Xã hội hoá trong trùng tu, tôn tạo di tích lịch sử văn hoá tại Thái Nguyên

(Cinet)- Thái Nguyên là tỉnh có nhiều di tích lịch sử - văn hoá quan trọng như: khu di tích thời đại đá cũ Thần Sa vào thời hậu kỳ đá cũ, niên đại trên 23.000 năm với đặc trưng nổi bật là kỹ nghệ mảnh tước duy nhất tìm thấy ở Việt Nam (dự kiến quy hoạch sẽ đề nghị xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt).

Khu di tích Tân TràoKhu di tích Tân Trào

Đền Đuổm ở huyện Phú Lương thờ danh tướng Dương Tự Minh; Khu di tích Núi Văn, núi Võ ở huyện Đại Từ - quê hương anh hùng Lưu Nhân Chú, một trong 18 vị tướng tài đã theo Lê Lợi đánh thắng giặc Minh ở thế kỷ XV; đền thờ Đội Cấn và các điểm di tích cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên năm 1917. Khu di tích ATK (An toàn khu) ở Định Hoá, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng và Chính phủ đặt đại bản doanh lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (giai đoạn 1946 - 1954). Đặc biệt trong số các di tích lịch sử văn hóa đó có nhiều di tích lịch sử cách mạng và kháng chiến. Các di tích lịch sử ATK Thái Nguyên thuộc hệ thống di tích lịch sử cách mạng “Chiến khu Việt Bắc” được Chính phủ nhận định là “quần thể di tích quan trọng bậc nhất của dân tộc Việt Nam ở thế kỷ XX” (Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 784/TTg, ngày 22/9/1997 về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát huy khu di tích lịch sử Chiến khu Việt Bắc).Hệ thống di tích lịch sử văn hóa tại Thái Nguyên nói chung và ATK Định Hóa nói riêng là di sản văn hóa có giá trị lịch sử  to lớn của dân tộc Việt Nam. Từ 1946 đến 1954, khi thực dân Pháp trở lại xâm lược nước ta, Việt Bắc một lần nữa trở thành chiến khu cách mạng thì Thái Nguyên được chọn làm một trong những An toàn khu (ATK) của Trung ương, là Thủ đô kháng chiến của cả nước. Các cơ quan đầu não của Đảng, Chính phủ và Bác Hồ đã từng làm việc ở ATK Thái Nguyên trong chín năm kháng chiến trường kỳ gian khổ chống thực dân Pháp xâm lược, nhiều quyết sách quan trọng liên quan đến vận mệnh dân tộc đã được ra đời tại Thái Nguyên.Nhằm bảo tồn giá trị di sản văn hoá, trong nhiều năm qua Đảng, Nhà nước cũng như tỉnh Thái Nguyên luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong việc bảo tồn và phát huy các di tích lịch sử văn hóa.  Trong năm 2009,  Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thái Nguyên đã có rất nhiều cố gắng trong việc phục hồi, bảo tồn, tôn tạo và phát huy các di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn. Từ việc tiến hành tổng kiểm kê toàn bộ các di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh trong toàn địa bàn tỉnh đến việc quy hoạch phân loại di tích được Bộ VHTTDL đánh giá là một trong những tỉnh hoàn thành sớm nhất việc kiểm kê, quy hoạch di tích lịch sử văn hóa. Hiện nay, trên địa tỉnh có 780 di tích, trong đó có 36 di tích được xếp hạng cấp quốc gia và 61 di tích đã được xếp hạng cấp tỉnh. Cùng với sự phát triển nhanh chóng về tốc độ kinh tế, văn hóa, xã hội, các di tích lịch sử văn hóa và danh thắng ở Thái Nguyên cũng đang phải đứng trước thách thức rất lớn của con người và thiên nhiên. Sự xuống cấp, thay đổi bởi tác động của nhiều yếu tố, do vậy Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thái Nguyên đã xác định việc bảo tồn, tôn tạo và phát huy các di tích lịch sử văn hóa là một việc làm cần thiết với sự tham gia vào cuộc của các cấp, các ngành và của toàn thể nhân dân. Trong những năm qua, cùng với Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hoá, ngân sách của địa phương và sự hỗ trợ của các cơ quan, bộ, ngành trung ương có trụ sở làm việc tại Thái Nguyên trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và chống Mỹ cứu nước tỉnh còn thực hiện tốt chủ trương xã hội hoá, nhằm huy động các nguồn lực từ các tổ chức, cá nhân, các doanh nghiệp trong việc đầu tư, tôn tạo các công trình văn hoá lớn để nâng cao đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân bằng nhiều hình thức như: Năm 2009, UBND tỉnh Thái Nguyên cấp kinh phí 3 tỷ đồng trùng tu 6 di tích cấp tỉnh, hướng tới năm 2010, UBND tỉnh bố trí 3 tỷ đồng nữa cho việc trùng tu, tôn tạo di tích; các doanh nghiệp như Hợp tác xã Chiến Công đóng góp gần 3 tỷ cho việc tôn tạo 1 di tích cấp quốc gia là Đền Đuổm, 01 di tích cấp tỉnh Đền Mẫu Phố Cò; Tổng Cục Chính trị Bộ Quốc phòng đầu tư trên 1 tỷ đồng tôn tạo khu di tích cơ quan Tổng Cục Chính trị ở xã Định Biên (ATK- Định Hóa); Tổng công ty Dầu khí Việt Nam đầu tư 1 tỷ đồng cho UBND huyện Đại Từ xây dựng di tích Bác Hồ về thăm nông dân xã Hùng Sơn, Ngân hàng Công thương Việt Nam, Trung đoàn 88 Tu Vũ anh hùng, Báo Thái Nguyên...cũng đóng góp xây dựng tôn tạo, tu bổ di tích Đài Thanh niên xung phong, di tích nơi thành lập Trung đoàn 88 ở thành phố Thái Nguyên và di tích nơi thành lập Hội Nhà Báo Việt Nam ở Định Hóa... Nhân dân và chính quyền các huyện, thành cũng tích cực đóng góp tu bổ, tôn tạo tạo như: đình Quyên Hóa ở Phú Bình; đình Bảo Nang, đền Đồng Tâm ở Đồng Hỷ, đền Đồng Thụ, đình Vân Trai ở Phổ Yên, chùa Sơn Dược ở Đại Từ, chùa Hồng Long, chùa Phù Liễn, đền Xương Rồng ở thành phố Thái Nguyên... Tổng mức đóng góp từ nguồn xã hội hóa để trùng tu, tôn tạo di tích lịch sử văn hóa năm 2009 ước khoảng 15 tỷ đồng.Cũng trong năm 2009 nhân dân và chính quyền địa phương trong tỉnh tiến hành làm các thủ tục xếp hạng di tích được nhiều di tích nhất so với những năm qua (15 di tích), góp phần tích cực nâng cao, nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần cho nhân dân, đáp ứng được xu hướng chấn hưng văn hóa, bảo tồn “thuần phong, mỹ tục” của các địa phương. Nhờ được tu bổ, tôn tạo di tích kịp thời, nhiều di tích đã trở thành công trình văn hóa phục vụ thiết thực phục vụ nhu cầu tham quan, du lịch, sinh hoạt văn hóa cho cộng đồng; một số di tích nằm trong tuyến tham quan du lịch, sau khi được đầu tư, tôn tạo, đã thu hút được nhiều khách du lịch trong nước và nước ngoài đến tham quan, góp phần đáng kể trong việc giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng cho các thế hệ đặc biệt là thế hệ trẻ.Các di tích lịch sử là sự hiện hữu của lịch sử và truyền thống, là nền tảng tạo nên bản sắc, là nét riêng của mỗi địa phương. Trong thời gian tới, được sự đồng ý của Chính phủ và Bộ VHTT & DL và các Bộ, ngành liên quan tỉnh Thái Nguyên tiếp tục chú trọng công tác quy hoạch dự án ATK liên hoàn giữa 3 tỉnh Thái Nguyên, Tuyên Quang và Bắc Kạn để bảo tồn, tôn tạo các di tích, đặc biệt là đầu tư các khu di tích trọng điểm gắn với phát triển du lịch hình thành nên những sản phẩm du lịch đặc trư­ng của vùng Việt Bắc; đồng thời mở các tour, tuyến du lịch gắn với phát huy giá trị các di tích hiện có trên địa bàn và các tỉnh lân cận, nhằm khai thác và phát huy những giá trị của văn hóa, phục vụ cho nhiệm vụ phát triển kinh tế, nhất là cho việc phát triển ngành kinh tế du lịch trong thời kỳ CNH - HĐH đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay.Để phát huy kết quả đạt được, tiếp tục làm tốt công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn tỉnh, Sở VH,TT&DL Thái Nguyên kiến nghị cấp lãnh đạo một số vấn đề sau:

1)       Chỉ đạo các tỉnh  thực hiện Kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng tại Thông báo số: 38/TB-VPCP ngày 06/ 03/2007 (đề nghị các Bộ, Ngành TW tiếp tục quan tâm giúp đỡ ba tỉnh Thái Nguyên, Bắc Kạn, Tuyên Quang  hoàn thành việc lập quy hoạch ATK liên hoàn gồm các tỉnh Thái Nguyên, Bắc Kạn, Tuyên Quang. Đồng thời hoàn chỉnh xây dựng quy hoạch khu Du lịch Hồ Núi Cốc trở thành khu du lịch trọng điểm Quốc gia).

2)       Tiếp tục thực hiện các dự án nâng cấp hạ tầng du lịch tại một số điểm di tích quan trọng trên địa bàn tỉnh.

3)       Tiếp tục quan tâm tạo điều kiện về thẩm định hồ sơ khoa học xếp di tích lịch sử văn hóa và đầu tư kinh phí để trùng tu, tôn tạo di tích cách mạng và kháng chiến quan trọng ở trong tỉnh như: Địa điểm di tích nơi ở và làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh ở ATK Định Hoá, Đại Từ, Phú Lương để hướng tới 2010, kỷ niệm 120 năm ngày sinh của Người; nâng cấp, tôn tạo di tích ATK II thời kỳ trước cách mạng, đặc biệt là khu di tích khảo cổ học Thần Sa, huyện Võ Nhai - một di tích độc đáo được phát hiện đầu tiên năm 1982 ở khu vực Đông Nam Á.

4)       Đầu tư cơ sở vật chất cho các thiết chế thể thao tỉnh Thái Nguyên để xứng đáng với tầm vóc của một tỉnh trung tâm vùng Việt Bắc theo Quyết định số  37 của Chính phủ.
TT (Theo Nguyễn Thị Lệ Thu -Giám đốc Sở VH,TT&DL Thái Nguyên)

 

 

 

 

 

 

 

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác