Tuyên Quang bảo tồn những câu hát sình ca

(Cinet)- Ông Nguyễn Việt Thanh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang cho biết, trước thực tế bản sắc văn hóa các dân tộc đang dần bị mai một thì việc người dân Cao Lan thôn 15 (xã Kim Phú) thành lập đội văn nghệ để bảo tồn và phát huy giá trị hát sình ca là việc làm rất đáng trân trọng.

Tuyên Quang bảo tồn những câu hát sình ca - ảnh 1

Hiện, tỉnh Tuyên Quang đang khuyến khích đồng bào trong tỉnh thành lập đội văn nghệ quần chúng để gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa các dân tộc mình.

Trong các truyền thuyết mà người già ở thôn thường hay kể cho con cháu nghe, có chuyện về tác giả của điệu hát Sình ca - nàng Lưu Ba xinh đẹp. Mồ côi cha từ nhỏ nên hàng ngày nàng sống với cây cỏ, chim muông trên rừng. Nàng Lưu Ba luôn chú ý lắng nghe tiếng chim và học thuộc giọng hót véo von của các loài chim. Nàng đã đi khắp các bản làng để học các điệu hát. Tiếng hát của nàng rất kỳ diệu, nó làm cho người chết có thể sống lại, làm cho con suối ngừng chảy, con chim ngừng hót. Đi tới nơi đâu, nàng Lưu Ba để lại ở đó những làn điệu du dương sâu lắng và ngọt ngào như nước suối nguồn. Mối tình trắc trở với người mình yêu đã khiến nàng sáng tác thành nhiều tập hát ví. Số bài hát mà nàng đặt lời nhiều hơn cả lá cây rừng. Trong nỗi cô đơn, nàng Lưu Ba đã hát suốt 13 ngày đêm không ăn không ngủ rồi chết. Nàng được dân làng tôn lên thành bà chúa thơ, có thể sánh ngang với các thần núi, thần sông, thần ở trên trời.

Hàng năm, từ mồng 4 Tết Nguyên Đán cho đến hết tháng Giêng, thanh niên nam nữ rủ nhau đi chơi hội, chơi làng và hát với nhau.

Bà Âu Thị Sửu, thôn Minh Cầm, xã Đội Bình cho biết, ngày xưa, nếu ai không biết hát Sình ca thì không có bạn. Sình ca trở thành tiêu chuẩn về văn hoá ứng xử mà các nam thanh, nữ tú cùng hướng đến, một sự thể hiện tình cảm yêu đương ý nhị và đầy sự đam mê của người Cao Lan.

Để hát được Sình ca, tất cả những người hát đều phải có sự đam mê. Sự tài hoa, lòng say mê của ông đã góp phần thổi thêm hơi thở mới vào những điệu Sình ca mà vẫn giữ được cái độc đáo, cái chất riêng vốn có của người Cao Lan.

Ở thôn Minh Cầm, hầu hết các cụ già đều biết hát Sình ca và được họ lưu giữ như một báu vật của mình.

Không thể để mai một bản sắc quý giá của dân tộc, từ năm 2004, ông Tiêu Sơn Học và ông Vương Hùng Tá vận động thanh niên trong làng cùng con cháu thành lập nhóm hát. Khi có thời gian rảnh rỗi, hai ông lại truyền dạy những câu hát ấy cho lớp trẻ. Không phụ lòng người già, nhiều thanh niên trong thôn đã cần mẫn luyện tập, rồi sở hữu những giọng hát điêu luyện không kém. Trong những ngày hội làng, ngày lễ, tết ở thôn, xã, nam thanh, nữ tú thường biểu diễn các tiết mục hát Sình ca.

Tương tự, đồng bào dân tộc Cao Lan ở xã Kim Phú, huyện Yên Sơn cũng đã tự thành lập đội văn nghệ không chuyên, góp phần bảo tồn và quảng bá những câu hát sình ca mượt mà say đắm lòng người của dân tộc mình.

Anh Tiêu Văn Sang, Phó Trưởng đội văn nghệ thôn 15 cho biết, đội có 15 thành viên và trước khi đội được thành lập, số người biết và hát được sình ca chỉ còn đếm trên đầu ngón tay. Nhưng đến nay, hơn 5 năm sau khi thành lập, không chỉ các thành viên trong đội mà rất nhiều người trong thôn có thể hát và múa thạo nhiều điệu sình ca.
Tuyên Quang bảo tồn những câu hát sình ca - ảnh 2

Ông Hoàng Liên Sơn, Trưởng thôn 15 (xã Kim Phú) tự hào: thôn có 87 hộ đều là người dân tộc Cao Lan. Khi đội văn nghệ thôn 15 được thành lập, đó cũng chính là lúc việc truyền dạy lại những điệu múa, câu hát sình ca cho thế hệ trẻ trong thôn được quan tâm thực hiện.

Mục đích của việc thành lập đội văn nghệ nhằm giúp bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật độc đáo của dân tộc Cao Lan, đồng thời chọn lựa ra những nòng cốt văn nghệ tiêu biểu có khả năng hát và múa tốt để tham gia các liên hoan văn nghệ trong và ngoài tỉnh.

Hiện nay, người già nhất của đội văn nghệ là ông Hoàng Văn Quý, 70 tuổi, còn người trẻ nhất là anh Lý Văn Tùng, 19 tuổi.

Không chỉ góp phần bảo tồn hát sình ca, các thành viên đội văn nghệ thôn 15 (xã Kim Phú) còn thường xuyên tham gia các liên hoan văn nghệ trong và ngoài tỉnh để quảng bá rộng rãi những câu hát sình ca.

Theo ông Nguyễn Việt Thanh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao  và Du lịch tỉnh Tuyên Quang, những người dân Cao Lan trong tỉnh đã luôn ý thức được phải trân trọng nét văn hoá truyền thống và được thế hệ trước truyền lại cho thế hệ sau. Họ đang thắp lên ngọn lửa của tình yêu dân tộc cho lớp trẻ bằng tất cả tâm huyết, ý thức trách nhiệm và niềm đam mê.

 

NT

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác