Nghệ nhân Ý Lan: Vẽ cuộc sống bằng… cát

Nghệ nhân Ý Lan, tên thật là Trần Thị Hoàng Lan. Chị thường được gọi là “Người đẹp đổ cát thành tranh”, “Người thổi hồn vào cát”... Lần này chị đến và giới thiệu với người dân và du khách của thành phố biển Vũng Tàu khoảng gần 100 bức tranh cát về cảnh đẹp quê hương, chân dung những người từ bình dị trong cuộc sống đến những chính khách nổi tiếng trên thế giới…

Nghệ nhân Ý Lan biểu diễn vẽ tranh bằng cát tại Liên hoan nghệ thuật “Thế giới cát”.Nghệ nhân Ý Lan biểu diễn vẽ tranh bằng cát tại Liên hoan nghệ thuật “Thế giới cát”.

Những hạt cát biển nhỏ li ti vô hồn, từ một sự phát hiện tình cờ và qua bàn tay khéo léo của nghệ nhân Ý Lan, chúng đã trở nên sống động, có hồn dưới muôn hình vạn trạng. “Tôi đến với nghệ thuật tranh cát rất tình cờ. Một lần về quê chồng ở Phan Thiết, nhìn thấy những hạt cát vàng óng ở Mũi Né, tôi lấy một ít về cho vào những lọ cắm hoa thủy tinh. Nhưng khi bỏ vào lọ, tôi chợt ngỡ ngàng vì vẻ đẹp của cát và ý tưởng thử làm tranh cát bắt đầu manh nha…”, chuyện nghề của nghệ nhân tranh cát chị Ý Lan khởi nguồn từ đó.

Những bức tranh cát có hình hoa văn đơn giản đầu tiên ra đời. Với 3 màu cát tự nhiên, ngày qua ngày, bằng sự cần mẫn, sáng tạo, kiên nhẫn, những họa tiết trong tranh của chị ngày một nhiều hơn và sắc sảo hơn. Tranh hoa lá, cây cảnh, chim muông… cứ vậy hiện ra dưới đôi tay chị. Không dừng lại ở đó, chị lúc thì cùng chồng, lúc đi một mình dọc các bờ biển trên cả nước để tìm màu cát mới. Bước chân chị đã đặt lên nhiều vùng đất khác nhau của cả nước, cũng là lúc những màu cát đẹp được nhân lên. Từ 3 màu, đến 5 màu , rồi 7 màu và đến nay số lượng màu cát tự nhiên đã lên con số 81 màu, trong đó có 3 màu cát lấy từ vùng biển Bà Rịa – Vũng Tàu. Chị Ý Lan cho biết: “Từ khi phát hiện ra cát cũng có thể vẽ được tranh, tôi mừng và nghĩ rằng mình cần nỗ lực nhiều hơn nữa để vẽ thêm nhiều cảnh đẹp của quê hương. Những bức tranh đơn giản đầu tiên tôi muốn giữ cho riêng mình nhưng được sự động viên của bạn bè và người thân tôi nghĩ mình cần đóng góp cho nền nghệ thuật hội họa nước nhà. Đã có nhiều người, kể cả những họa sĩ có tiếng khi biết tôi vẽ tranh bằng cát họ không tin. Họ nói với tôi rằng họ vẽ tranh bằng màu, bằng cọ còn khó chứ nói gì đến hạt cát bé nhỏ, trơn trượt. Lúc đó tôi chỉ cười và cho họ xem tôi vẽ”.

Đúng là khó có thể tin được là có thể bắt những hạt cát bé li ti, cầm trên tay còn trơn trượt lại có thể nằm im và tạo nên những bức tranh tuyệt đẹp nếu chưa một lần chứng kiến sự sáng tạo độc đáo của nghệ nhân Ý Lan. Trong một cuộc triển lãm mới đây tại Vũng Tàu, tôi đã được “mục sở thị” chị vẽ tranh cát.

Với một chiếc muỗng nhỏ một chiếc ly hay một chiếc bình bằng thủy tinh trong suốt và những hạt cát, dưới bàn tay khéo léo, sự kiễn nhẫn của chị, cát cứ thế tuôn chảy và tạo nên những tranh sống động và nhiều màu sắc, lãng mạn đầy tính nhân văn, làm người xem phải ngạc nhiên, thích thú. Những bức tranh ấy được tạo ra hoàn toàn bằng cát với nhiều màu sắc thiên nhiên không hề nhuộm, không hề có chất kết dính nào, nhưng lại không hề bị xê dịch hay đổi màu cứ tồn tại mãi mãi với thời gian.

Từ 3 mẫu cát tự nhiên ban đầu đến nay chị đã sưu tầm được 81 màu cát và đã được vinh danh “Kỷ lục gia” Người tìm được nhiều màu cát nhất Việt Nam.

Đó cũng là mong muốn lớn nhất mà chị ấp ủ từ rất lâu. Để thực hiện ước mơ đó của mình, chị đã bắt đầu từ việc đỡ đầu cho những trẻ em mồ côi khuyết tật bằng cách truyền nghề làm tranh cát cho các em. Nghệ nhân Ý Lan tâm sự: “Việc đỡ đầu và truyền lại nghề vẽ tranh cát cho những trẻ em mồ côi khuyết tật không phải để đánh bóng tên tuổi của mình. Tôi đến với các em chỉ đơn giản với ý nghĩ: Dù các em có giỏi đến đâu cũng khó có thể tìm việc và hòa nhập cộng đồng. Vì vậy, tôi truyền cho các em nghề này để các em có thể tự mình tạo công ăn việc làm cho mình”. Chị thường xuyên tổ chức các cuộc triển lãm trưng bày, đấu giá sản phẩm lấy tiền giúp người khuyết tật, học sinh, sinh viên nghèo hiếu học vượt khó, Quỹ từ thiện của hội Hồng Thập Tự, các hội Khuyến học… Gần đây nhất, Công ty tranh cát của chị và gia đình đã làm 37 bức tranh logo thương hiệu của các doanh nghiệp, thu 259 triệu đồng cộng với số tiền bán đấu giá bức “Tài tầm tâm” 29 triệu đồng trao cho Hội phụ nữ từ thiện TP. Hồ Chí Minh, Quỹ từ thiện CLB Nữ doanh nhân Sài Gòn và UBND phường 28 quận Bình Thạnh.

Tranh cát Ý Lan đã trở thành món quà văn hóa nghệ thuật, thủ công mỹ nghệ quý giá, hiếm có bởi tính độc đáo mà chưa có nước nào có được. Chị đã làm đủ loại tranh cát như: phong cảnh, thư pháp, logo, các kiến trúc đặc biệt, các loại hình nghệ thuật, về tôn giáo, đặc biệt là tranh chân dung: loại hình khó thực hiện nhất vì phải làm thật giống và thật sống động. Với khoảng vài trăm ngàn đồng đến vài triệu đồng, du khách có thể sở hữu những bức tranh xinh xắn như: cảnh đồng quê Việt Nam, hoa, chân dung chính mình… bằng cát rất dễ thương.

Dù tranh cát của nghệ nhân Ý Lan đã được triển lãm rất nhiều và cũng được giới thiệu khá nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng, nhưng với người dân Vũng Tàu đây là một loại nghệ thuật mới mẻ. Trong đợt triển lãm lần đầu tiên tại thành phố biển Vũng Tàu, người dân đã không khỏi ngạc nhiên và thích thú trước những bức tranh cát nhiều màu sắc của chị, trong đó, họ thích thú nhất là những bức tranh logo về ngành du lịch của Bà Rịa – Vũng Tàu. Khôi Nguyên, một sinh viên vừa đổ những hạt cát vào ly vừa nói với chúng tôi: “Em biết đến tranh cát của cô Ý Lan lâu rồi. Nhưng đây là lần đầu tiên em được thấy tận mắt, sờ tận tay. Đến xem triển lãm em còn được cô và những học trò của cô chỉ cho những nét đổ cát cơ bản. Giờ em có thể tự vẽ cho mình một bức tranh bằng cát với những hoa văn đơn giản, dù chưa thật đẹp và sắc sảo”.

Tranh cát là một loại hình nghệ thuật độc đáo có một không hai trên thế giới mang đậm tính Việt. Đó là sự sáng tạo từ những hạt cát và khối óc của người Việt, vì vậy để nghệ thuật tranh cát phát triển và tỏa đi khắp năm châu cần có sự chung tay của chính quyền. “Mong ước lớn nhất của tôi và các học trò là được nuôi và dạy vẽ tranh cát cho những trẻ em nghèo mồ côi. Tôi cũng mong Chính phủ sớm công nhận và cấp giấy chứng nhận là người sáng tạo nên môn nghệ thuật này, để tôi có thể giới thiệu đến bạn bè thế giới loại hình nghệ thuật độc đáo mang thương Việt Nam”, nghệ nhân Ý Lan tâm sự. --

Theo BRVT

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác