Dấu ấn đô thị trong tranh

Thành phố trẻ 2007 là chủ đề một triển lãm của 12 họa sĩ trẻ TP.HCM; họ được chọn để đầu tư sáng tác từ nguồn kinh phí hỗ trợ của thành phố. Thấy gì ở Thành phố trẻ 2007?

Dấu ấn một địa phương nào đó, đặc biệt là những đô thị có một bề dày về lịch sử, văn hóa hay có những đặc trưng về cảnh quan, kiến trúc... bao giờ cũng hằn lên trong các tác phẩm văn học nghệ thuật.

New York vào thời mới xây dựng những chiếc cầu bằng thép khổng lồ, những nhà chọc trời kinh thiên địa đã in dấu muôn đời trong tập thơ Lá cỏ của thi hào Whitman. Paris với những đường phố lát đá và những hàng cây trơ trụi trong mùa đông đã thành bất tử trong tranh Camille Corot. Những phố cổ Hà Nội với gam màu trầm tích thời gian là một mảng sáng tác làm nên tên tuổi Bùi Xuân Phái, thậm chí phố còn gắn liền với cái tên Phái như một danh từ riêng; hoặc những góc "Hội An nhìn đâu cũng đẹp" sống mãi trong tranh Lưu Công Nhân... Có thể tìm thấy vô số ví dụ khác nữa minh họa cho cái dấu ấn đô thị trong các tác phẩm.

Dấu ấn đô thị trong tranh - ảnh 1

Trò chuyện - Lương Lưu Biên

Sài Gòn - TP.HCM đã có lịch sử hơn 300 năm hình thành và phát triển, kể từ buổi ngài Lễ thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh đưa dân vào khai phá đất phương Nam. So với Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội chuẩn bị đón mừng ngày hội nghìn năm tuổi thì vùng đất này vẫn được coi là trẻ. Trong lịch sử còn chưa dày dặn ấy của Sài Gòn - TP.HCM, có lịch sử của mỹ thuật thành phố cũng gần tròn thế kỷ; với bao lớp nghệ sĩ có tài. Song có thể thấy cái chủ đề về thành phố này - vùng đất này chưa in đậm nét trong các tác phẩm mỹ thuật Sài Gòn xưa và nay. Dường như chưa có những bức tranh để người thưởng ngoạn có thể nhận ra ngay một Sài Gòn - TP.HCM với các đặc trưng được tôn vinh bằng màu sắc và đường nét tạo hình. Và cái “chất Sài Gòn” trong tranh vẫn là một thử thách của giới tạo hình.

Dấu ấn đô thị trong tranh - ảnh 2

Khi bóng cây không còn - Nguyễn Hồng Sơn

Thật ra, chủ đề “thành phố trẻ” trong các sáng tác mới nhất vừa trình làng của 12 họa sĩ nhìn chung là trẻ (một số tác giả như Huỳnh Phú Hà, Mai Anh Dũng, Đỗ Xuân Tịnh, Nguyễn Huy Khôi cũng đã ở tuổi trung niên hoặc kề cận tuổi ấy) mang một ý nghĩa khác: một thành phố năng động, luôn đi tiên phong trong những cuộc vượt khó, tìm lối thoát khỏi những khó khăn, bế tắc vào giai đoạn có nhiều biến động hôm nay để không ngừng vươn lên; một thành phố với nhịp sống công nghiệp mạnh mẽ của thời mở cửa, hội nhập; đi cùng những vấn nạn của phát triển...

Các yếu tố thời sự có thể được khai thác trong văn chương, kịch nghệ, âm nhạc, điện ảnh; nhưng đưa vào tranh quả chẳng dễ dàng chút nào; nếu không khéo sẽ thành sống sượng hoặc gần với tranh cổ động. Song đáng mừng là khá nhiều tác phẩm trong triển lãm Thành phố trẻ 2007 không tạo nên cảm giác ấy nơi người thưởng ngoạn; và có thể thấy được những nỗ lực nhất định của 12 tác giả khi đi vào cái chủ đề thật rộng lớn này; từ vấn nạn ô nhiễm môi trường, rác thải, không gian đô thị và màu xanh thành phố đến cuộc sống thường nhật hoặc là một góc lặng lẽ nào đó hoặc là một toàn cảnh sôi động, nhiều sắc màu đan xen; và bên cạnh những nỗi âu lo có thực trước hiện trạng cuộc sống còn ngổn ngang có cả những tiếng reo vui phấn khích cũng như những hy vọng về tương lai.

Dấu ấn đô thị trong tranh - ảnh 3

Một buổi cà phê sáng - Trần Minh Tâm

Một buổi cà phê sáng của Trần Minh Tâm là khúc dạo đầu một ngày thường ở thành phố này: các thông tin nóng bỏng trong và ngoài nước trên các phương tiện thông tin đại chúng được đón nhận cùng với tách cà phê đầu ngày. Tranh vẽ thực nhưng khái quát và tạo hình hấp dẫn. Nhịp sống sôi động của Huỳnh Phú Hà là một tấu khúc sắc màu về cuộc sống đô thị nhộn nhịp và rộn rã.

Dấu ấn đô thị trong tranh - ảnh 4

Nhịp sống sôi động - Huỳnh Phú Hà

Có thể thấy cái dấu vết đậm nét của công nghệ thông tin trong nhiều tác phẩm, ngay cả những niềm vui và những cuộc chuyện trò mà Lương Lưu Biên thể hiện cũng có chiếc laptop và điện thoại di động, hai thứ không thể thiếu trong đời sống của giới trẻ đô thị hiện nay, thậm chí trong bức WWW của Trần Hồng Lĩnh, tác giả còn gắn lên tranh cả chiếc bàn phím và chuột máy tính!

Dấu ấn đô thị trong tranh - ảnh 5

WWW - Trần Hồng Lĩnh

Đòi hỏi chất lượng nghệ thuật luôn là chuyện muôn đời, song Thành phố trẻ 2007 là một dạng thể nghiệm đáng khuyến khích. Bước đầu này có thể sẽ tạo đà cho những tìm tòi mới, những cách thể hiện mới về một thành phố đang cần được nhận diện bằng nghệ thuật.

Dấu ấn đô thị trong tranh - ảnh 6

Thông tin - Mai Anh Dũng

(Theo DNCT)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác