Lê Ký Thương: Tranh và cóc

Không có vẻ “sĩ”, ăn mặc lại xuềnh xoàng, Lê Ký Thương ngồi ở quán Du Miên với đám đông người trẻ rất “đương đại” càng nổi bật như một kẻ đã quá thời. Ông có dáng dấp một thầy ký dễ thương, đúng với cái tên.

Cóc lười (gốm)Cóc lười (gốm)

Nhiều người đã rất quen với những bức sơn dầu vẽ trẻ con rất trẻ con trong loạt tranh Ký ức tuổi thơ. Cuộc triển lãm tác phẩm của Lê Ký Thương tại phòng tranh Tự Do (khai mạc ngày 14-10-2007) hơi lạ lẫm về sự thay đổi.

Nhưng hãy nghe họa sĩ nói về đầu đời vẽ của mình…

- Cha tôi là một nhà nho, chữ đẹp. Thường khi người ta đến nhờ viết sớ thì ông bắt tôi mài mực. Cầm thỏi mực to đùng, cứng ngắc, mài cả tiếng đồng hồ rất mỏi tay và chán nản. Bù lại, tôi được xem ông múa bút và rất thích thú với đường nét bay lượn của những con chữ. Ý thức về hội họa của tôi có lẽ bắt nguồn từ những giờ phút mệt mỏi và thú vị ấy…

* Ký ức tuổi thơ cũng nảy sinh từ đấy?

- Không, ở nhà tôi luôn bị kèm cặp học hành. Chỉ có một thời gian ở với bà, tôi mới được gần đám bạn bè chăn bò, lội sông, thả diều và các trò chơi lêu lổng… Thời gian không dài, chỉ quãng hai năm nhưng đã thành những kỷ niệm ăn sâu vào tiềm thức để sau này thành tác phẩm…

Lê Ký Thương: Tranh và cóc - ảnh 2

Trạng cóc (gốm)

* Tự học vẽ?

- Mê vẽ ngay từ ngày mài mực. Cha tôi cũng tạo điều kiện, mua bút mực màu mè cho vẽ. Dù sao những con chữ của cha đã thành ấn tượng cho một đời vẽ. Về sau, thư pháp Trung Quốc, Nhật Bản cũng ảnh hưởng rất nhiều đến nghề vẽ của tôi. Tôi cũng cảm ơn thầy dạy vẽ những năm học cấp II. Bốn năm trời với những tiết vẽ hàng tuầân, tôi đã có được những kiến thức cơ bản. Tôi cũng thích văn chương, thơ phú, sau gặp được Thân Trọng Minh cùng nhóm “Ý Thức” - chuyện vẽ của tôi cũng được phát triển nhờ tham gia nhóm này!

* Tôi nhìn thấy sự thay đổi khá rõ: từ Ký ức tuổi thơ ông đã “nhảy” sang Phật, sang Thiền. Dùng nhiều ẩn dụ. Màu đỏ rực rỡ và những màu nguyên của ông đã biến mất để màu trắng pha loãng tất cả. Về hình ông đã nhập trường phái “tối giản”… Có chuyện gì đã xảy ra vậy?

- Tôi có một cuốn sách hội họa Pháp rất cũ, từ 50 năm trước, mối ăn gần hết. Có một trang bị mối gặm thành hình một nhánh cây khô, cũng giống một nhánh hoa. Thế là trong tôi nảy sinh ý tưởng cho bức tranh Lộc giao thừa mà tôi đã dùng làm bìa vựng tập triển lãm… Tiếp theo là những bức Hoa nhật thực, Hoa nguyệt thực, Trăng mơ, Ấn tượng đồng bằng… theo cùng một lối vẽ.

* Phong cách “Mối ăn” đã thành “Tối giản”? Thế còn ông Bồ đề Đạt ma?

- Vâng, bức Đến và đi lấy cảm hứng từ vị tổ sư Thiền học, ngồi diện bích chín năm, ra đi chỉ có một chiếc dép. Quả thật tôi thích nghiên cứu Phật học, Thiền học, thích thơ Haiku, trà đạo… Tôi vẽ loại tranh này để thể hiện tâm tưởng… Bình thường tôi thích sự giản dị, hiền hòa, không muốn có sự rắc rối thế sự…

Lê Ký Thương: Tranh và cóc - ảnh 3

Lê Ký Thương: Tranh và cóc - ảnh 4

Biển no trăng (tranh)

Thí pháp (tranh)

* Ông cũng phải nói về mớ gốm mỹ thuật họ nhà cóc chứ. Tại sao là cóc mà không phải là ngựa, chó, mèo?

- Lại phải trở về Ký ức tuổi thơ: Bọn trẻ con chúng tôi ngày ấy có hôm bắt được một con cóc, cho cóc ngậm thuốc lá. Thế là cóc say thuốc, quay mòng mòng. Chúng tôi được một bữa cười thỏa thích. Ngẫm lại thấy có tội trong việc hành hạ một sinh vật. Hình ảnh cũng chẳng khác gì những kẻ thủ ác đối với con người…

Năm nay, tôi đã ngoài 60 tuổi mà vẫn bị ám ảnh về chuyện đó. Tôi bày họ nhà cóc để xin được xá tội. Vả lại tôi cũng thích một câu dân gian “Cóc cắn ba năm trời gầm mới nhả!” - sự quyết liệt trong một hành động mà tôi luôn phải học tập…

(Theo DNSGCT)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác