Không thể vì những tiêu cực mà phủ nhận lễ hội

Có thương mại hóa, biến tướng nhưng theo Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh, không thể vì đó mà phủ nhận lễ hội

Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh: Ngay trong tháng 6 sẽ tổng kết về lễ hội để rút ra những bài học kinh nghiệm cho mùa lễ hội năm sau (Ảnh: VNN)Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh: Ngay trong tháng 6 sẽ tổng kết về lễ hội để rút ra những bài học kinh nghiệm cho mùa lễ hội năm sau (Ảnh: VNN)

Chiều 11/6, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Tuấn Anh là thành viên Chính phủ thứ 4 trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XII.

Hơn 20 ý kiến chất vấn của các đại biểu Quốc hội tập trung vào trách nhiệm của Bộ đối với tình trạng lãng phí, biến tướng tại các lễ hội; những biểu hiện tha hóa về đạo đức, lối sống và những tồn tại trong quản lý dịch vụ trò chơi trực tuyến (game online).

Cùng quan tâm đến những ảnh hưởng từ những ấn phẩm văn hóa có nội dung xấu, các trò chơi bạo lực, nhất là trò chơi trực tuyến, là nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội của một bộ phận thanh thiếu niên trong thời gian qua, các ĐB Nguyễn Phụ Đông, Nguyễn Thị Bạch Mai, Phạm Phương Thảo… đều đặt ra những câu hỏi về trách nhiệm, giải pháp của Bộ trưởng trước thực trạng này.

Trước diễn đàn Quốc hội, Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh nhìn nhận để xảy ra tình trạng này có ba nguyên nhân chính, đó là: trong quá trình hội nhập và toàn cầu hóa, văn hóa của chúng ta bị tác động bởi nhiều yếu tố, trong đó có cả những mặt tích cực và cả tiêu cực; Công tác tuyên truyền giáo dục chưa được làm tốt ở các cấp, các ngành, kể cả Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Hệ thống các văn bản pháp quy, chế tài xử phạt các vi phạm văn hóa chưa phù hợp.

Để khắc phục những tồn tại này, người đứng đầu ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa ra các giải pháp cụ thể: Thứ nhất, cần tăng cường giáo dục pháp luật ngay trong nhà trường, cơ quan, đơn vị; Lên án, phê phán mạnh mẽ các hành vi phi đạo đức, làm băng hoại đạo đức. Thứ hai, cần xác định nhà trường, gia đình, xã hội có vị trí quan trọng trong việc hình thành nhân cách, đạo đức xã hội. Cuối cùng là việc các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm duyệt sản phẩm văn hóa độc hại, các hiện tượng ''xâm lăng'' văn hóa. Đây là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự tham gia của nhiều bộ, ngành liên quan và sẽ phải kiên quyết làm bằng được, nhất là game online, ấn phẩm văn hóa, và các nội dung không phù hợp với thuần phong mỹ tục trong các chương trình truyền hình…

Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh cho biết, việc quản lý dịch vụ game online có trách nhiệm của hai bộ: Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Bộ Thông tin và Truyền thông. Hai bộ cũng đã nắm bắt được những nguy hại, ảnh hưởng xấu từ loại hình này và đang tiếp tục phối hợp để ban hành những văn bản liên tịch nhằm điều chỉnh cho phù hợp.

Liên quan đến vấn đề trò chơi trực tuyến bạo lực, Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Lê Doãn Hợp cùng Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã trả lời bổ sung.

Theo Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Lê Doãn Hợp, Bộ đã ra văn bản thành lập các đoàn kiểm tra để tiến hành kiểm tra đồng loạt các đại lý Internet trên toàn quốc và qua đó, đã kiểm tra được 641 đại lý, cảnh cáo 61, xử lý 145 và phạt tiền 152 triệu. Hiện Bộ Thông tin và Truyền thông cũng đang kiểm tra 18 cơ sở cung cấp dịch vụ game online, dự kiến trong tháng 6, chậm nhất là giữa tháng 7 sẽ xong và sẽ có số liệu báo cáo cụ thể. Từ đó sẽ đề ra các giải pháp quản lý tốt hơn và cũng sát với thực tiễn tình hình đất nước hơn, Bộ trưởng Lê Doãn Hợp cho biết thêm.

Bộ đang cùng phối hợp với Bộ Công an, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để thống nhất ban hành thông tư với các nội dung "3 quản một", bao gồm quản lý giờ chơi, người chơi, nội dung chơi. Đặc biệt là có quy định trong giờ học cấm học sinh phổ thông chơi game online. Văn bản mới cũng sẽ nâng mức xử phạt đủ sức răn đe. Ngoài ra, Bộ cũng đang chỉ đạo quyết liệt việc sản xuất game trong nước với nội dung lành mạnh về đề tài giáo dục truyền thống, lịch sử…

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân cũng cung cấp thêm cho các ĐBQH những con số đáng giật mình, thực sự là nỗi âu lo của mỗi gia đình: Qua khảo sát của cơ quan chức năng, trong số các trò chơi qua mạng thì 77% là bạo lực; 9% là cờ bạc; 14% là bóng đá, múa và đua xe. Khi các em tham gia trò chơi có thể đánh, bắn giết người trên mạng mà không bị kiểm soát bởi bất cứ một chế tài nào. Kết quả điều tra từ 1.000 học sinh ở 5 thành phố lớn cho thấy, 2/3 học sinh tiểu học chơi game từ 1 - 8 lần/tuần; thời gian lâu nhất đến 12 tiếng liên tục, trong khi tỷ lệ này ở trung học là 81% với thời gian chơi lâu nhất lên đến 24 tiếng, đại học là 75%. Gần như 100% các quán game online tại Hà Nội đều cung cấp đồ ăn, các em có thể chơi game và mua đồ ăn tại chỗ. “Trong vấn đề này, trách nhiệm gia đình rất quan trọng vì hầu hết các em chơi game bằng tiền bố mẹ cho”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Một nội dung quan trọng khác, được các ĐB Nguyễn Ngọc Đào, Huỳnh Ngọc Đáng, Lê Như Tiến, Trần Thị Quốc Khánh… chất vấn Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh là việc lãng phí, những biến tướng trong các hoạt động lễ hội của cả nước trong thời gian qua và những tồn tại trong công tác quản lý văn hóa.

Trước câu hỏi thẳng thắn của ĐB Lê Như Tiến: Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, với trách nhiệm là người đứng đầu ngành văn hóa, Bộ trưởng đã xử lý bao nhiêu việc vi phạm nhằm chấn chỉnh biểu hiện sai trái, gây phản cảm trong hoạt động văn hóa? Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh cũng thẳng thắn đáp lại: "Còn 3 tháng nữa là tròn 3 năm tôi làm bộ trưởng. Tôi đang chỉ đạo xử lý thu hồi 1 di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia; quyết định đình bản 2 lần việc quảng cáo không đúng nội dung và xử lý một số ca sỹ hát những ca khúc không được cho phép".

Liên quan tới trách nhiệm trong việc thu hồi các quyết định do chính Bộ ban hành, Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh cũng nói rõ nguyên nhân là do nghiên cứu không kỹ, không sát. Dẫn ra ví dụ từ việc thu hồi quyết định công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, Bộ trưởng cho biết nguyên do là vì văn bản trình từ địa phương đưa lên có cả ý kiến các cơ quan hữu quan cùng tham gia… "Đây cũng là bệnh quan liêu, trách nhiệm trước hết thuộc về Bộ. Xin nhận khuyết điểm và sửa chữa để lần sau không còn những quyết định như thế nữa", Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh khẳng định.

Về vấn đề lễ hội, theo Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh, đây là dịp để người dân ôn lại truyền thống và tuyên truyền quảng bá, giáo dục cho thế hệ trẻ những giá trị lịch sử, văn hoá. Không thể vì những mặt tiêu cực mà phủ nhận lễ hội. Trên thực tế, các hoạt động lễ hội thu hút rất đông quần chúng và khách du lịch quốc tế như lễ hội pháo hoa, festival Huế, lễ hội trái cây, lễ hội biển…, Bộ trưởng dẫn chứng.

Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận "có sự thương mại hóa, có biến tướng dị đoan” tại các lễ hội. Những vấn đề này đã được Bộ xử lý, như việc lập chùa giả ở chùa Hương, đóng Thánh con; phát đồ lễ, mỗi gói 20.000-30.000 đồng...

Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh cho biết: "Đúng là có vấn đề lãng phí trong tổ chức lễ hội. Nhưng theo quy trình, việc tổ chức lễ hội đã được phân cấp cho các địa phương".

Cũng theo Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh, có bốn giải pháp để giải quyết những tồn tại của lễ hội. Trước hết phải nâng cao nhận thức của các cấp về vị trí vai trò của lễ hội đối với đời sống đương đại, trong đó có cả các cấp chính quyền, người quản lý và cộng đồng dân cư. Đồng thời phải đổi mới cách tuyên truyền, giáo dục và những hoạt động dịch vụ tại các̉ lễ hội.

Thứ nữa là phải đổi mới cơ chế và phương thức quản lý lễ hội theo hướng Nhà nước đứng ra chỉ đạo, điều hành, kiểm tra, tổ chức hoặc nhân dân đứng ra tổ chức.

Thứ ba là tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa, bớt bao cấp của các hoạt động lễ hội, để lễ hội đó cho dân làm. Tuy nhiên, Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh khẳng định “xã hội hóa không có nghĩa là Nhà nước bỏ đi vai trò quản lý của mình. Khi chúng ta bỏ đi vai trò quản lý thì sẽ có nhiều việc sẽ biến tướng ở trong đó. Vì lẽ đó, dứt khoát Nhà nước luôn luôn phải giữ vai trò quản lý của mình”.

Thứ tư là sẽ tiến hành kiểm kê, phân loại các lễ hội một cách tốt hơn và có tổng kết, rút kinh nghiệm. Dự kiến, ngày 15/6, Bộ sẽ tiến hành kiểm kê, phân loại các lễ hội, tổ chức tổng kết, rút kinh nghiệm mùa lễ hội năm nay.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, cuộc đấu tranh với những mặt trái của lễ hội rất dai dẳng, cần sự tham gia của cả xã hội, chứ không phải riêng ngành văn hóa. Do vậy, “các cấp chính quyền, người dân cùng phải vào cuộc”, Bộ trưởng kêu gọi.

Xung quanh vấn đề lễ hội, Chủ tịch Quốc hội nêu quan điểm: Chúng ta khuyến khích phát triển lễ hội lành mạnh, góp phần quảng bá, tôn vinh văn hóa dân tộc (trên thực tế lễ hội nào nhân dân cũng đến dự rất đông đảo, tự nguyện đóng góp tiền của) nhưng cần cảnh báo, ngăn chặn kịp thời những hành vi biến tướng, mê tín, dị đoan bởi lễ hội là nhu cầu chính đáng của nhân dân. Vấn đề là làm sao để tiếp tục giữ gìn, phát huy giá trị đạo đức truyền thống văn hóa dân tộc trong điều kiện kinh tế thị trường và mở cửa hội nhập, Chủ tịch nhấn mạnh.

Phần trả lời chất vấn Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh được Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đánh giá là chuẩn bị khá kỹ. Bộ trưởng đã thấy vấn đề, thừa nhận những thiếu sót và thể hiện quyết tâm sẽ làm tốt những công việc mà các vị đại biểu Quốc hội nêu lên./.

 
Theo Tổ Quốc

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác