Hình tượng Bộ đội Cụ Hồ trong tranh các họa sỹ Tuyên Quang

Từ lâu, hình ảnh người lính - Bộ đội Cụ Hồ đã trở thành biểu tượng cho chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là “dáng đứng Việt Nam” hiên ngang vượt qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ để giành lấy độc lập, thống nhất đất nước. Và hôm nay, họ vẫn đang là lực lượng nòng cốt trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.

Hình tượng Bộ đội Cụ Hồ trong tranh các họa sỹ Tuyên Quang - ảnh 1

Người lính đã trở thành đối tượng phản ánh và là ngọn nguồn cảm hứng cho văn học nghệ thuật nói chung và giới nghệ thuật tạo hình nói riêng khai thác, sáng tạo nên những tác phẩm nghệ thuật có giá trị giáo dục, lưu giữ truyền thống cách mạng tốt đẹp cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Có thể nói từ nhiều năm qua Tổng cục Chính trị và Hội Mỹ thuật Việt Nam đã có nhiều cố gắng tích cực khuyến khích giới nghệ sỹ tạo hình có điều kiện sáng tác và công bố tác phẩm thông qua việc tài trợ sáng tác và các kỳ triển lãm toàn quốc (5 năm một lần) về đề tài lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng tại Bảo tàng Quân đội (Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh). Ở mỗi kỳ triển lãm đã thu hút đông đảo các họa sỹ, nhà điêu khắc tham gia, tạo nên sự phong phú về hình thức thể hiện và nội dung phản ánh. Mỗi tác phẩm là một cách nhìn, cách cảm khác nhau về chiến tranh và người lính. Song dù ở hình thức thể hiện nào thì cái đẹp và phẩm chất anh hùng cách mạng của người lính cũng được thể hiện trong sự bình dị gần gũi. Vì thế tác phẩm đã có tác động mạnh mẽ đến công chúng những tình cảm mãnh liệt, lòng tự hào dân tộc về truyền thống bốn nghìn năm dựng nước và giữ nước. 
Trong sự thành công của các kỳ triển lãm toàn quốc những năm gần đây không thể không nhắc đến sự đóng góp của các họa sỹ Tuyên Quang. Mặc dù số tác giả và tác phẩm chưa nhiều nhưng đó là sự thành công của các nghệ sỹ đối với các mảng đề tài hấp dẫn này. Phản ánh thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, họa sỹ Công Mỹ đã tìm thấy trong bộ tranh “Chiến sỹ sông Lô” (sơn dầu – 1994) của mình chất lãng mạn, vẻ đẹp lạc quan của người lính. Họ là những pháo thủ phục kích đánh tàu chiến Pháp bên dòng Lô giang; bằng gam màu xanh lơ chủ đạo, Công Mỹ muốn miêu tả khát vọng hòa bình của người lính từ những trận chiến cam go quyết liệt này. Cũng mạch nguồn cảm xúc ấy, họa sỹ Trần Thái có “Tân Trào – ngày kháng chiến” (sơn dầu – 1994), “Thư nhà” (bột màu – 1997), “Bài ca đỏ” (sơn dầu – 1999). Ở “Tân Trào – Ngày kháng chiến”, hình tượng người chiến sỹ được điển hình hóa, là điểm nhấn trong bố cục tranh cùng với lá cờ Tổ quốc, họ là những chiến sĩ tuyên truyền giải phóng quân đang tập hợp, vận động đồng bào ủng hộ Việt Minh, ủng hộ kháng chiến dưới gốc đa Tân Trào. Toàn cảnh là một không gian màu xanh lam sôi động, thể hiện sức mạnh của ý chí đoàn kết toàn dân trong những ngày tiền khởi nghĩa. Trong bức “Ký ức vàng” (bột màu – 2004), vẫn bằng phương pháp ước lệ không gian, Trần Thái đã thi vị hóa cuộc chiến tranh dưới con mắt của người sinh ra sau cuộc chiến.

Hình ảnh người lính - chiến sĩ biên phòng sau này cũng được các họa sỹ phản ánh một cách sinh động từ nhiều phương diện. Họa sỹ Văn Làn với “Đám cưới anh bộ đội” (bột màu – 1994), bằng lối vẽ cách điệu, tượng trưng đầy ấn tượng của mình đã thể hiện tình cảm mật thiết, gắn bó giữa quân với dân thông qua đám cưới của anh bộ đội với cô gái người dân tộc Mông trong nghi lễ đón dâu truyền thống.

Cũng vậy, họa sỹ Mai Hùng lại thể hiện tình cảm ấy qua tình yêu đôi lứa của anh bộ đội với cô gái Mông trong lao động ở “Mùa gieo hạt” (sơn dầu – 1999), “Trên công trường thủy điện Nà Hang” (sơn dầu – 2004) có tính ẩn dụ trong lối diễn tả giàu biểu cảm.

Họa sỹ Mạnh Đức lại khai thác vẻ đẹp của người chiến sỹ biên phòng với tư cách người thầy giáo của bản trong “Đêm vùng cao” (lụa – 1999). Mạnh Đức đã chú ý đến từng chi tiết khi miêu tả anh bộ đội hướng dẫn các cháu học bài dưới ánh đèn dầu, khiến người xem có sự liên tưởng, người mang ánh sáng văn hóa về thôn bản chính là những người lính biên phòng. Họ vừa giữ vai trò bảo vệ biên giới vừa có trách nhiệm cao cả trong sự nghiệp phát triển kinh tế - văn hóa nơi biên cương Tổ quốc.

Nhìn chung sáng tác theo đề tài bao giờ cũng có sự bó hẹp trong khuôn phép. Song với đối tượng người lính – Bộ đội Cụ Hồ, hẳn đã tạo nên nguồn cảm hứng đa chiều cho mỗi nghệ sỹ, bởi họ như một mạch nguồn không bao giờ cạn.

Theo BTQ

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác