Hoạ sĩ Trần Mai: “Bác Hồ là nguồn cảm hứng sáng tạo vô biên của tôi"

(Cinet) -Ở Việt Nam, ông là hoạ sĩ cả đời chỉ vẽ tranh cổ động. Ông cũng là họa sĩ duy nhất có tác phẩm được chọn làm tranh cổ động cho bảy kỳ Đại hội Đảng toàn quốc. Giờ đây, ông lại đang dồn hết tâm huyết cho một ấp ủ mới: Triển lãm với 79 bức tranh về Bác Hồ có tên "79 mùa xuân", để cho ra mắt công chúng nhân dịp kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám.

Hoạ sĩ Trần Mai: “Bác Hồ là nguồn cảm hứng sáng tạo vô biên của tôi

Tuy đã bước vào tuổi bảy mươi tám nhưng trong căn phòng nhỏ ở phố Cửa Nam, hàng ngày hoạ sĩ Trần Mai vẫn miệt mài sáng tạo để hoàn thành những tác phẩm cuối cùng về Bác. Phóng viên đã có cuộc trao đổi với họa sĩ về những vấn đề xung quanh cuộc triển lãm này.

PV: Vì sao ông lại chọn “79 mùa xuân” làm chủ đề cho triển lãm sắp ra mắt công chúng nhân dịp kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám?

Họa sĩ Trần Mai: “79 mùa xuân” là 79 bức tranh về cuộc đời hoạt động của Người từ lúc ra đi tìm đường cứu nước cho đến khi tìm được lý tưởng cách mạng, rồi dẫn dắt sự nghiệp đấu tranh của dân tộc ta đến ngày thắng lợi là một bộ sưu tập khổng lồ. Hẳn không có một hoạ sĩ nào lại có thể vẽ nhiều tác phẩm về Người như vậy. Đấy không chỉ là tình cảm đặc biệt của cá nhân tôi dành cho Bác, vị lãnh tụ tài ba của dân tộc, một danh nhân văn hoá thế giới mà Người cũng chính là nguồn cảm hứng sáng tạo vô biên của tôi.

PV: Bức tranh nào về Bác khiến ông tâm đắc nhất?

Khi còn sống, Bác Hồ vốn là người sống giản dị và thanh cao. Chính vì vậy, tôi đã sử dụng hai màu nâu và vàng là tông màu chủ đạo cho loạt tranh về Người. Bác giản dị với áo nâu, túi vải, dép cao su, chống gậy lên đường chỉ huy chiến dịch. Ngày chiến thắng, trở về Thủ đô, ước mơ của Người chỉ là nhà sàn, phòng nhỏ, giường đơn, bộ bàn ghế gỗ, đôi guốc mộc, bữa ăn hàng ngày đạm bạc tương cà, dưa muối, cá khô. Có lẽ vì vậy mà bức tranh “Mong manh áo vải hồn muôn trượng” là một trong những tác phẩm về Bác mà tôi tâm đắc nhất. Bức tranh ấy thể hiện được hết cốt cách của cụ Hồ, một con người giản dị, thanh cao. Cả một đời vì nước vì dân.

PV: Ông đã mất thời gian bao lâu để hoàn thành bộ sưu tập khổng lồ các tác phẩm về Bác?

Trong thời gian 2 năm qua, tôi đã hoàn thành 72 trong số 79 bức tranh về Bác. Tôi vẽ “say” đến mức quên cả thời gian. Trong hai năm qua, hình ảnh Bác Hồ - vị cha già của dân tộc chiếm lĩnh gần như mọi suy nghĩ, tâm tư, tình cảm của tôi. Vẽ về Bác rất khó, làm sao phải toát lên được phong thái, cốt cách của Người. Vì vậy trong mỗi tác phẩm, tôi đều cố gắng thể hiện được hình ảnh của Bác, từ khuôn mặt, nụ cười, dáng ngồi, đôi tay.

PV: Tranh cổ động thường khô cứng và khó đi vào lòng người, vậy họa sĩ đã làm thế nào để cho những bức tranh về Bác trở nên gần gũi và dễ đi vào lòng người xem?

Tranh cổ động phải có ngôn ngữ và tôi thường mượn lời thơ của Tố Hữu hay những câu ca dao, dân ca quen thuộc làm chủ đề cho những bức tranh của mình. Chính vì vậy, những những bức tranh khô cứng, đầy màu sắc chính trị ấy đã được “mềm hóa” bằng ngôn ngữ của thơ ca. Những tác phẩm: “Lời Bác dạy chúng con nghe rõ/ Mỗi lời Người vang vọng núi sông”, “Con cá rô ơi chớ có buồn/ Chiều chiều Bác vẫn gọi rô luôn” hay “Tháp Mười đẹp nhất bông sen/ Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ”….đều gây ấn tượng mạnh cho người xem.

PV: Cả một đời chỉ vẽ tranh cổ động, hoạ sĩ Trần Mai là người đã lập kỷ lục mỗi ngày vẽ một bức tranh trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước?

Thuở ấy, ít nhà có đài nên mọi người chỉ nghe thông tin chiến sự qua loa truyền thanh và những tấm pa-nô treo trên đường phố. Hằng đêm, tôi vẫn cặm cụi vẽ để đến sáng sớm hôm sau lại cùng anh em ở Sở Bưu điện đem tranh ra treo. Nhiều người dân Hà Nội ở khu vực xung quanh hồ Hoàn Kiếm thời đó còn nhớ, cứ mỗi sáng, trên tường nhà Bưu điện Hà Nội lại xuất hiện một tấm pa-nô lớn vẽ những chiếc máy bay B52, những "thần Sấm" của Mỹ bị quân dân ta bắn rơi. Đó vừa là tấm pa-nô tuyên truyền, vừa như bảng thông tin về thắng lợi của quân dân miền bắc.

PV: Hơn 40 năm miệt mài sáng tạo, họa sĩ Trần Mai có một bộ sưu tập các giải thưởng quốc tế?

Tôi vinh dự nhận được nhiều giải thưởng tại các cuộc thi quốc tế gồm: giải ba cuộc thi vẽ tranh cổ động kỷ niệm Chiến thắng Moncada (Cuba) - năm 1978, giải ba cuộc thi tranh cổ động quốc tế tại Liên Xô (cũ) - năm 1984, giải vàng Festival TNSV Thế giới tổ chức tại Bình Nhưỡng - năm 1989...

PV: Xin cảm ơn họa sĩ và chúc ông sẽ thành công với những sáng tạo mới của mình!

Minh Châu (Thực hiện)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác