Tăng cường hoạt động dịch vụ bổ trợ cho bảo tàng

(Cinet)-Trước nhu cầu ngày càng cao của du khách, yêu cầu về việc bổ sung những vai trò mới, cung cấp các hoạt động dịch vụ để phục vụ khách tham quan bảo tàng đang là đòi hỏi cấp bách hiện nay.

Tăng cường hoạt động dịch vụ bổ trợ cho bảo tàng - ảnh 1

Luật Di sản văn hóa sửa đổi bổ sung năm 2009 quy định, cơ chế Bảo tàng được hoạt động dịch vụ bình thường như những thiết chế văn hóa khác như liên doanh, liên kết với các tổ chức, cá nhân để hoạt động dịch vụ  đáp ứng nhu cầu của xã hội theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên , thời gian qua hành lang pháp lý cho hoạt động thu dịch vụ của Bảo tàng vẫn còn nhiều bất cập.

Trong cuộc toạ đàm chủ đề “Bảo tàng và các hoạt động dịch vụ bổ trợ” vừa được Sở Văn hóa, Thể thao và du lịch thành phố kết hợp với Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh TP. Hồ Chí Minh tổ chức mới đây, các đại biểu đều cho rằng, hiện nay, du khách đến bảo tàng, ngoài nhu cầu nghiên cứu, tìm hiểu về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật… họ còn có nhu cầu khám phá, gặp gỡ, thư giãn, vui chơi giải trí, mua sắm hàng lưu niệm. Đó là những nhu cầu thiết yếu và chính đáng. Vì thế, trong quan niệm bảo tàng hiện đại, các chức năng của bảo tàng cũng dần được bổ sung những vai trò mới, cung cấp các hoạt động dịch vụ để phục vụ khách tham quan.

Hoạt động dịch vụ trong các bảo tàng nói chung đã mang lại những hiệu quả thiết thực, góp phần không nhỏ trong việc phát huy tác dụng và duy trì hoạt động đối với các bảo tàng, đồng thời tạo ra những nguồn thu chính đáng. 

Trước đây ở nước ta, khái niệm “dịch vụ” chưa được đề cập đến trong hoạt động của các bảo tàng, hoặc nếu có thì hết sức đơn giản và phiến diện - tìm cách bán hàng kiếm tiền.

Hàng năm, hệ thống các bảo tàng đều được TP. Hồ Chí Minh đầu tư hàng chục tỷ đồng, nâng cấp cơ sở vật chất, nhưng để thu hút công chúng đến tham quan thì hầu hết các bảo tàng vẫn tiếp tục kêu khó.

Theo bà Vũ Kim Anh, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP. Hồ Chí Minh, hiện tại, riêng địa bàn TP. Hồ Chí Minh đã có 11 bảo tàng, trong đó có 7 bảo tàng do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trực tiếp quản lý, với trên chục vạn hiện vật gốc, quý. Hàng năm, hệ thống các bảo tàng đều được thành phố đầu tư hàng chục tỷ đồng để nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị, mua bổ sung hiện vật, đổi mới trưng bày, sưu tầm, bảo quản, đẩy mạnh hoạt động. Tuy nhiên, để phát huy các tư liệu, thu hút công chúng đến với bảo tàng thì hầu hết các bảo tàng vẫn tiếp tục kêu khó.

Theo thống kê, trong 5 tháng đầu năm 2010, đã có 19 cuộc trưng bày chuyên đề, 27 cuộc triển lãm, song số khách tham quan đến với các bảo tàng lại không nhiều. Cụ thể, với Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, nếu kể cả số lượng học sinh đến tham quan thì mới chỉ có 23.301 khách, Bảo tàng Tôn Đức Thắng có gần 44.000 lượt khách và Bảo tàng Mỹ Thuật có trên 71.200 lượt khách…

Lý giải về tình trạng này, hầu hết các bảo tàng đều cho rằng so với nhu cầu ngày càng cao của công chúng thì hệ thống bảo tàng ở thành phố còn nhiều bất cập, nhất là vấn đề cơ sở vật chất, kinh phí eo hẹp.

Ông Phạm Hữu Công, Phó Giám đốc Bảo tàng lịch sử Việt Nam, chi nhánh TP. Hồ Chí Minh thừa nhận: Hiện nay, nhiều đơn vị bảo tàng mới chỉ cung cấp cho công chúng những gì mình có chứ chưa thực sự cung cấp được cho công chúng những gì họ cần.

Theo bà Trần Thị Ngọc Diệp, Giám đốc Khu Hội trường Thống Nhất, để thu hút khách tham quan đến với bảo tàng, ngoài nghiệp vụ chuyên môn, các dịch vụ của bảo tàng đóng vai trò không kém phần quan trọng. Không chỉ đơn thuần là bán hàng lưu niệm, kinh doanh ăn uống, mà còn có thể là tổ chức các lễ hội, sự kiện, các loại hình văn hóa, nghệ thuật dân tộc đặc trưng và phù hợp với đặc thù từng bảo tàng.

Nhiều chuyên gia đều nhất trí cho rằng việc tổ chức các hoạt động dịch vụ tại bảo tàng sẽ góp phần quảng bá truyền thống văn hóa, lịch sử dân tộc đối với du khách quốc tế, là cách tuyên truyền giáo dục hiệu quả cho các tầng lớp nhân dân trong nước, góp phần giúp các bảo tàng làm tốt nhiệm vụ bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa.

TS Lê Thị Minh Lý, Phó Cục trưởng Cục Di sản Văn hóa, (Bộ VHTTDL), cho rằng hoạt động dịch vụ tại các bảo tàng rất quan trọng và cần thiết và là yếu tố bổ trợ để bảo tàng phát triển bền vững. Tuy nhiên, ở góc độ chuyên môn, theo TS Lê Thị Minh Lý tổ chức các hoạt động dịch vụ tại các bảo tàng là vấn đề vừa mới vừa khó.

“Trên cơ sở Luật Di sản văn hóa được sửa đổi bổ sung năm 2009, Cục Di sản văn hóa sẽ xây dựng thông tư hướng dẫn hoạt động dịch vụ của bảo tàng trong thời gian tới”- TS Lê Thị Minh Lý cho biết.

 

Hà Giang

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác