Nhiếp ảnh Bình Định: Một chặng đường nhìn lại

Mấy năm gần đây, một số nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) Bình Định đã có nhiều giải thưởng trong và ngoài nước. Một số cuộc triển lãm được công chúng đón nhận khá tích cực. Nhưng nếu nhìn vào nội dung đề tài, hình thức thể hiện thì nhiếp ảnh Bình Định đang chững lại.

Triển lãm ảnh nghệ thuật “Đà Lạt qua những góc nhìn” tại TP Quy Nhơn.Triển lãm ảnh nghệ thuật “Đà Lạt qua những góc nhìn” tại TP Quy Nhơn.

Nghiêm túc nhìn vào các tác phẩm ảnh nghệ thuật Bình Định trong khoảng 5 năm trở lại đây, điều dễ nhận ra là không có nhiều tác phẩm mới và lạ. Đa số NSNA Bình Định vẫn đi theo các đề tài quen thuộc như đặc tả sinh hoạt đời thường, lao động sản xuất, phong cảnh đầm biển… Đó là “lối mòn” trong sáng tác. Trong một bài viết nhỏ đăng trên báo Bình Định, tay máy trẻ H.T tỏ ý băn khoăn về sự thiếu vắng của mảng ảnh đời sống công nghiệp. Từ năm 2005 đến nay, mới chỉ có hai tác phẩm cùng khai thác về đề tài “công trường Nhơn Hội” của Ngọc Lối, Đăng Huy được đánh giá cao. Và đây cũng chỉ là một khía cạnh đáng để lo mà thôi.

Tác phẩm ảnh nghệ thuật Bình Định khai thác đề tài cũ, cách thể hiện cũng không mới mẻ gì. Tác phẩm nhiếp ảnh chưa tạo được ấn tượng mạnh, chưa cho thấy sự đột phá trong tư duy sáng tạo của người nghệ sĩ. Cái cũ có thể vẫn đẹp nhưng thiếu góc nhìn mới sẽ làm giảm đi chiều kích cảm xúc thẩm mỹ. Phần lớn các NSNA Bình Định đều dừng lại ở mức độ là những người chơi ảnh; nỗ lực lắm thì tự mình làm mới mình trên những địa hạt quen thuộc. Rất ít những tác phẩm thể hiện sự trăn trở tìm tòi, thể nghiệm.

Thông qua việc thâm nhập thực tế cuộc sống, nhất là tại các lễ hội nổi tiếng ở các địa phương khác, các nghệ sĩ Ngọc Tuấn, Ngô Thanh Bình cũng đã thu hoạch được một số tác phẩm mới về cuộc sống, sinh hoạt, con người với góc nhìn tươi mới. Cuối năm 2007, triển lãm ảnh nghệ thuật “Đà Lạt qua những góc nhìn” đã giới thiệu nhiều tác phẩm đẹp của tác giả Hứa Thiện, Ngọc Trì, Ngọc Tuấn, Trà Thanh sáng tác sau những chuyến tham gia Trại sáng tác ở Đà Lạt. Nhưng những chuyến đi ấy không nhiều và cũng không phải ai cũng đủ khả năng sáng tạo trong khung thời gian hạn hẹp như thế. NSNA Ngọc Lối, Chi hội trưởng Chi hội Nhiếp ảnh Bình Định, cho biết: “Nhiều hội viên không chịu khó đi thực tế sáng tác, nên tác phẩm ảnh nghệ thuật Bình Định chưa khai thác được nhiều đề tài và cách thể hiện mới. Chúng tôi cũng muốn tổ chức các chuyến đi thực tế sáng tác ngoài tỉnh nhưng kinh phí tổ chức là một trở ngại rất lớn…”.

Thống kê kết quả các Cuộc thi Ảnh nghệ thuật Bình Định từ 2005 đến 2008 cho thấy, các gương mặt đoạt giải rất quen thuộc. NSNA Phạm Văn Chai (2 giải nhất, 1 giải ba), NSNA Ngọc Tuấn (3 giải nhì, 2 giải ba), Ngô Thanh Bình (3 giải ba), Đăng Huy (2 giải ba). Việc xuất hiện các tay máy trẻ có tiềm năng rất ít. Hiện tại, Chi hội Nhiếp ảnh Bình Định có 30 hội viên, nhưng thực chất những người còn sáng tác đều đặn lại không nhiều. Gần 5 năm qua, Chi hội Nhiếp ảnh Bình Định chỉ có được 7 hội viên mới. Một số địa phương trong tỉnh như Tây Sơn, Tuy Phước, An Nhơn, An Lão, Vân Canh vẫn là khu vực mà Chi hội Nhiếp ảnh không phát triển được hội viên.

Người ta hay nói: sáng tạo nghệ thuật, mà ở đây là nhiếp ảnh, thường gắn với sự cô đơn. Nói như vậy không có nghĩa là người nghệ sĩ tách biệt với đời sống, xa rời cộng đồng mà nhắc nhở đến dấu ấn cá nhân trong sáng tác. Đi sáng tác tập thể dĩ nhiên có cái vui, cái hay của riêng nó. Nhưng rõ ràng công chúng cũng nhận ra sự… “nhang nhác nhau” trong các tác phẩm đặc tả những gương mặt, đồi cát, những sóng nước, con thuyền, dòng sông, những thiếu nữ. Thậm chí trong một vài trường hợp, chúng còn giống nhau ở góc nhìn, khoảnh khắc bấm máy. Đó là điều rất khó chấp nhận trong nhiếp ảnh.

Ngoài ra cũng cần phải kể đến sự can thiệp của kỹ thuật chỉnh sửa trên máy tính mà phổ biến nhất vẫn là Photoshop. Không ai phủ nhận hay loại trừ sự can thiệp này, nhưng can thiệp là để hoàn chỉnh sự sáng tạo chứ không phải là sáng tạo. Sử dụng Photoshop để sáng tạo có lẽ không còn là nhiếp ảnh nữa. Đáng tiếc xu hướng này bắt đầu xuất hiện trong giới nhiếp ảnh ở Bình Định. Nhiếp ảnh Bình Định ít mới lạ và thiếu dấu ấn cá nhân có lẽ cũng có sự góp mặt của xu hướng lạm dụng kỹ thuật này.

 

Theo BĐ

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác