Tiếng Then ngân vang đón Xuân giữa lòng Thủ đô

(Cinet) - Từ bao đời nay, hát Then đối với đồng bào các dân tộc Tày, Nùng đã trở thành “âm điệu quê hương”, để mỗi khi âm điệu ấy vang lên lại làm xốn xang lòng người xa quê. Xuân này, đối với bà con dân tộc Tày, Nùng đang sinh sống và học tập ở Thủ đô Hà Nội, hát Then sẽ không còn xa xôi mà trở nên thật gần khi họ được tham gia sinh hoạt tại Câu lạc bộ (CLB) Then Hương Rừng Hà Nội.

Câu lạc bộ hát Then Hương Rừng Hà Nội ra đời từ tháng 11/2013 từ ý tưởng của Hội đồng hương Tày, Nùng tại Hà Nội. Với mong muốn những người con các dân tộc Tày, Nùng dù xa quê hương vẫn gìn giữ được tiếng hát mang hồn cốt văn hóa dân tộc, từ đó đến nay, CLB ngày càng hoạt động hiệu quả và phát triển lớn mạnh.

Tìm đến CLB hát Then Hương Rừng Hà Nội vào một buổi sáng mùng 2 Tết Mậu Tuất, tại Nhà văn hóa phường Mỹ Đình 1, vừa đến gần, tôi đã nghe âm thanh rộn ràng từ sóc nhạc, đàn tính của các cô, các chị đang tập luyện. Cô Lương Thị Liên, thành viên CLB dừng tập đàn ngồi chia sẻ thông tin, CLB hát Then Hương Rừng trước đây có tên là CLB hát Then đàn Tính của Hội đồng hương Tày, Nùng từ năm 2013. Sau 4 năm hoạt động, vào tháng 9/2017 CLB mới chính thức có tư cách pháp nhân, do Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam công nhận và đổi tên thành CLB hát Then Hương Rừng Hà Nội. Hiện nay, CLB do ông Vi Hồng Nhân, nguyên Vụ trưởng Vụ Văn hóa Dân tộc  (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) làm chủ nhiệm.

Thời gian đầu mới đi vào hoạt động, CLB hát Then gặp không ít khó khăn do chưa xây dựng được một chương trình, nội dung hoạt động cụ thể. Cô Nguyễn Thị Tuyết Mai, giảng viên Trường Đại học Văn hóa nghệ thuật Quân đội đảm nhiệm việc truyền dạy đã phải mày mò tự tìm phương pháp dạy hát sao cho hiệu quả. Theo cô Tuyết Mai chia sẻ, khó khăn nhất là việc tìm kiếm tài liệu, bởi lẽ hát then chủ yếu được truyền khẩu, những điệu then cổ thường được viết bằng tiếng dân tộc, mỗi nơi lại có cách thể hiện khác nhau. Tuy nhiên, bằng niềm đam mê với then, cô Tuyết Mai đã cố gắng tìm tòi, nghiên cứu, ghi âm lại tất cả các làn điệu then được nghe, sau đó về chép lời, chép giai điệu để dạy lại cho các thành viên trong CLB.

Cô chia sẻ: “Năm 2007, được nhà trường cử đi học ở Cao Bằng, tôi đã theo NSƯT Hoàng Quỳnh Nha để học thêm về những làn điệu phong phú của then. Sau đó, tôi tìm tới nhà nghiên cứu, nhạc sĩ Hoàng Hoa Cương để tìm hiểu thêm bí quyết sử dụng tính tẩu. Từ sự kiên trì, cố gắng đó, tôi đã biên soạn ra được những tập giáo trình quy củ để phục vụ giảng dạy. Giờ đây, chỉ cần nghe khúc đàn tính dạo, tôi đã nhận ra đó là then đám cưới, then đám ma hay then thôi nôi; đâu là cách hát của người Thái, đâu là cách hát của người Tày; đàn tính hai dây chơi khác đàn tính ba dây ra sao; hay phân biệt giữa điệu then mềm mại, bay bướm của Cao Bằng với điệu then khỏe khoắn, mạnh mẽ của Lạng Sơn…”.
Tiếng Then ngân vang đón Xuân giữa lòng Thủ đô - ảnh 1
Hiện nay, CLB hát Then Hương Rừng đã có 50 thành viên tham gia, trong đó có 50% là con em dân tộc Tày, Nùng, số còn lại là các cô, bác người Kinh.

Buổi sinh hoạt thường niên của CLB vào ngày chủ nhật hàng tuần, được chia thành 3 nhóm: buổi sáng dành cho các thành viên mới theo học, buổi chiều cho thành viên đã biết hát và buổi tối là thời gian để tập luyện các bài hát để đi biểu diễn. Mọi chi phí cho hoạt động của CLB đều do các thành viên tự đóng góp, trang trải- từ việc thuê trang phục biểu diễn, tự mua đàn tính để học. Ngoài ra, mỗi người tự đóng góp 120 nghìn đồng/năm để làm quỹ duy trì lớp học.

Dẫu còn nhiều khó khăn, nhưng tất cả các thành viên đều vui vẻ tập luyện vun đắp tình yêu với hát then. Em Nông Thị Hiền, 21 tuổi, dân tộc Nùng (Cao Bằng), thành viên trẻ tuổi nhất của CLB chia sẻ : “Mặc dù em sinh ra ở cái nôi của hát then nhưng trong làng em cũng chỉ có vài người lớn tuổi biết hát. Những người trẻ như chúng em không biết hát và cũng không được học hát. Từ ngày tham gia vào CLB, mỗi lần về quê, em cất tiếng hát là hai đứa em gái rất thích nghe, các em cũng muốn được theo học hát”.

Không chỉ bảo tồn, giữ gìn và trao truyền cho những người yêu then, CLB Hát then Hương Rừng Hà Nội còn chủ động kết nối, tham gia biểu diễn ở các sự kiện của Hội Đồng hương người Tày, Nùng tại Thủ đô, Hội Bảo tồn dân ca tỉnh Lạng Sơn và biểu diễn tại phố cổ Hà Nội…

Minh Hồng

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác