Nhà điêu khắc Kiều Sỹ Khuê: Một đời say mê dựng tượng Bác Hồ

Không chỉ ở Quảng Ninh mà là trong cả nước, người sáng tác nhiều tượng chân dung về Bác Hồ như Kiều Sỹ Khuê có lẽ cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay. Anh bảo, từ năm 1970, khi còn là một sinh viên Trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội, đề tài tượng chân dung về Bác đã như ''hút hồn'' mình...

Nhà điêu khắc Kiều Sỹ Khuê đang dựng tượng Bác HồNhà điêu khắc Kiều Sỹ Khuê đang dựng tượng Bác Hồ

Kiều Sỹ Khuê đến với điêu khắc từ năm 1960. Sau 7 năm học lớp sơ trung cấp mỹ thuật (từ 1960 - 1967), anh tiếp tục theo học Khoa Điêu khắc tại Trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội, khóa 1968 - 1972. Và khi còn là sinh viên năm thứ hai (năm 1970), anh đã có bức tượng chân dung đầu tiên về Bác. Đó là một bức tượng bán thân, nhỏ thôi, chỉ cao 29 cm, nhưng rất quan trọng với sự nghiệp sáng tác của anh. Bởi từ đó, anh hiểu rằng dựng tượng chân dung về Bác là nguồn cảm hứng không bao giờ cạn đối với mình. Bức tượng được Nhà trường (lúc ấy còn sơ tán tại huyện Hiệp Hòa, Hà Bắc) cho nhân bản thành 20 bức để tặng các địa phương trong huyện; sau đó lại nhân tiếp lên 65 bức nữa, có bức đã được nhà trường tặng cho nhà thơ Tố Hữu, nhà nghiên cứu văn hóa Hà Huy Giáp và Vũ Hiền, Vụ trưởng Vụ Mỹ thuật lúc bấy giờ v.v...

- Có lần, đi qua một Cửa hàng bách hóa ở Hải Dương, tôi thấy bức tượng được trưng bày ở đó để bán. Vừa buồn bởi mình là tác giả mà bị vi phạm bản quyền, nhưng lại cũng vui vui bởi dẫu sao, điều đó chứng tỏ bức tượng ít nhiều đã được ghi nhận...” - Kiều Sỹ Khuê tâm sự với tôi như vậy!

Nhưng nếu nói thành công trong việc dựng tượng chân dung Hồ Chủ tịch của Kiều Sỹ Khuê thì phải tới khi anh ra trường, về công tác tại Công ty Mỹ thuật Mỹ nghệ Quảng Ninh, từ năm 1973 về sau, mới thực sự được khẳng định. Đó là bức tượng chân dung về Bác, cao 65cm, được anh sáng tác ngay khi vừa về Công ty chưa lâu. Bức tượng này được Công ty làm mẫu sản xuất hàng loạt để đáp ứng nhu cầu của tỉnh suốt từ năm 1973 đến 1986. Cũng trong thời gian ở Công ty, anh còn sáng tác một số tượng chân dung, phù điêu về đề tài Bác Hồ; chẳng hạn như tượng chân dung Bác Hồ, cao 35cm, phù điêu Bác Hồ thăm đảo Cô Tô (kích thước 3x6 mét, có tới 22 nhân vật được thể hiện trên phù điêu); hay tượng Bác toàn thân, cao 1,8 mét v.v... Rất nhiều những bức tượng chân dung về Bác của Kiều Sỹ Khuê đã được trưng bày tại triển lãm tranh tượng của tỉnh, khu vực hay toàn quốc qua các thời kỳ khác nhau. Và có thể nhiều người không để ý là trong nhiều cuộc mít tinh, lễ hội, hay trong nhĩmg kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh trước đây, tượng Bác Hồ trên lễ đài thường là tượng do Kiều Sỹ Khuê sáng tác. Đặc biệt là bức tượng chân dung bán thân về Bác Hồ, cao tới 1,53m, rộng tới 1,3m mà anh sáng tác năm 1976, để phục vụ Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ V (1976) và năm 2002 đã được đúc đồng (hiện đặt tại Nhà Văn hóa Việt - Nhật) có lẽ là một trong số ít tượng chân dung bán thân về Bác có kích thước lớn nhất hiện nay. Ngoài ra, một bức tượng chân dung khác, bức Hồ Chủ tịch 8-1945 được anh sáng tác năm 2005, bằng chất liệu compozit, cũng rất được anh tâm đắc. Anh bảo, bởi tuy về kích thước, bức tượng không thuộc loại lớn nhưng nó đã toát lên được thần thái của Người một cách rõ nét nhất. Tôi hỏi anh, dựng tượng chân dung về Bác có gì khó, anh không trả lời ngay mà có vẻ ưu tư

- Nói dựng tượng Bác là khó cũng được, mà nói là dễ cũng được. Dễ là bởi Bác rất gần gũi với mọi người dân Việt Nam; tâm hồn cao đẹp của Bác toát lên qua ánh mắt, nét mặt, nụ cười v.v... của Người một cách rất rõ nét. Người vừa là một ông tiên, vừa là một nhà hiền triết, vừa là một lãnh tụ lớn nhưng lại cũng rất bình dị, như một người ông, người cha... Tất cả những điều đó, ở những cung bậc khác nhau, đã được khắc họa qua văn học, qua hội họa, ảnh tư liệu, ảnh nghệ thuật về Bác v.v... cả rồi. Vấn đề với nhà điêu khắc là làm sao thổi vào cho bức tượng của mình điều đó. Nhưng nói thật, cái dễ ấy lại cũng chính là cái khó khi dựng tượng chân dung về Bác? Bởi trong tâm khảm mọi người, hình ảnh Bác Hồ đã ăn sâu rồi, nhà điêu khắc rất khó sáng tạo. Và vì thế, nếu không cẩn thận sẽ dễ dẫn đến sự sao chép đơn điệu!

Nói vậy nhưng cho đến tận lúc này, khi đã nghỉ hưu rồi, cảm xúc về Bác vẫn luôn mãnh liệt đối với nhà điêu khắc Kiều Sỹ Khuê. Bên cạnh những đề tài khác, anh vẫn dành nhiều thời gian và tâm sức cho việc khắc họa hình tượng Bác Hồ. Anh tâm sự với tôi rằng mơ ước lớn nhất của anh là có dịp nào đó được dựng tượng đài Bác ngay tại TP Hạ Long...

''- Đây là một việc làm rất có ý nghĩa; thế nhưng để thực hiện được ý tưởng đó, vấn đề không đơn giản, vì còn phụ thuộc vào quy hoạch tổng thể và sự đồng tình ủng hộ, hỗ trợ của tỉnh và các cơ quan chức năng...” - Kiều Sỹ Khuê nói. Và qua ánh mắt, nét mặt của anh, tôi hiểu anh đã nung nấu dự định ấy từ rất lâu rồi...

Theo BQN

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác