Tuyên Quang: Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể

Tuyên Quang, mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, văn hóa. Nơi đây đang lưu giữ một bề dày giá trị văn hóa truyền thống của 22 dân tộc anh em cùng sinh sống, với một kho tàng dân ca, dân vũ phong phú, đặc sắc.

Hội đua thuyền trên sông Lô được tổ chức hàng năm; thu hút hàng vạn du khách đến xem, cổ vũ. Hội đua thuyền trên sông Lô được tổ chức hàng năm; thu hút hàng vạn du khách đến xem, cổ vũ.

Xác định xây dựng đời sống văn hóa cơ sở và tăng cường công tác sưu tầm, khôi phục, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc là nhiệm vụ quan trọng. Trong những năm qua, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch luôn chú trọng đẩy mạnh thực hiện Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, tạo môi trường lành mạnh, thuận lợi cho công tác giữ gìn, bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể. Từ đó, đã huy động được nhiều nguồn lực của các tổ chức, cá nhân cho việc nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn, gìn giữ các phong tục tập quán và lễ hội dân gian mang nhiều sắc thái văn hóa đặc trưng bản sắc dân tộc trên địa bàn như: Lễ hội rước mẫu đền Thượng, đền Hạ, đền Ỷ La (Tp Tuyên Quang), Lễ hội Động Tiên (Hàm Yên), Lễ hội Lồng Tông, đền Bách Thần (Chiêm Hóa); Lễ hội đình làng Giếng Tanh (Yên Sơn); Lễ Cầu mùa, Lễ Cấp sắc (dân tộc Dao); Lễ hội Nhảy lửa (dân tộc Pà Thẻn)...

Công tác sưu tầm, khôi phục, bảo tồn phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể được xã hội hóa thông qua hoạt động văn nghệ quần chúng ở cơ sở. Theo đánh giá của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cộng đồng chính là môi trường không chỉ sản sinh ra các hiện tượng văn hóa phi vật thể, mà còn là nơi tốt nhất để bảo tồn, làm giàu và phát huy nó trong đời sống xã hội. Chính vì vậy, nhiều năm qua, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phối hợp với các huyện, thành phố củng cố, duy trì và nâng cao chất lượng hoạt động văn nghệ dân gian truyền thống các dân tộc Tày, Sán Chay, Dao ở các xã Đại Phú (Sơn Dương), Đà Vị, Sơn Phú (Nà Hang), Tân An (Chiêm Hóa), Minh Hương (Hàm Yên)... Đến nay, toàn tỉnh đã có 140 đội văn nghệ xã, phường, thị trấn với hơn 2.500 tổ, đội văn nghệ thôn, bản, trường học, đơn vị, lực lượng vũ trang. Ở nhiều nơi, đồng bào tự giác đóng góp tiền của xây dựng, duy trì đội văn nghệ, mua nhạc cụ, dành thời gian luyện tập. Bình quân mỗi năm, các tổ, đội văn nghệ tổ chức biểu diễn gần 10.000 buổi, hàng chục nghìn tiết mục ca múa nhạc, trong đó có nhiều tiết mục dân ca, dân vũ các dân tộc thiểu số, góp phần đáp ứng nhu cầu đời sống tinh thần của đồng bào các dân tộc. Qua các hoạt động biểu diễn, đã xuất hiện nhiều điển hình gia đình nghệ nhân dân tộc thiểu số tâm huyết, tham gia sáng tạo, truyền dạy, diễn xướng như gia đình nghệ nhân Hà Thuấn, dân tộc Tày, xã Tân An cả ba thế hệ đều biết hát then, chơi đàn tính; nghệ nhân Sầm Văn Dừn, dân tộc Sán Chay, Sơn Dương; nghệ nhân Bàn Kim Sơn, La Chí Nguyện, dân tộc Dao đỏ, huyện Nà Hang; nghệ nhân Vũ Thị Toan, dân tộc Kinh, xã Tứ Quận, Yên Sơn...
Tiếp tục đẩy mạnh triển khai công tác sưu tầm, khôi phục, bảo tồn phát huy giá trị văn hóa phi vật thể, coi đó là tài nguyên quý báu, yếu tố đặc biệt quan trọng nhằm tạo sự hấp dẫn đối với du khách đến với Tuyên Quang. Hiện nay, ngành văn hóa đang triển khai thực hiện Kế hoạch số 17 ngày 11-5-2011 của UBND tỉnh về kiểm kê di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh theo Thông tư số 04 ngày 30-6-2010 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định việc kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể và lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể để đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trước mắt năm 2011, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND các huyện, thành phố chỉ đạo các xã, phường, thị trấn tổ chức kiểm kê đầy đủ, toàn diện di sản văn hóa phi vật thể tại 31 xã, thị trấn trên địa bàn hai huyện Yên Sơn và Chiêm Hóa. Đối tượng kiểm kê là di sản văn hóa phi vật thể đang tồn tại, bao gồm các loại hình: Tiếng nói, chữ viết của các dân tộc; ngữ văn dân gian, bao gồm sử thi, ca dao, dân ca, tục ngữ, hò, vè, câu đố, truyện cổ tích, truyện trạng, truyện cười, truyện ngụ ngôn, hát ru và các biểu đạt khác được chuyển tải bằng lời nói hoặc ghi chép bằng chữ viết; nghệ thuật trình diễn dân gian, bao gồm âm nhạc, múa, hát, sân khấu và các hình thức trình diễn dân gian khác; tập quán xã hội, bao gồm luật tục, hương ước, chuẩn mực đạo đức, nghi lễ và các phong tục khác; lễ hội truyền thống; nghề thủ công truyền thống; tri thức dân gian, bao gồm: tri thức về thiên nhiên, đời sống con người, lao động sản xuất, y dược học cổ truyền, ẩm thực, trang phục và các tri thức dân gian khác. Trong đó, ưu tiên kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể đang bị mai một cần bảo vệ khẩn cấp.
Trên cơ sở kiểm kê lựa chọn di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu để lập hồ sơ khoa học đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Đồng thời, ngành Văn hóa đề xuất với UBND tỉnh ban hành Quyết định cơ chế, chính sách khuyến khích tập thể, cá nhân có công gìn giữ và phát huy di sản văn hóa các dân tộc, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. 

 

Theo TQ

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác