Thanh Hoá: Bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc Thái ở Quan Sơn

Thực hiện Nghị quyết T.Ư 5 (khóa VIII) về “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” và cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, Đảng bộ, chính quyền huyện Quan Sơn đã tập trung chỉ đạo tăng cường công tác gìn giữ, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc đến các xã trên địa bàn huyện, trong đó chú trọng việc giữ gìn và phát triển các giá trị văn hóa dân tộc Thái.

Đánh cồng chiêng - một trong những tiết mục được đồng bào dân tộc Thái (Quan Sơn) biểu diễn trong các lễ, hội.Đánh cồng chiêng - một trong những tiết mục được đồng bào dân tộc Thái (Quan Sơn) biểu diễn trong các lễ, hội.

Trao đổi với chúng tôi, bà Hà Thị Mai, Trưởng phòng Văn hóa – Thông tin huyện Quan Sơn, cho biết: Quan Sơn có 98%  đồng bào dân tộc Thái sinh sống từ rất lâu đời, bởi vậy đã tạo ra bản sắc văn hóa mang những nét độc đáo riêng. Mỗi khi nhắc đến nền văn hóa người Thái, người ta sẽ nghĩ ngay tới những nếp nhà sàn xinh xắn, những món ăn dân tộc, những cô gái Thái bên khung cửi với nghề dệt thổ cẩm... Phải nói rằng  thực tế hiện nay trong cơ chế thị trường có nhiều thuận lợi, hàng hóa phong phú nhưng vải thổ cẩm vẫn không thể thiếu được đối với đồng bào Thái, họ dùng làm chăn, đệm, gối, váy áo cho con gái làm của hồi môn khi đi lấy chồng hay trong việc hiếu cũng phải có vải thổ cẩm để báo hiếu với người thân. Cùng với nghề dệt thổ cẩm, nghề làm rượu cần cũng không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt của đồng bào Thái. Chĩnh rượu cần dùng  trong sinh hoạt cộng đồng có những cách thể hiện khác nhau nhưng một điểm chung nhất vẫn là dùng rượu cần để đãi khách quý hay trong nhà có việc lớn. Bên cạnh những tấm thổ cẩm rực rỡ và những chĩnh rượu cần, ta không thể không nhắc đến món cơm lam, cơm nhuộm màu đỏ, màu vàng, màu tím (hay tiếng Thái còn gọi là kháu cung căm cung đênh), thịt bò khô ướp hạt mắc khẻn, canh uôi nấu với cá sông nướng... những sinh hoạt đời thường của đồng bào Thái vùng Quan Sơn  kể trên chính là những giá trị văn hóa truyền thống đang được các thế hệ con cháu tiếp tục duy trì trong sinh hoạt hàng ngày.

Việc khôi phục, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống có tác dụng thiết thực trong việc giáo dục các thế hệ, đặc biệt đối với lớp trẻ về tình yêu làng, bản, yêu quê hương và lòng tự hào về dân tộc của mình. Chính vì vậy mà trong những năm qua, các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, các làng, bản tích cực hưởng ứng thi đua đăng ký xây dựng cơ quan, làng, bản, gia đình văn hóa, trong đó giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống như vận động nhân dân làm nhà sàn, phát huy làng nghề dệt thổ cẩm, nghề làm rượu cần để phục vụ cho sinh hoạt hàng ngày. Được biết, chính quyền huyện Quan Sơn sẽ có kế hoạch để người dân đưa ra thị trường những loại hàng hóa này nhằm giới thiệu đặc trưng của vùng miền. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” trong 10 năm qua đã có tác động sâu rộng, từng bước cải thiện đời sống của người dân cũng như việc bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa của đồng bào Thái nơi đây. Hiện nay, tỷ lệ hộ dân trên địa bàn huyện ở nhà sàn chiếm trên 99%, 100% hộ dân duy trì  nghề dệt thổ cẩm, khoảng 80 đến 90% số hộ làm rượu cần. Bên cạnh đó, còn phải kể đến văn hóa phi vật thể của đồng bào Thái, trong đó có nhiều loại hình đặc trưng như: khặp, múa lai áng, múa chá, khua luống (quánh loóng), trống chiêng (coóng dam), đều được các làng, bản duy trì và tổ chức vào dịp lễ, Tết, cưới hỏi, làng có việc lớn và các sự kiện quan trọng của đất nước. Điểm nhấn trong việc gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống, đặc biệt là văn hóa dân tộc Thái của địa phương đó chính là việc tổ chức thành công Lễ hội Mường Xia lần thứ nhất năm 2010. Với định kỳ 2 năm một lần, lễ hội này được tổ chức ở quy mô lớn. Đây cũng chính là điều kiện quan trọng góp phần từng bước nâng cao đời sống tinh thần cho đồng bào dân tộc, mặt khác là dịp để quảng bá văn hóa truyền thống của địa phương với đông đảo du khách gần xa.

Việc bảo tồn được các giá trị văn hóa của đồng bào Thái, huyện Quan Sơn, trước hết nhờ vào sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, đặc biệt sự tác động có hiệu quả của phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Bên cạnh đó, sự quan tâm của tỉnh, ngành Văn hóa – Thể thao và Du lịch cũng là yếu tố quan trọng để Quan Sơn có điều kiện bảo tồn phát huy các giá trị văn hóa dân tộc Thái. Trong thời gian tới, huyện rất cần sự hỗ trợ hơn nữa của các cơ quan cấp tỉnh, ngành Văn hóa – Thể thao và Du lịch để những giá trị tốt đẹp của văn hóa dân tộc Thái mãi được lưu truyền.

 

Theo THO

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác