Họa sĩ Nguyễn Thị Hiền: Phải dũng cảm đi đến tận cùng sự sáng tạo

Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị đã mở ra hướng phát triển mới đối với văn học nghệ thuật trong nước, được các văn nghệ sĩ vui mừng đón nhận. Triển khai công tác năm 2009, Liên hiệp hội các hội văn học nghệ thuật Việt Nam cũng cho rằng, cần phải thúc đẩy sự sáng tạo của các văn nghệ sĩ. Trong chiều hướng này, PV có cuộc trò chuyện cùng nữ họa sĩ Nguyễn Thị Hiền quanh chủ đề, làm sao nuôi dưỡng niềm đam mê sáng tạo trong nghệ thuật.

Họa sĩ Nguyễn Thị Hiền: Phải dũng cảm đi đến tận cùng sự sáng tạo - ảnh 1

- Phóng viên: Thưa họa sĩ, dường như bà đang rất bận rộn, phải chăng bà đang chuẩn bị cho mình một cuộc triển lãm mới?

Họa sĩ Nguyễn Thị Hiền: Thật ra tôi đang chuẩn bị tư liệu để vẽ cho cuộc triển lãm mà tôi đã gác lại từ năm trước vì bận tham gia triển lãm tranh ở Tây Ban Nha. Cuộc triển lãm này tôi đang phân vân chọn tên là “Ký tự” hoặc “Những con chữ”.

Cuộc triển lãm sẽ là những bức tranh, trong đó chuyển tải những con chữ của một số nhân vật có tiếng tăm trong công chúng, của bạn bè và người thân. Những bức tranh này sẽ không đóng khung mà được kết nối dính vào nhau chạy vòng quanh phòng triển lãm, còn ở giữa phòng sẽ là cụm tượng và bức tranh lớn, vì thế cái tên Những con chữ có vẻ phù hợp. Bộ tranh sẽ là bộ tranh mở… Vì tôi nghĩ, quá trình sáng tạo của con người là vô tận không bao giờ dừng. Do vậy bộ tranh “Những con chữ” của tôi vẫn sẽ được nối tiếp nếu như tôi còn có thể sưu tập được thêm những chữ, những ký tự của những nền văn hóa khác nhau.

- Và mỗi con chữ sẽ bao hàm một tính cách, một hình ảnh mà bà sẽ truyền tải vào tranh của mình?

Tôi mong như thế, cần phải đưa được cái thần, cái hồn của chủ nhân những con chữ vào tranh. Chính vì thế mà tôi đã sưu tầm khá nhiều chữ của những người nổi tiếng, nghiên cứu, nghiền ngẫm chúng để với những ký tự của họ qua nghệ thuật hội họa có thể nói lên một chút gì về họ nếu có thể.

- Tôi vừa thấy có thủ bút của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ trong bộ sưu tập chữ của bà, một người đàn ông nổi tiếng vì sự sáng tạo, can đảm trong sáng tạo của mình cho nghệ thuật, người đàn ông có nhiều gắn bó với bà.

Tôi cũng có thể đưa chữ của Vũ vào một bức tranh nào đó và làm sao để bật lên sự can đảm trong khát khao tìm kiếm cái mới, sáng tạo nên những tác phẩm mang hơi thở của thời đại và được công chúng yêu thích.

Tôi nghĩ rằng, yếu tố tài năng sáng tạo là quan trọng và là cốt lõi đối với người nghệ sĩ, nhưng sự can đảm, thái độ lao động nghiêm túc lại vô cùng cần thiết để nuôi dưỡng và phát huy tài năng đó. Người nghệ sĩ cần chuyển tải hiện thực cuộc sống qua các thủ pháp đặc trưng của loại hình nghệ thuật khác nhau, đưa cái đẹp, tư tưởng và sự chân thiện mỹ đến với người đọc, người xem như Vũ đã làm.

- Như thế thì vai trò người nghệ sĩ phải làm cho người đọc, người xem cùng đồng cảm với mình trong cảm thụ cái đẹp và chân lý trong cuộc sống?

Tôi không nghĩ mình cố làm cho người đọc, người xem có thể cùng đồng cảm với mình ngay. Tôi nghĩ người nghệ sĩ đôi lúc thật sự rất cô đơn vì chưa nhận được sự chia sẻ, nhưng phải chấp nhận vì nghệ thuật là tiên phong và thường phải trả giá. Và thật ra đó là mục đích cuối cùng, đỉnh cao mà người nghệ sĩ tìm kiếm chính là sự truyền tải cho người đọc, người xem sự đồng cảm đó. Tất nhiên thực tế không phải lúc nào cũng đạt được, đôi khi phải qua thời gian thẩm định, đào thải, cái nào còn lại thì mới khẳng định được tác phẩm đó sẽ sống mãi.
Chính vì thế chúng tôi sẽ phải lựa chọn, hoặc sáng tác những tác phẩm thời thượng, thương mại, được quần chúng thích ngay nhưng chỉ cần qua vài năm là nó biến vào dĩ vãng; hoặc là chấp nhận sáng tác vì nghệ thuật chân thật với chính mình, sáng tạo, tìm tòi trong sự tự do nhất để nghệ thuật được thăng hoa, tác phẩm của mình hôm nay không giẫm chân lên cái ngày hôm qua mình đã sáng tạo.

- Điều đó có nghĩa người nghệ sĩ phải biết nói không với thị hiếu tầm thường?

Đúng vậy, theo tôi thì phải biết nói không, không chiều theo thị hiếu tầm thường. Người nghệ sĩ phải như một dòng chảy trong sáng tác, dù đã có chút thành công thì vẫn phải tiếp tục phấn đấu không ngừng, tức là cứ chảy hướng về biển cả, dù dòng chảy có lúc sôi trào, có lúc là ghềnh thác, có lúc khô cằn cạn nước… Tôi đã gánh cái gánh nặng được xem là một thần đồng hội họa, trong nhiều năm vì nhiều lý do tôi ít đưa tranh của mình xuất hiện trước công chúng.
Nhưng đến khi tôi quyết định làm triển lãm cá nhân đầu tiên cho mình khi đã có tuổi, bố tôi (nhà văn Kim Lân) lo lắng vì dấu ấn trước đây của tôi, và muốn tôi giữ nó. Tôi đã nói với bố, tôi bây giờ chính là tôi của hiện tại, và bố đã dạy tôi trong nghệ thuật phải chân thật với chính mình, vì thế sáng tạo của tôi cũng thấm đẫm những trải nghiệm nhọc nhằn của thời gian, mà vẫn có sự kế thừa thành tựu của những ngày xưa.

Bằng trải nghiệm của hơn quá nửa cuộc đời tôi cảm nhận, chỉ khi người nghệ sĩ muốn đi đến đỉnh cao của nghệ thuật thì mới nuôi dưỡng được lòng đam mê và xác định được hướng tìm tòi sáng tạo của mình. Quá trình này có thể có người đạt được, đi được một quãng đường nào đó, hoặc có khi không thể đến đích. Nhưng đã là người nghệ sĩ thì người đó đã mang sứ mạng tiên phong chấp nhận trả giá để chỉ cho quần chúng quan điểm về cái đẹp thông qua kỹ thuật của đặc thù loại hình nghệ thuật mà mình thể hiện.

- Trong lĩnh vực hội họa mà bà theo đuổi, hiện tượng nhiều họa sĩ nhái tranh, sao chép tranh của chính mình, vẽ theo yêu cầu của khách hàng… vì chuyện cơm áo gạo tiền… và cả sự nổi danh nhất thời không hiếm?

Tôi không lên án những việc làm vì cuộc sống nhất thời của anh em văn nghệ sĩ. Nhưng tôi nghĩ trong nghệ thuật có sự công bằng, qua thời gian những tác phẩm có giá trị nghệ thuật thật sự sẽ được thẩm định và có vị trí riêng. Tôi nghĩ, người nghệ sĩ thật sự cần phải biết tìm tòi sáng tạo không mệt mỏi, không tìm sẽ không thấy, thậm chí phải tìm cả đời mà có khi vẫn không thấy, nhưng phải có thái độ nghiêm túc đi tìm. Người họa sĩ phải có tiếng nói riêng, vẽ theo cảm xúc của mình để thể hiện câu chuyện bằng hình khối và màu sắc và truyền được cảm nhận của mình với cuộc sống chứ không phải thuần túy sao chép cuộc sống.
Theo SGGP

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác