểu số, tuyến biên giới:

Việc cấp trang thiết bị và sản phẩm văn hoá cho đồng bào các dân tộc thiểu số, tuyến biên giới đã và đang thực hiện tốt thông qua nhiều nguồn cung cấp như Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cấp hàng năm, các chương trình của tỉnh,của Trung ương…. Các xã trong tỉnh đều nhận được các sản phẩm văn hoá của chương trình, tuy nhiên để đánh giá đúng hiệu quả cụ thể về việc cấp sản phẩm văn hoá thông tin cho các xã đặc biệt khó khăn thì chưa có đợt tổng kết, điều tra nào để đánh giá khách quan, chân thực. Chỉ có thể kết luận rằng đây là việc làm thiết thực, cần được duy trì và tăng về số lượng.

Dự án củng cố và phát triển thư viện công cộng:

Cấp sách hạt nhân cho thư viện tỉnh, huyện, thư viện xã: 868 triệu đồng.

Xây dựng Thư viện huyện Mường La: Tổng vốn đầu tư là 1.160 triệu đồng, trong đó: vốn chương trình là 500 triệu đồng, vốn địa phương là 616 triệu đồng.

Năm 2009 được sự quan tâm của UBND tỉnh, Thư viện Sơn La được đầu tư thực hiện Dự án: Tăng cường tiềm lực thông tin thư viện điện tử. Tổng mức đầu tư 1.811 triệu đồng. Hiện nay đã hoàn thành lắp đặt, hướng dẫn sử dụng và từng bước đi vào hoạt động, phục vụ tốt nhu cầu của độc giả.

Toàn tỉnh Sơn La có: 01 Thư viện tỉnh, 11 Thư viện huyện, thành phố; 21 trạm sách. Có 02 Thư viện huyện được đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn chương trình mục tiêu về văn hoá . Nguồn kinh phí cấp về địa phương đã được địa phương thực hiện đúng theo luật ngân sách, việc giải ngân được thực hiện trong năm và đúng với mục tiêu, đối tượng của chương trình.

ĐÁNH GIÁ VIỆC HUY ĐỘNG VỐN, PHÂN BỔ, QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG NGUỒN LỰC

Trong 4 năm, tổng số nguồn kinh phí Trung ương cấp về địa phương thực hiện chương trình: 15.632 triệu đồng; Nguồn kinh phí này đã thực hiện đúng theo mục tiêu của chương trình, đầu tư đúng địa chỉ, đúng đối tượng. Không điều chuyển vốn của chương trình mục tiêu về văn hóa sang các chương trình khác. Hàng năm khi giao kế hoạch vốn đều có sự thống nhất giữa các cơ quan chuyên môn của tỉnh với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch và đã có thực hiện xã hội hoá trong lĩnh vực văn hoá.

Hiệu quả xã hội:

Nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và nhân dân về vai trò, vị trí của văn hoá thông tin trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng của tỉnh và của đất nước.

Đẩy mạnh được phong trào"Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá".

Đã góp phần giữ gìn và phát huy giá trị di sản văn hoá quý báu của nhân dân các dân tộc Sơn La.

Hiệu quả kinh tế:

Đã thay đổi được trang thiết bị các đội chiếu bóng lưu động phù hợp với thực tế, nâng cao hiệu quả phục vụ.

Qua đầu tư tôn tạo di tích đã giữ gìn được một lượng lớn vật chất chứa đựng trong mỗi di tích, đồng thời tham gia vào phát triển kinh tế.

Đã thúc đẩy được công tác xã hội hoá trong mục tiêu xây dựng đời sống văn hoá cơ sở.

Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hoá giai đoạn 2006 - 2009 đã tập trung giải quyết các vấn đề cấp bách của ngành, về cơ bản đã đạt được mục tiêu đề ra của chương trình, đó là: ngăn chặn sự xuống cấp của di tích; bước đầu sưu tầm, gìn giữ và phát huy giá trị văn hoá phi vật thể của một số dân tộc thiểu số trong tỉnh; tăng cường được thiết bị cho hoạt động văn hoá cơ sở, thúc đẩy mạnh mẽ phong trào " Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá"; nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và nhân dân về vai trò, vị trí của văn hoá … qua đó đóng góp một phần quan trọng vào sự ổn định, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, thực hiện đường lối đổi mới của tỉnh, của đất nước. Tuy nhiên, Sơn La là một tỉnh miền núi còn nghèo, giao thông đi lại giữa các huyện và tỉnh còn nhiều khó khăn nên mục tiêu đặt ra của chương trình còn hạn chế, cần tiếp tục được quan tâm, hỗ trợ.

Nguồn vốn ngân sách tỉnh, chương trình mục tiêu cấp còn thấp so với nhu cầu tổ chức thực hiện nên việc triển khai thực hiện còn kéo dài, chưa sưu tầm toàn diện di sản văn hoá phi vật thể tiêu biểu.

Điều kiện cơ sở vật chất, vật tư, trang thiết bị của ngành còn thiếu thốn và lạc hậu do vậy mục tiêu sư tầm, bảo quản, lưu trữ và khai thác các giá trị văn hoá đã sưu tầm được còn chưa tốt, chưa sưu tầm tổng thể di sản văn hoá của dân tộc nào. Việc phục hồi duy trì và phát triển một số nét giá trị văn hoá truyền thống của nhân dân còn chưa làm được.

Công tác đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ sưu tầm, lưu trữ các giá trị văn hoá phi vật thể chưa thực hiện được.

 

TT (Theo Mai Thu Hương - Giám đốc Sở VH,TT&DL Tỉnh Sơn La)

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác