Việt Nam trở thành nước “xuất khẩu văn hóa”: Tại sao không?

Văn hóa là nền tảng vô cùng quan trọng của một quốc gia. Không có một nền văn hóa riêng, đậm đà bản sắc dân tộc, Việt Nam sẽ bị lẫn lộn với các nước khác, đặc biệt là những nước lân cận ở Đông Nam Á và những nước chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc.

Ảnh minh họaẢnh minh họa

Trong bài viết này xin mạn phép được nhắc đến một thuật ngữ còn khá mới mẻ ở Việt Nam ngày nay: “xuất khẩu văn hóa”. Thiết nghĩ, khi chúng ta quảng bá nền văn hóa của mình ra thế giới bên ngoài một cách tích cực cũng có nghĩa là chúng ta đã góp phần bảo tồn và phát huy được nó. Hàn Quốc chính là một ví dụ tiêu biểu. Thông qua báo đài, và hơn hết là phim ảnh, Hàn Quốc đã rất thành công trong việc tiếp thị nền văn hóa giàu bản sắc của mình. Trong các bộ phim Hàn Quốc, hình ảnh những người phụ nữ muối kim chi, nấu canh giá, rong biển hay ăn bánh bột cay truyền thống xuất hiện thường xuyên nhưng tinh tế, không ngượng ngập.

Trông người lại nghĩ đến ta. Đã đến lúc chúng ta nghĩ đến một chiến lược nghiêm túc, lâu dài về việc “xuất khẩu” nền ẩm thực, ngôn ngữ cũng như phong tục tập quán của mình sang các nước Âu Mỹ. Cần nhìn nhận một cách trung thực rằng nền điện ảnh, âm nhạc Việt Nam hiện nay chưa thật sự lớn mạnh và gây ấn tượng nên những cách mà Hàn Quốc đã áp dụng nói trên sẽ không mấy hiệu quả đối với chúng ta.

Việt Nam nên đi theo con đường của riêng mình. Cần tập trung phát triển ở một số lĩnh vực mà chúng ta có thế mạnh:

Ẩm thực

Trước khi giới thiệu các món ăn Việt Nam, chúng ta cần nhấn mạnh cho họ thấy những điểm nổi bật, tạo nên sự khác biệt của nền ẩm thực Việt Nam so với các nước khác. Một trong những đặc điểm đó là các gia vị được nêm nếm hài hòa, dễ ăn, chua, cay, mặn, ngọt đều có đủ - tạo cảm giác ngon miệng và làm tôn lên mùi vị đặc trưng của món ăn.

Ngoài ra, trong các món ăn Việt Nam luôn xuất hiện nhiều loại rau trái thiên nhiên và sử dụng ít dầu mỡ, rất tốt cho sức khỏe.

Chúng ta nên tự hào rằng các món ăn Việt Nam được chế biến một cách đa dạng, không món nào giống món nào. Có thể chia món ăn Việt Nam thành nhiều nhóm chính. Ở đây ta chỉ nên tập trung vào các nhóm món ăn nổi bật, không bị trùng lặp hoặc có nguồn gốc từ các nước khác trên thế giới. Ví dụ như nhóm các món giò chả, nem (giò lụa, giò thủ, chả quế, chả mực, chả cá, nem chua…), nhóm các món bánh (bánh tét, bánh chưng, bánh xèo, bánh khọt, bánh bèo, bánh nậm), nhóm các món phở, bún, miến.

Khi thưởng thức các món ăn theo nhóm như vậy, bạn bè quốc tế sẽ ồ lên kinh ngạc vì tính đa dạng đến bất ngờ nhưng vẫn nằm trong một thể thống nhất của các món ăn Việt Nam. Thực khách sẽ chọn cho mình món ăn riêng yêu thích, nhưng khi giới thiệu với bạn bè, người thân, họ sẽ không quên nhắc đến những món khác trong cùng nhóm đó.

Nếu biết khéo léo tổ chức các chương trình liên hoan, tuần lễ ẩm thực Việt ở trong và nước một cách đồng bộ, liên tục sẽ đem lại hiệu quả rất lớn đối với ngành du lịch. Khi đó trong mắt du khách, Việt Nam không những là điểm đến thân thiện, an toàn mà còn là thiên đường của các món ăn ngon, tốt cho sức khỏe.

Thời trang

Từ lâu thế giới đã biết đến áo dài như là một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Việt. Đó là một thế mạnh mà ta cần phải phát huy. Bên cạnh tổ chức và tham gia các sự kiện thời trang trong nước và quốc tế, chúng ta cần thiết lập một hệ thống các cửa hàng áo dài thống nhất về kiểu dáng và chất lượng để khách nước ngoài muốn may áo dài không gặp nhiều khó khăn. Những địa chỉ này nên được dăng tải trên các website quảng bá du lịch Việt Nam bằng nhiều thứ tiếng khác nhau.

Áo dài có thể được cách điệu một chút cho hợp với phong cách hiện đại ngày nay. Nhưng cũng nên chú ý đừng “góp phần phá hoại” nó bằng cách hôm thì cắt đi hai tay áo, còn hôm khác lại làm cho nó có thêm rất nhiều tà. Làm như thế không những không làm cho chiếc áo dài trở nên đẹp hơn mà còn bóp méo hình ảnh thuần khiết và truyền thống của chiếc áo này trong mắt bạn bè thế giới.

Ngôn ngữ, phong tục, tập quán

Về mảng quảng bá ngôn ngữ, phong tục tập quán, nền tảng tư tưởng, ta nên học theo cách mà các nước như Anh, Pháp, Đức đã áp dụng từ lâu – lập ra các Viện trao đổi văn hóa ở khắp nơi trên thế giới. Anh có British Council, Pháp có I.D.E.C.A.F và Đức có Goethe Institute. Còn nhớ cách đây không lâu, Trung Quốc còn chưa quan tâm đúng mức đến vấn đề này mà nay các học viện Khổng Tử đã ngày càng gia tăng với tốc độ chóng mặt tại khắp các châu lục. Bước đầu, nên thành lập những viện văn hóa với quy mô vừa ở thủ đô các nước có quan hệ văn hóa, chính trị, thương mại truyền thống với Việt Nam như Mỹ, Pháp, Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc...

Ở các viện văn hóa Việt Nam, tiếng Việt sẽ được đề cao và giảng dạy một cách trực quan, sinh động cho những ai yêu mến, muốn tìm hiều về Việt Nam. Ngoài chương trình giảng dạy chính thức, vào giờ học ngoại khóa ta có thể cho học viên xem cải lương, tuồng, chèo, ca trù, kịch nói để họ có thể cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của con người Việt Nam hay tham gia các khóa học nấu ăn món Việt Nam.

Ở các quốc gia láng giềng Việt Nam như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Trung Quốc, xuất khẩu văn hóa đã và đang là chủ trương hàng đầu của chính phủ. Bây giờ vẫn chưa quá muộn nếu chúng ta bắt tay vào xây dựng một chiến lược lâu dài và bền vững cho vấn đề này bằng cách thành lập ủy ban quốc gia về truyền bá văn hóa trong và ngoài nước. Lợi ích trước mắt chúng ta có thể thu được là thúc đẩy ngành du lịch phát triển hơn nữa để có thể cạnh tranh với các nước trong khu vực.Vể lâu dài đây sẽ là nguồn “sức mạnh mềm” có thể giúp Việt Nam phát huy tầm ảnh hưởng của mình trên khu vực cũng như toàn thế giới.

 

Theo LĐ

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác