Nâng tầm tri thức ngành văn hoá, nghệ thuật

(Cinet)-Trước thực tế cuộc sống và phát triển, yêu cầu về nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực, đặc biệt nhân lực cấp cao đối với ngành văn hoá, nghệ thuật đặt ra bức xúc hơn bao giờ hết.

Nâng tầm tri thức ngành văn hoá, nghệ thuật - ảnh 1

Sau một thời gian dài thực hiện đào tạo sau đại học với các ngành văn hoá nghệ thuật (VHNT) bằng phương thức gửi ra nước ngoài, từ năm 1991, công tác đào tạo sau đại học được tổ chức ở trong nước là chính, kết hợp với đào tạo tại nước ngoài và phối hợp cùng đào tạo.

Đến nay, trong số 16 cơ sở đào tạo trực thuộc Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch có 7 cơ sở đào tạo sau đại học thuộc ngành VHNT, trong đó 3 cơ sở đào tạo tiến sỹ là Học viên Âm nhạc quốc gia Việt Nam, Trường ĐH Văn hoá Hà Nội, Viện VHNT Việt Nam; 4 cơ sở còn lại đào tạo thạc sỹ là: Trường ĐH Mỹ thuật Việt Nam, Trường ĐH Sân khấu- Điện ảnh Hà Nội, Trường ĐH Mỹ thuật TP.HCM và Nhạc viện TP.HCM.

Gần 20 năm qua các cơ sở đào tạo đã đào tạo được 85 tiến sỹ, 1044 thạc sỹ. Quy mô đào tạo sau đại học ngày càng được mở rộng, phong phú hơn về phạm vi đề tài nghiên cứu, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về đội ngũ cán bộ trong các lĩnh vực hoạt động VHNT của đất nước.

Tuy nhiên, trước thực tế phát triển của ngành VHNT, công tác đào tạo nguồn nhân lực cho lĩnh vực này đang đứng trước những yêu cầu đổi mới để nâng cao chất lượng mới.

Phát biểu tại Hội thảo Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học các ngành VHNT vừa được tổ chức tại Hà Nội mới đây, PGS.TS Phạm Duy Khuê khẳng định sự bất cập của các chương trình giáo dục đại học đã và đang ảnh hưởng trực tiếp, sâu sắc đến việc đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học của ngành VHNT ở nước ta.

Theo PGS.TS Phạm Duy Khuê, hai Bộ Giáo dục& Đào tạo và Bộ VHTTDL đã làm thay công việc của các ban giám hiệu các trường đại học, từ việc áp đặt các mô hình đào tạo bằng cách “nghiên cứu, ra quyết định” ban hành mã số ngành đào tạo, đến việc áp đặt khung chương trình các môn học và thời lượng của từng môn học trong khung ấy.

“Cơ chế đào tạo sau đại học là cơ chế đào tạo đặc thù đến tận từng chuyên ngành hẹp thuộc mỗi loại hình VHNT để có đối sách chính xác và hiệu quả cho nó. Không thể đặt nó trong tình trạng giáo dục- đào tạo đại trà”-PGS.TS Phạm Duy Khuê kết luận.

Một bất cập khác được PGS Nguyễn Trung Kiên (nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hoá) chỉ ra là đội ngũ giảng viên, hướng dẫn. Theo PGS Kiên, đội ngũ giáo sư, phó giáo sư hướng dẫn khoa học hầu hết đã ở tuổi xưa nay hiếm, dù rằng đầu óc còn minh mẫn, nhưng nhiều trái tim đã mệt mỏi.

Đồng tình với quan điểm này, GS.TS Trần Thu Hà (nguyên Giám đốc Học viện Âm nhạc quốc gia) cho rằng, muốn đào tạo trình độ tiến sỹ phát triển cả về chất lượng, số lượng thì không thể không nghĩ tới việc chăm lo tới đội ngũ các thầy đào tạo.

“Trên thực tế đội ngũ các chuyên gia đầu ngành ngày một thiếu hụt và luôn tỷ lệ nghịch với số thí sinh dự tuyển, chưa kể rằng đa số các chuyên gia đầu ngành đều đã hoặc sắp tới tuổi nghỉ hưu”- GS.TS Trần Thu Hà cho biết.

Cùng với việc chỉ ra bất cập về thiếu thầy, TS Bùi Hoài Sơn (Viện VHNT) còn chỉ ra 5 bất cập khác trong việc đào tạo tiến sỹ ngành VHNT hiện nay là: Việc thụ động trong lựa chọn nghiên cứu sinh; các luận án thường thiếu khung lý thuyết làm nền tảng trong khi lại ít giải quyết những vấn đề cụ thể của thực tiễn đời sống VHNT; sự yếu kém trong phương pháp nghiên cứu và phương pháp không mang tính cập nhật; vấn đề ngoại ngữ trong đào tạo tiến sỹ, và cuối cùng là vấn đề khó khăn tài chính, thiết bị.

Nhìn nhận ở góc độ khác, thạc sỹ Hoàng Văn Hùng (Trường ĐH Văn hoá Hà Nội) nêu ra những hạn chế của đào tạo sau đại học là: Chương trình đào tạo chưa cập nhật, nặng lý thuyết; phương pháp đào tạo chậm đổi mới; trang thiết bị phục vụ nghiên cứu, giảng dạy thiếu và yếu; trình độ của cán bộ giảng dạy chưa ngang tầm khu vực và thế giới trong khi đó học viên lại thụ động, năng lực tự học, nghiên cứu… yếu.

Thạc sỹ Hoàng Văn Hùng cũng nhận định rằng những hạn chế cơ bản trên không thể khắc phục một cách nhanh chóng, nguyên nhân “do yếu tố khách quan về mặt lịch sử, do trình độ phát triển kinh tế của nước nhà, do tâmlý chuộng bằng cấp và cả bệnh thành tích vẫn còn trong xã hội.”

Hầu hết các nhà nghiên cứu, chuyên gia trong lĩnh vực VHNT đều khẳng định, yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học là một đòi hỏi tất yếu. Và chỉ có đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo chúng ta mới có thể nâng tầm tri thức của những người làm văn hoá, nghệ thuật.

Vì thế, cùng với việc nêu ra thực trạng, khó khăn, nhiều giải pháp thiết thực cũng đã được các chuyên gia đề xuất.
Nâng tầm tri thức ngành văn hoá, nghệ thuật - ảnh 2

Theo thạc sỹ Nguyễn Văn Thiên (trường ĐH Văn hoá Hà Nội), để nâng cao chất lượng đào tạo cần phải cải tiến và đổi mới đồng bộ về nhiều mặt: chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy, đội ngũ giáo viên… “trong đó việc đổi mới phương pháp giảng dạy sẽ là một trong những yếu tố then chốt góp phần nâng cao chất lượng đào tạo một cách bền vững”- thạc sỹ Thiên nhận định.

Theo PGS.TS Trần Thị Minh Nguyệt (Trưởng khoa sau đại học trường ĐH Văn hoá Hà Nội) nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên chính là chìa khoá để nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học trong lĩnh vực văn hoá ở Việt Nam hiện nay.

“Cần quan tâm nhiều hơn nữa tới đội ngũ giảng viên sau đại học, đặc biệt là đội ngũ giảng viên trẻ, bởi đó là nội lực của cơ sở đào tạo, là chìa khoá của chất lượng và thương hiệu đào tạo sau đại học”-PGS.TS Trần Thị Minh Nguyệt nói.

Trong khi đó, TS.Nguyễn Văn Cương (Hiệu trưởng trường ĐH Văn hoá Hà Nội) cho rằng, xác định tính đặc thù- một yếu tố chen chốt trong việc nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học ngành VHNT.

Theo TS.Nguyễn Văn Cương, đặc thù nổi bật nhất trong lĩnh vực VHNT là yêu cầu tính sáng tạo rất cao. Trong quá trình đào tạo, người dạy và người học đều phải sáng tạo: sáng tạo trong truyền đạt kiến thức và trong đào tạo, huấn luyện; sáng tạo trong tiếp thu kiến thức và rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo.

“Vì vậy, lĩnh vực đào tạo VHNT phải được quan tâm của các cấp quản lý về việc tạo tính đặc thù trong các lĩnh vực đầu tư kinh phí, cơ chế quản lý, đào tạo, tuyển sinh, giảng dạy và học tập. Chỉ có như vậy chúng ta mới có những sản phẩm đào tạo chất lượng cao”- TS.Nguyễn Văn Cương khăng định.

 

Thành Nguyễn

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác