Những sự kiện văn hóa nổi bật năm 2016

(Cinet)- Trong số 10 sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch tiêu biểu năm 2016 thì có 3 sự kiện văn hóa được ghi danh.

UNESCO ghi danh Di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt tại Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; Di sản Thơ văn trên kiến trúc Cung đình Huế và Mộc bản Trường học Phúc Giang (Hà Tĩnh) được Ủy ban Chương trình Ký ức Thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương ghi danh là Di sản Tư liệu Thế giới; Chủ trương “mở cửa” Nhà hát Lớn Hà Nội, công diễn thường xuyên các chương trình nghệ thuật, tác phẩm sân khấu chất lượng cao. Đó là những sự kiện văn hóa nổi bật trong 10 sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch tiêu biểu năm 2016 được đông đảo báo giới bình chọn.

1. UNESCO ghi danh Di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt tại Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Ngày 01 tháng 12 năm 2016, tại kỳ họp lần thứ 11 của Ủy ban Liên chính phủ Công ước bảo vệ Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO diễn ra tại thành phố Addis Ababa, nước Cộng hòa dân chủ Liên bang Ethiopia, Di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là di sản thứ 9 của Việt Nam được ghi danh vào danh sách này, góp phần tôn vinh văn hóa Việt Nam, khẳng định vị thế, hình ảnh đất nước trên trường quốc tế.
 
Những sự kiện văn hóa nổi bật năm 2016 - ảnh 1
Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ tại khu di tích Côn Sơn-Kiếp Bạc (Hải Dương).
Ảnh: TTXVN
Trên nền tảng của tín ngưỡng thờ nữ thần, Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, một hình thức thờ cúng người mẹ hóa thân ở các miền trời, sông nước, rừng núi, hình thành và phát triển mạnh mẽ. Từ thế kỷ XVI, việc thực hành tín ngưỡng này trở thành một sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống xã hội và tâm thức người dân. Thánh Mẫu Liễu Hạnh được thờ cúng cùng với các vị Thánh Mẫu cai quản miền trời, rừng, nước, những nhân vật lịch sử hoặc huyền thoại có công với nước, với dân. Theo thư tịch và huyền thoại, Bà là tiên nữ giáng trần, làm người, rồi qui y Phật giáo và được tôn vinh là “Mẫu nghi thiên hạ”, một trong bốn vị thánh bất tử của người Việt.

Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt là sự hỗn dung tôn giáo bản địa của người Việt và một số yếu tố của tôn giáo du nhập như Đạo giáo, Phật giáo. Các Thánh Mẫu, các vị thần trong điện thần tam phủ có nguồn gốc không chỉ của người Kinh, mà còn của các dân tộc thiểu số ở Việt Nam như người Mường, Tày, Nùng, Dao… thể hiện sự giao lưu văn hóa, mối quan hệ bình đẳng, gắn bó mật thiết giữa các dân tộc ở Việt Nam.

Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ của người Việt phân bố ở nhiều địa phương: Tây Bắc, Đông Bắc, Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và thành phố Hồ Chí Minh mà Nam Định được coi là trung tâm với gần 400 điểm thờ cúng Thánh Mẫu. Thông qua việc kết hợp một cách nghệ thuật các yếu tố văn hóa dân gian như trang phục, âm nhạc, hát chầu văn, múa, diễn xướng dân gian trong lên đồng và lễ hội, Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ như một “bảo tàng sống” lưu giữ lịch sử, di sản và bản sắc văn hóa của người Việt. Người Việt thể hiện quan niệm của mình về lịch sử, di sản văn hóa, vai trò của giới và bản sắc tộc người. Sức mạnh và ý nghĩa của Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ chính là đáp ứng nhu cầu và khát vọng của đời sống thường nhật của con người...

2. Di sản Thơ văn trên kiến trúc Cung đình Huế và Mộc bản Trường học Phúc Giang (Hà Tĩnh) được Ủy ban Chương trình Ký ức Thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương ghi danh là Di sản Tư liệu Thế giới.

Tại Hội nghị lần thứ 7 của Ủy ban Chương trình Ký ức Thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương diễn ra từ ngày 18-21 tháng 5 năm 2016 tại thành phố Huế (Việt Nam), Ủy ban này đã vinh danh hai Di sản Thơ văn kiến trúc Cung đình Huế và Mộc bản Trường học Phúc Giang là Di sản Tư liệu Thế giới thuộc Chương trình Ký ức Thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
 
Những sự kiện văn hóa nổi bật năm 2016 - ảnh 2
Những bài thơ trên một di sản kiến trúc cung đình Huế.
Những sự kiện văn hóa nổi bật năm 2016 - ảnh 3
Bằng công nhận Thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế là Di sản Tư liệu Thế giới.
Ảnh: huedisan.com.vn

“Thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế” là một di sản tư liệu thể hiện tư tưởng của các vị vua triều Nguyễn (1802-1945) về lịch sử, độc lập dân tộc, văn hóa, quan niệm trị quốc, dân sinh. Phần lớn các công trình kiến trúc được xây dựng dưới thời Nguyễn có thơ văn và được trang trí “Nhất thi nhất họa”, “Nhất tự nhất họa” - tổng số có 2.679 ô thơ văn và cũng có ngần ấy ô họa được chạm khắc, sơn thếp, cẩn xà cừ trên gỗ, trên pháp lam và đắp ngõa sành sứ. Theo nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà quản lý văn hóa, “Thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế” là một loại hình nghệ thuật trang trí đặc biệt. Đây là nơi “xuất bản” và “lưu trữ” tư liệu độc đáo và riêng có tại Cố đô Huế. “Thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế”, với gần 3.000 họa tiết trang trí thơ văn, là di sản quý giá, không thấy xuất hiện ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới…
 
Những sự kiện văn hóa nổi bật năm 2016 - ảnh 4
Mộc bản trường học Phúc Giang (Hà Tĩnh). Ảnh: Nhật Linh
Mộc bản Trường học Phúc Giang (còn được gọi Mộc bản Trường lưu) là khối mộc bản duy nhất, cổ nhất về giáo dục của một dòng họ còn lưu giữ ở Việt Nam. Mộc bản là bộ ván khắc dùng để in sách phục vụ cho việc dạy và học. Hình thức khắc tinh xảo, phong phú, thư pháp đẹp trên chất liệu gỗ Thị, lưu giữ các bút tích, ấn triện, gia huy, dấu, khẳng định bản quyền của 5 nhà giáo, nhà văn, nhà thơ trong một gia đình ba thế hệ của dòng họ Nguyễn Huy (nay thuộc xã Trường Lộc, huyện Can Lộc-Hà Tĩnh) ở thế kỷ XVIII, chứa nhiều thông tin về lịch sử, chính trị-xã hội, tư tưởng-văn hóa, ngoại giao…

3. Chủ trương “mở cửa” Nhà hát Lớn Hà Nội, công diễn thường xuyên các chương trình nghệ thuật, tác phẩm sân khấu chất lượng cao.

Nhằm phục vụ công chúng yêu nghệ thuật Thủ đô và cả nước, Bộ VHTTDL chủ trương mở rộng cửa Nhà hát Lớn để các đơn vị nghệ thuật tổ chức công diễn thường xuyên các chương trình nghệ thuật, tác phẩm sân khấu đạt chất lượng cao về tư tưởng, nội dung nghệ thuật; giúp khán giả có cơ hội thưởng thức nghệ thuật trong không gian văn hóa sang trọng bậc nhất Thủ đô; đồng thời giới thiệu, quảng bá tinh hoa văn hóa Việt Nam đến bạn bè quốc tế; đưa Nhà hát Lớn Hà Nội trở thành địa chỉ sinh hoạt văn hóa tiêu biểu của Hà Nội nói chung và cả nước nói riêng.  

Chủ trương này đã nhận được sự đồng thuận của lãnh đạo các nhà hát, nghệ sĩ và đông đảo công chúng. Đây là luồng gió mới trong hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp công lập trong năm 2016.
 
Những sự kiện văn hóa nổi bật năm 2016 - ảnh 5
“Vang mãi giai điệu Tổ Quốc” - chương trình nghệ thuật do Báo Điện tử Tổ Quốc thực hiện
hưởng ứng chủ trương “mở cửa” Nhà hát Lớn Hà Nội của Bộ VHTTDL.
Đợt biểu diễn đã nâng tầm chất lượng của các chương trình, vở diễn khi được biểu diễn tại khán phòng sang trọng, tạo nên bầu không khí phấn khích trong giới nghệ sĩ, sự phản hồi tích cực từ phía khán giả yêu nghệ thuật chân chính, sự quan tâm của dư luận xã hội và báo chí. Đây được xem là chủ trương mang tính đột phá về cách tổ chức, tạo hiệu ứng cao trong xã hội.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vương Duy Biên khẳng định: Đây là kế hoạch có ý nghĩa, xứng tầm với vị thế Nhà hát Lớn Hà Nội, biến nơi đây trở thành địa chỉ biểu diễn nghệ thuật tiêu biểu của Hà Nội và Việt Nam.

Hy vọng việc tổ chức chuỗi chương trình nghệ thuật chất lượng cao này sẽ tạo trách nhiệm, khát vọng cho các nghệ sĩ nhằm xây dựng nhiều hơn những tác phẩm phục vụ người dân trong thời kỳ đổi mới.

Bình Nguyên
 
 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác